Ανείπωτες αλήθειες…

Υγεία και οικονομία συνεχίζουν την περιδίνησή τους, εγκλωβισμένες στις καταστροφικές συνέπειες του κορωνοϊού. Το 2021 η ανθρωπότητα χάρη στην επιστήμη και την τεχνολογία αλλά και την πρωτοφανή συνεργασία χωρών, φορέων και εταιρειών είναι βέβαιο ότι εύκολα ή δύσκολα, γρήγορα ή πιο αργά, θα τιθασεύσει τον ιό που επέφερε απώλειες χιλιάδων ζωών και βύθισε στην απόγνωση εκατομμύρια άλλων. Και αυτό είναι ένα πολύ αισιόδοξο μήνυμα καθώς αφήνουμε μια χρονιά που δεν θα σβηστεί ποτέ από τη μνήμη μας.

Η περίπτωση όμως της οικονομικής ύφεσης και των δραματικών συνεπειών της είναι μια εντελώς διαφορετική περίπτωση, καθώς θα συνεχίζει να παράγει θύματα και η αντιμετώπισή της θα απαιτήσει πολύ περισσότερο χρόνο. Και πολιτικά αυτή θα καθοδηγεί τις εξελίξεις.

Παρακολουθώντας τη συζήτηση στη Βουλή για τον νέο προϋπολογισμό, δεν μπορεί κανείς να μη σημειώσει – πέρα από τη συνήθη καταστροφολογία της αντιπολίτευσης και την αναμενόμενη αισιοδοξία της κυβέρνησης – ότι αν και με διαφορετικές διαδρομές εστίασαν το ενδιαφέρον τους στη μεσαία τάξη.

Το κρίσιμο ερώτημα βεβαίως είναι για ποια μεσαία τάξη μιλάμε; Για εκείνη που δημιουργήθηκε από το αδιέξοδο παραγωγικό μοντέλο πριν από την οικονομική κρίση του 2010 και συνετρίβη με την έλευσή της; Η αλήθεια που δεν ομολογεί το πολιτικό σύστημα είναι πως μεγάλο μέρος της που υποβιβάστηκε στα χρόνια των Μνημονίων δεν θα αναβιβαστεί ποτέ. Οπως το ίδιο θα συμβεί και με ένα άλλο μέρος της που λίγο πριν από την έλευση της πανδημίας προσπαθούσε να ορθοποδήσει εξαντλώντας τις τελευταίες δυνάμεις της. Αλλη μια ανομολόγητη αλήθεια.

Οι αιτίες είναι πολλές και δεν επηρεάζουν μόνο ένα παρασιτικό ή πελατειακό μέρος της που αναπτύχθηκε στο παρελθόν. Η αλλαγή που συντελείται στο νέο οικονομικό υπόδειγμα που διαμορφώνεται υπό την επιρροή της τέταρτης βιομηχανικής επανάστασης, του νέου παγκόσμιου καταμερισμού εργασίας, των νέων καταναλωτικών προτύπων, και των νέων εργασιακών συνθηκών και δεξιοτήτων δημιουργεί  ένα τελείως διαφορετικό περιβάλλον που θα έχει και νέους πρωταγωνιστές. Μια νέα μέση τάξη που εφόσον η μετάβαση είναι επιτυχής θα είναι ευμεγέθης και  ρωμαλέα καθώς θα αναπτύσσεται μέσω μιας υγιούς επιχειρηματικότητας που θα στηρίζεται στην εξωστρέφεια και την καινοτομία και των υψηλών δεξιοτήτων ανθρώπινο δυναμικό της που θα προοδεύει βασιζόμενο στις ικανότητές του και την αξιοκρατία.

Αν δεχτούμε ως βέλτιστη την οργανική αντίληψη της κοινωνίας, η μεσαία τάξη αποτελεί τη ραχοκοκαλιά και την αναγκαία προϋπόθεση για ένα καλύτερο μέλλον. Ο ρόλος του κράτους είναι σημαντικός. Ευθύνη των πολιτικών είναι η συγκρότηση ενός εθνικού σχεδίου ώστε να κερδηθεί αυτό το στοίχημα. Να δεσμευθούν πόροι και να υιοθετηθούν θεσμικές αλλαγές για την επιτυχία του αλλά και για την υποστήριξη των πιο ευάλωτων ομάδων για τη συμμετοχή τους στη νέα πραγματικότητα. Αλλά αυτό απαιτεί ειλικρίνεια και ισχυρή κοινωνική συνοχή.

Στην αντίθετη περίπτωση πρόσκαιρα θα αναζωογονούνται από την εκμετάλλευση των δυσκολιών των πολιτών αλλά σύντομα χωρίς να δίνουν πραγματικές λύσεις θα υποστούν τις συνέπειες. Η αποτυχία τους θα γίνει αποτυχία της χώρας. Και θα είναι οριστική.

Ο Γρηγόρης Τσιμογιάννης είναι σύμβουλος Στρατηγικής Επικοινωνίας στην Precise Strategy