Εμβόλιο για όλους

Ζήτω της Pfizer! Αλλοτε οι κόσμος κρεμούσε πανό από τα παράθυρά του για να ευχαριστήσει το Εθνικό Σύστημα Υγείας, τώρα θα κρεμάσει πανό για τις μεγάλες εταιρείες φαρμάκων. Ασφαλώς θα πρέπει να χαρούμε για την επιτυχία ενός εμβολίου που θα μας απελευθερώσει από το φάντασμα της οικονομικής μιζέριας. Αλλά θα πρέπει να είναι είμαστε συγκρατημένοι με τις φαρμακοβιομηχανίες. Εάν ψάχνετε το απόλυτο δείγμα του «σοσιαλισμού για τους πλούσιους» ή ενός παραδείγματος του ιδιωτικού τομέα που εξαρτάται από το κράτος για να αποκομίσει τεράστια κέρδη τότε δεν έχετε παρά να κοιτάξετε στις μεγάλες φαρμακοβιομηχανίες.

Η Pfizer και η γερμανική εταιρεία BioNTech με την οποία συνεργάζεται αναμένεται να κερδίσουν κάπου 9,8 εκατομμύρια στερλίνες τον επόμενο χρόνο από τον εμβόλιο κατά του κορωνοϊού. Οι ισχυρισμοί πως οι φαρμακευτικές εταιρείες δεν θα έπρεπε να επωφεληθούν από τη μεγαλύτερη κρίση με την οποία ήρθε αντιμέτωπη η ανθρωπότητα από το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου απορρίφθηκαν τον περασμένο Ιούλιο από τον CEO της Pfizer ως «ακραίοι». Αλλά ο ισχυρισμός της Pfizer ότι «ποτέ δεν πήρε χρήματα από την αμερικανική κυβέρνηση ή από οποιονδήποτε άλλο» δεν στέκει πουθενά: οι μεγάλες φαρμακοβιομηχανίες εξαρτώνται από τη γενναιοδωρία του δημόσιου τομέα.

Το πειραματικό εμβόλιο των Pfizer/BioNTech χρησιμοποιεί μια τεχνολογία που αναπτύχθηκε στα εργαστήρια του αμερικανικού Δημοσίου. Χωρίς το κράτος, αυτό το εμβόλιο δεν θα είχε αναπτυχθεί πιθανότατα τόσο γρήγορα. Ενώ κάθε μέρα χάνονται περίπου 10.000 ζωές σε ολόκληρο τον κόσμο από την πανδημία, ο CEO της Pfizer κερδίζει από τα νέα για το εμβόλιο 5,6 εκατ. δολάρια πουλώντας μέρος των μετοχών του. Αυτό και μόνο θα έπρεπε να προκαλέσει κάτι περισσότερο από ενόχληση (εκπρόσωπός του δήλωσε στο Axios πως «η πώληση ήταν μέρος ενός προκαθορισμένου σχεδίου, το οποίο είχε εκπονηθεί τον περασμένο Αύγουστο»).

Η οργάνωση Global Justice Now ζητάει να μην αναγνωριστεί στην Pfizer το δικαίωμα στην πατέντα. Η πατέντα εξασφαλίζει το δικαίωμα στην παραγωγή και την πώληση επί μια εικοσαετία, μπλοκάροντας έτσι την παραγωγή φτηνότερων φαρμάκων, γνωστών και ως γενόσημων. Αυτός είναι ένας τομέας που δεν καθοδηγείται από τη θεραπεία των ασθενειών αλλά από τα κέρδη των μετόχων. Για παράδειγμα, πρόσφατες έρευνες βρήκαν πως τα έσοδα από τις αυξημένες τιμές της ινσουλίνης πήγαν στις τσέπες των μετόχων και όχι στην έρευνα. Οταν νεοφυείς επιχειρήσεις αναπτύσσουν καινοτόμα φάρμακα, οι μεγάλες φαρμακοβιομηχανίες όχι μόνο τις αγοράζουν αλλά και σταματούν τα προγράμματα για να καταπνίξουν τον ανταγωνισμό.

Ακόμη χειρότερα, οι μεγάλες φαρμακοβιομηχανίες μπλόκαραν το 2017 πρόταση της ΕΕ για fast track εμβόλια κατά παθογόνων όπως είναι οι κορωνοϊοί. Να ποιο θα ήταν το λογικό: τον περασμένο μήνα οι κυβερνήσεις της Ινδίας και της Νότιας Αφρικής ζήτησαν από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου να παράσχει στα κράτη το δικαίωμα να παρασκευάζουν φάρμακα και εμβόλια που σχετίζονται με τον Covid-19 μέχρι να φτάσει η ανοσία του πληθυσμού σε ικανοποιητικά επίπεδα. Αλλά η πρόταση αυτή μπλοκαρίστηκε ενώ ένας μικρός αριθμός πλούσιων κρατών έκαναν συμφωνίες για την αγορά ενός δισεκατομμυρίου δόσεων του εμβολίου, αφήνοντας στον υπόλοιπο κόσμο λιγότερο από το ένα τέταρτο. Η πατέντα όμως πρέπει να είναι όλων μας. Για να είναι το εμβόλιο για όλους.