Τραμπ και ανθρώπινα δικαιώματα

Τώρα που τελείωσε αυτή η ιστορική αναμέτρηση, είναι επίκαιρο να εξετάσουμε τις συνέπειες που είχε για τα ανθρώπινα δικαιώματα η θητεία του Ντόναλντ Τραμπ στον προεδρικό θώκο.

Τραμπ και ανθρώπινα δικαιώματα είναι σχήμα οξύμωρο. Ο απερχόμενος πρόεδρος αντιπροσωπεύει έναν εθνικιστικό λαϊκισμό που έχει κινητήρια πολιτική δύναμη την απαλλοτρίωση και άρνηση της ανθρώπινης αξίας σε αυτούς που δεν ανήκουν στην πλειοψηφία των «λευκών Αμερικανών (και δη ανδρών)» που αποτελούν τον σκληρό πυρήνα των οπαδών του. Από το «μεγάλο, υπέροχο τείχος» του για το Μεξικό και την «ταξιδιωτική απαγόρευση για τους μουσουλμάνους και τους πρόσφυγες» έως την απόφασή του να χωρίσει χιλιάδες παιδιά από τις οικογένειές του στα αμερικανικά σύνορα με τον Νότο και την απάθεια με την οποία αντιμετώπισε τα εκατομμύρια των Αμερικανών που διαδήλωναν στους δρόμους διαμαρτυρόμενοι για τη σαδιστική δολοφονία του Τζορτ Φλόιντ, η πολιτική ρητορική του Τραμπ κινήθηκε πάντα στον άξονα μισαλλοδοξίας και ρατσισμού.

Η προεδρία Τραμπ χαρακτηρίστηκε ταυτόχρονα από μια άνευ προηγουμένου διαπόμπευση της αρχής της διάκρισης των εξουσιών. Επιθέσεις με απαξιωτικά σχόλια για τους δικαστές και τους εισαγγελείς διαδέχονταν η μία την άλλη, με τον Τραμπ να εμφανίζει τον εαυτό του έως τον μόνο πολιτικό παράγοντα που νομιμοποιούνταν να εκφράζει τη λαϊκή βούληση. Την ίδια στιγμή, έθεσε σε εφαρμογή ένα από τα μεγαλύτερα προγράμματα – στην ιστορία του αμερικανικού νομικού συστήματος – εκλογής ομοσπονδιακών δικαστών με συντηρητικές πεποιθήσεις, αλλά και εξασφάλισε στην πράξη την επικράτηση ακραίων συντηρητικών αρχών στο Ανώτατο Δικαστήριο, τουλάχιστον για τα επόμενα τριάντα χρόνια, με την εκλογή της Εϊμι Κόνι Μπάρετ να οδηγεί πλέον σε μια πλειοψηφία 6-3 ψήφων, η οποία ταυτίζεται ιδεολογικά με τις αρχές του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος.

Η πρόθεση του Τραμπ να εγκαταλείψει τη χρηματοδότηση των Ηνωμένων Εθνών, αλλά και οι επιθέσεις του στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, τόσο συστημικά, κατηγορώντας το για διαφθορά και έλλειψη ανεξαρτησίας, όσο και προσωπικά ενάντια στους δικαστές που κίνησαν τη διαδικασία εισαγγελικής έρευνας ως προς παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου από αμερικανούς στρατιώτες στο Αφγανιστάν, απειλώντας πάγωμα λογαριασμών και απαγόρευση έκδοσης ταξιδιωτικής βίζας για τους ίδιους και μέλη της οικογένειάς τους, δείχνουν ταυτόχρονα πώς αντιλαμβάνονται ο Τραμπ και η αμερικανική κυβέρνηση τη σχέση τους με το διεθνές δίκαιο· απορρίπτουν θεμελιώδεις αρχές του με το ιδεολογικό πρόσχημα «Πρώτα η Αμερική».

Ο καθηγητής ∆ημήτρης Γιαννουλόπουλος είναι διευθυντής της Νομικής Σχολής Goldsmiths στο Πανεπιστήμιο του Λονδίνου και ιδρυτής της ακαδημαϊκής δεξαμενής σκέψης Britain in Europe