Kαταληψίες θεσμών

Η υπόθεση Μπεκατώρου, εκτός του κοινωνικού ενδιαφέροντος, ανέδειξε ένα ακόμα πρόβλημα του θεσμικού πλαισίου της χώρας. Το οποίο σχετίζεται με το συμβάν που η πρωταθλήτρια περιγράφει στη δημόσια καταγγελία της, αφού κατονομάζει πρόσωπο από τη διοίκηση της Ελληνικής Ομοσπονδίας Ιστιοπλοΐας. Είναι εντυπωσιακό ότι η συγκεκριμένη παράταξη στην οποία ανήκει ο εν λόγω κύριος, βρίσκεται στη διοίκηση της Ομοσπονδίας επί επτά συνεχείς θητείες! Ελέγχοντας πλήρως το σύστημα ανάδειξης των αθλητών, τη χρηματοδότηση του υπουργείου και τις πελατειακές σχέσεις με την εκάστοτε κεντρική εξουσία. Ταυτόχρονα, αναπτύσσει δίκτυα επιρροής σε τοπικές οργανώσεις και συλλόγους.

Πρόκειται, μάλλον, για ένα είδος κατάληψης του θεσμού που δημιουργεί καθεστωτική αντίληψη στους παράγοντες, με την ανοχή της πολιτείας.

Οι «καταληψίες θεσμών», γενικότερα, ευδοκιμούν όπου υπάρχει πρόσφορο έδαφος για την αυτονόμηση του θεσμού. Γιατί έχουν τη δυνατότητα της ανάπτυξης ενός δικού τους «οικοσυστήματος» που εξασφαλίζει τον βιοπορισμό τους – πολλές φορές και τον πλουτισμό – και ενίοτε την κοινωνική καταξίωση.

Κάτι ανάλογο γίνεται σε ολόκληρο τον χώρο του αθλητισμού, στα πανεπιστήμια, στη Δικαιοσύνη, στον συνδικαλισμό του Δημοσίου και σε πολλούς άλλους φορείς. Με την απαραίτητη προϋπόθεση να υπάρχει καλή χρηματοδότηση από το κράτος και ισχυρή κάλυψη από τα κόμματα εξουσίας.

Το φαινόμενο ίσως αποτελεί κατάλοιπο «πρωτογονισμού» μιας «φυλετικής» διοίκησης που έχει τις ρίζες της στα καπετανάτα της φεουδαρχικής εποχής. Τότε που οι «φύλαρχοι» – στη Λιβύη υπάρχουν ακόμα! – κληροδοτούσαν την εξουσία σε συγγενείς ή σε ημέτερους της τοπικής κοινωνίας.

Θα συνεχίσουμε έτσι; Εχω την αίσθηση πως όσο το πολιτικό σύστημα συνεχίζει να λειτουργεί με πελατειακά δίκτυα, δύσκολα ο παραγοντισμός θα αλλάξει διάθεση απέναντι στην κοινωνία. Και όσο η νομοθεσία δεν εκσυγχρονίζει το κανονιστικό της πλαίσιο, τόσο θα ισχυροποιούνται τα προσωπικά συμφέροντα των ανθρώπων της οποιασδήποτε συντεχνίας.

Οι αποκαλύψεις για τις παρενοχλήσεις γυναικών στον χώρο του αθλητισμού συνεχίζονται. Και πολύ πιθανόν, να ακολουθήσουν κι άλλες για τα πανεπιστήμια, τα δικαστήρια, τις υπηρεσίες του Δημοσίου και αλλού. Οπουδήποτε η καθεστωτική αντίληψη της εξουσίας αποκτά αλαζονική διάθεση και έπαρση κυριαρχίας απέναντι σε εξαρτημένα από αυτήν άτομα.

Τελικά, όσα ανέδειξε η γενναιότητα της Μπεκατώρου δεν αφορούν μόνο την παθολογία της κοινωνίας. Αφορούν σίγουρα τη δημοκρατία μας και το κράτος δικαίου που υπηρετεί. Αφορούν και την προστασία των θεσμών που απειλούνται από επίδοξους καταπατητές. Γιατί αποδείχτηκε ότι δικαιώματα, αυτοδιάθεση και ανθρώπινη αξιοπρέπεια δεν είναι αυτονόητες συνθήκες της καθημερινότητας. Είναι προαπαιτούμενα δικαιώματα που μόνο οι ελεύθεροι και λειτουργικοί θεσμοί μιας πολιτείας μπορούν να εξασφαλίσουν.

O Aνδρέας Ζαμπούκας είναι δημοσιογράφος και συνεργάτης της αντιπροεδρίας της κυβέρνησης