Ο δρόμος του διαλόγου

Οι χθεσινές εξελίξεις στη Σύνοδο Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ενωσης ήταν σαν να έχουν προαναγγελθεί. Από τη στιγμή που η Τουρκία, έπειτα από τη διαμεσολάβηση της Γερμανίας και τις πρωτοβουλίες της καγκελαρίου Ανγκελα Μέρκελ, επέλεξε να αποκλιμακώσει την ένταση στην Ανατολική Μεσόγειο, η επιβολή κυρώσεων είχε απομακρυνθεί ως προοπτική. Στο κείμενο συμπερασμάτων που εκδόθηκε γίνεται σαφές ότι η Ευρώπη θα χαράξει τη μελλοντική στρατηγική της με βάση την προσήλωση, ή μη, της Τουρκίας στον δρόμο της διπλωματίας και του διαλόγου. Σε περίπτωση που η Τουρκία παρεκκλίνει από την πολιτική της αποκλιμάκωσης και από τον δρόμο τον οποίο υποδεικνύει το διεθνές δίκαιο, θα υπάρχουν συνέπειες. Αναφορά στο είδος των συνεπειών δεν γίνεται, αλλά η μνεία των άρθρων 29 και 215 των Συνθηκών της Ενωσης που προβλέπουν την επιβολή κυρώσεων δεν αφήνει περιθώρια παρεξηγήσεων.

Το αποτέλεσμα αυτό δεν ήταν εύκολο. Το αρχικό κείμενο ήταν περισσότερο γενικόλογο και, όπως φάνηκε, δεν ικανοποιούσε την ανάγκη της Ελλάδας και της Κύπρου να είναι σαφώς εκφρασμένη η απειλή κυρώσεων. Ο έλληνας Πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, μετά την άσκηση βέτο, είχε πολλή δουλειά στην προσπάθεια διαμόρφωσης συσχετισμών που θα επέτρεπαν μια απόφαση κοντά στις ελληνικές θέσεις. Η απόφαση αυτή έγινε κατορθωτή λόγω της σοβαρότητας και της συνέπειας της Ελλάδας στα διάφορα επεισόδια της ελληνοτουρκικής κρίσης και της εκφρασμένης διάθεσης της ελληνικής πλευράς για ουσιαστική διαπραγμάτευση με ορίζοντα, αν δεν υπάρξει αποτέλεσμα, τη Χάγη – την οποία, ως φαίνεται, αποδέχεται πλέον και η Τουρκία.

Φυσικά, το κείμενο συμπερασμάτων δεν θα μπορούσε να μην αναφερθεί στην ιδιοτυπία του κυπριακού προβλήματος και, ιδίως, στην ανάγκη να δοθεί λύση σύμφωνα με τα ψηφίσματα του ΟΗΕ και «με την τήρηση των αρχών στις οποίες βασίζεται η ΕΕ». Στα λόγια, ποιος θα μπορούσε να έχει αντίρρηση; Ομως, κακά τα ψέματα, η τήρηση των αρχών στις οποίες βασίζεται η ΕΕ είναι εξίσου σοβαρό πρόβλημα με την τουρκική εισβολή και την κατοχή του 37% του νησιού.

Οι ελληνοτουρκικές σχέσεις περνούν αναγκαστικά από τη συνεννόηση και την καλή γειτονία. Προς τούτο είναι ανάγκη να λυθούν οι εκκρεμότητες. Η ελληνική ηγεσία, επιτέλους, εργάζεται γι’ αυτό.