Εγκλωβισμένος Ερντογάν

Είναι σχεδόν βέβαιο ότι ο Πρόεδρος Ερντογάν θα παραμείνει μέχρι και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 24 και 25 Σεπτεμβρίου στο μονοπάτι της ελεγχόμενης και συνεχώς κλιμακούμενης «στρατηγικής έντασης» που έχει επιλέξει απέναντι στην Ελλάδα. Αυτή τη φορά με νεότερη NAVTEX που δεν θα αμφισβητεί το ελληνικό επιχείρημα για πλήρη επήρεια του νησιωτικού συμπλέγματος του Καστελλορίζου αλλά θα υποστηρίζει την τουρκική θέση για μηδενική επήρεια.

Μεταφέροντας την ερευνητική δραστηριότητα όλο και εγγύτερα στα ελληνικά χωρικά ύδατα (δηλαδή σε περιοχή ελληνικής κυριαρχίας και όχι μόνον κυριαρχικών δικαιωμάτων) ο Ερντογάν ενισχύει την πίεση προς την Ελλάδα επικαλούμενος τη μοναδική ίσως θέση της Τουρκίας προς την οποία ο διεθνής παράγοντας θα έτεινε «ευήκοα ώτα» αναγνωρίζοντας το – συνεχώς επαναλαμβανόμενο – «νομιμοποιημένο παράπονο» της Τουρκίας ότι μέσω της πλήρους επήρειας του Καστελλορίζου επιτυγχάνεται η σύνδεση της ελληνικής με την κυπριακή ΑΟΖ και ο περιορισμός, αν όχι αποκλεισμός, της τουρκικής ΑΟΖ στον κόλπο της Αττάλειας.

Εγκλωβισμένος στον μεγαλοϊδεατισμό του αφηγήματος της «Γαλάζιας Πατρίδας» και του εναγκαλισμού της «γεωγραφίας της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας» ο πρόεδρος Ερντογάν συνεχίζει δυστυχώς να πορεύεται με γνώμονα τον πληγωμένο εγωισμό του ηγέτη που βλέπει ότι το όνειρό του να ξεπεράσει, μέσω της δημιουργίας της «Νέας Τουρκίας», τον ιδρυτή του κράτους Κεμάλ Ατατούρκ ξεθωριάζει ενώ τα προβλήματα μεγαλώνουν και οι πιέσεις αυξάνονται.

Οι πραγματικότητες αυτές θολώνουν ακόμη περισσότερο την ικανότητά του να αναγνωρίσει τις λανθασμένες επιλογές του, κυρίως σε σχέση με τον τρόπο που τα άλλα κράτη προσλαμβάνουν την επιθετική και προκλητική στάση της Τουρκίας με αποτέλεσμα τη σύμπηξη αντι-τουρκικών μετώπων, την απονομιμοποίηση της εικόνας της Τουρκίας ως ενός κράτους που επιθυμεί πραγματικά τον διάλογο, τον οποίο συνεχώς επικαλείται, και την αποδυνάμωση των όποιων «νομιμοποιημένων» επιχειρημάτων της. Πρόσφατα ο «Economist» διαπίστωνε την τάση του Ερντογάν να «πυροβολεί τα πόδια του» σημειώνοντας ότι η τραγωδία της Τουρκίας έγκειται στο γεγονός ότι αντί να ακολουθήσει τη νομική οδό με καλή πίστη αναδεικνύοντας το επιχείρημά της για περιορισμένη επήρεια της ελληνικής ΑΟΖ στην Ανατολική Μεσόγειο, εκείνη «κραυγάζει για τη “Γαλάζια Πατρίδα” και υπογράφει συμφωνίες με τη Λιβύη που παριστάνουν ότι η Κρήτη και η Ρόδος δεν διαφέρουν από το Καστελλόριζο».

Συνακόλουθα αν και η μέχρι τώρα ακολουθούμενη προκλητική συμπεριφορά και κυρίως η συνεχώς εντεινόμενη επιθετική ρητορική που έχει επιλέξει η Τουρκία συνεχίζει να «πουλά» στο εσωτερικό έχει ήδη αρχίσει να λειτουργεί απολύτως αντιπαραγωγικά στο εξωτερικό, καθιστώντας σαφές και στον πλέον θερμό υποστηρικτή της γεωπολιτικής αξίας της Τουρκίας ότι οι επιλογές της στο πεδίο της εξωτερικής πολιτικής και κυρίως ο τρόπος που επιδιώκει να προωθήσει τα συμφέροντά της την έχουν καταστήσει κεντρικό παράγοντα αποσταθεροποίησης. Για την Ελλάδα η συνέχιση της στρατηγικής «ειρηνικής πίεσης», δηλαδή νόμιμης και νομιμοποιημένης αύξησης του κόστους όσον αφορά στη συνεχιζόμενη πολιτική έντασης που ακολουθεί η Τουρκία, συνιστά μονόδρομο. Απαραίτητη είναι ταυτόχρονα η δυναμική συμμετοχή της χώρας μας στη διαμόρφωση το συντομότερο δυνατόν του περιεχομένου της ευρωπαϊκής στρατηγικής «καρότου και μαστιγίου» που πρέπει να ακολουθήσει η Ευρωπαϊκή Ενωση έναντι της Τουρκίας.

Ο Παναγιώτης Τσάκωνας είναι καθηγητής Διεθνών Σχέσεων και Σπουδών Ασφάλειας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και επικεφαλής του Προγράμματος Ασφάλειας στο ΕΛΙΑΜΕΠ