Προσοχή και αποτελεσματικότητα!

Διανύσαμε ήδη τον πρώτο μήνα του 2021, με τις δυσκολίες που έχει φέρει η πανδημία να παραμένουν και να επηρεάζουν πολίτες και επιχειρήσεις. Το 2020 η πανδημία οδήγησε σε μέτρα στήριξης από την κυβέρνηση σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις ύψους 24 δισ. ευρώ. Μέτρα που συνεχίζονται και περιλαμβάνουν εργαλεία όπως η επιστρεπτέα προκαταβολή, τα προγράμματα Συν-Εργασία και Γέφυρα, η στήριξη εργαζομένων που βγήκαν σε αναστολή με την αποζημίωση των 534 ευρώ, η μείωση ενοικίων και πολλά ακόμα. Ταυτόχρονα για το 2021 ο προϋπολογισμός προέβλεψε μέτρα στήριξης και ανάκαμψης της οικονομίας όπως η μείωση των ασφαλιστικών εισφορών των μισθωτών του ιδιωτικού τομέα, η αναστολή καταβολής Ειδικής Εισφοράς Αλληλεγγύης στον ιδιωτικό τομέα, η επέκταση της μείωσης του ΦΠΑ και αναστολές τελών σε διάφορες κατηγορίες αγαθών και υπηρεσιών, η επιδότηση 100.000 νέων θέσεων εργασίας για ανέργους κ.ά.

Για τη χρονιά που διανύουμε ο προϋπολογισμός περιλαμβάνει πόρους για την πανδημία ύψους 7,5 δισ. ευρώ, ενώ ό,τι πρόσθετο χρειαστεί θα γίνει κάθε δυνατή προσπάθεια να καλυφθεί, στο πλαίσιο των πεπερασμένων δημοσιονομικών πόρων που μπορούν να διατεθούν. Γιατί δυστυχώς μετά τα σοβαρά πλήγματα που έχει επιφέρει η παράταση της πανδημίας, στην Ελλάδα και διεθνώς, στα δημόσια οικονομικά, πρέπει διαρκώς να ισορροπούμε μεταξύ των μεγάλων αναγκών που έχουν η κοινωνία, και η οικονομία, εξαιτίας της κρίσης αλλά και του γεγονότος ότι αναγκαστικά καλύπτουμε τις δαπάνες που είναι αναγκαίες με δανεικά, την ώρα που έχουμε ένα πολύ σημαντικό δημόσιο χρέος. Το τελευταίο είναι μεν σωστά δομημένο ώστε να είναι βιώσιμο, ωστόσο είναι ιδιαίτερα ευαίσθητο μέγεθος στις αλλαγές των οικονομικών συνθηκών. Τα χρήματα που δαπανούμε θα πρέπει κάποτε να επιστραφούν και στόχος μας είναι να επιστραφούν από φορολογικά έσοδα που θα προκύψουν από ένα μέρισμα ανάπτυξης.

Πρέπει λοιπόν να είμαστε πολύ προσεκτικοί στη διαχείριση των δημόσιων πόρων και να τους διοχετεύσουμε με δικαιοσύνη και λογική, είτε πρόκειται για νοικοκυριά, είτε για επιχειρήσεις. Για αυτό και η διαχείριση της κρίσης στην επόμενη φάση θα ρίχνει το βάρος όχι σε γενικά «οριζόντια» μέτρα, αλλά σε στήριξη εξατομικευμένη, που βοηθά κατά προτεραιότητα εκείνους που έχουν απόλυτη ανάγκη.

Μεγάλο όπλο στην προσπάθεια να ξεπεράσουμε γρήγορα τις συνέπειες της πανδημίας και να επιστρέψουμε σε μια αναπτυξιακή προοπτική αποτελούν τα κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης. Ηδη ξεκινάμε με δικό μας ρίσκο έργα και προγράμματα που θα πληρωθούν στη συνέχεια από το Ταμείο, από το οποίο θα διαθέσουμε σημαντικούς πόρους για έργα, επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις, που θα διαμορφώσουν ένα πιο αποτελεσματικό και σύγχρονο παραγωγικό μοντέλο για την ελληνική οικονομία. Μέχρι το καλοκαίρι που αναμένεται να έρθουν από την ΕΕ οι προκαταβολές των επιδοτήσεων ύψους 2,1 δισ. ευρώ, συν οι προκαταβολές των δανείων, στόχος είναι να έχουν ξεκινήσει έργα και προγράμματα που να ξεπερνούν σημαντικά το ποσό αυτό, για να μπορέσουμε να πετύχουμε τις απορροφήσεις που έχει ανάγκη η ανάκαμψη της οικονομίας.

Το Ταμείο Ανάκαμψης είναι ταμείο επενδύσεων και μεταρρυθμίσεων και όχι ταμείο ενισχύσεων. Αυτό θα πρέπει να το θυμόμαστε και να είμαστε μετρημένοι στα αιτήματα στήριξης που εύλογα απευθύνονται στο κράτος αυτή τη δύσκολη περίοδο. Επίσης πρέπει να μην ξεχνούμε ότι οι όροι ένταξης έργων στο Ταμείο Ανάκαμψης είναι πολύ συγκεκριμένοι και απαιτούν αυστηρή προσήλωση στους στόχους, δεδομένου ότι η μη τήρηση των στόχων και οροσήμων συνεπάγεται τη μη πληρωμή των σχετικών ποσών από την Ευρωπαϊκή Ενωση.

Συμπέρασμα: Οι επόμενοι λίγοι μήνες απαιτούν από όλους μας σύνεση, ατομική και συλλογική υπευθυνότητα. Ομως αν η πανδημία αντιμετωπιστεί στον χρονικό ορίζοντα που έχουμε θέσει, η οικονομία έχει όλες τις δυνατότητες να ανακάμψει με πολύ μεγάλο δυναμισμό. Φτάνει να πορευτούμε προσεκτικά μέχρι να φτάσουμε στο τέλος της πανδημίας και να είμαστε ιδιαίτερα αποτελεσματικοί στην προώθηση ποιοτικών και παραγωγικών επενδύσεων και των αναγκαίων μεταρρυθμίσεων, στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης και των άλλων κυβερνητικών πολιτικών. Αυτό είναι το μεγάλο στοίχημα του 2021 και η κυβέρνηση είναι αποφασισμένη να το κερδίσει.

Ο Θεόδωρος Σκυλακάκης είναι αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών