Οι καλοκαιρινές αρχιτεκτονικές περιπλανήσεις των εγγονών

Τον παρακολουθώ προσεκτικά εδώ και μέρες στις καλοκαιρινές μας διακοπές να χτυπάει επίμονα το ρόπτρο της πόρτας της εισόδου, να τρέχει με το ποδηλατάκι του στον μεγάλο κεντρικό διάδρομο με τα διακοσμημένα πλακάκια, να ανοιγοκλείνει τις μεγάλες ταμπλαδωτές πόρτες, να περιεργάζεται εντυπωσιασμένος και να αγγίζει τα περιστρεφόμενα πόμολα από πορσελάνη, τους στρογγυλούς διακόπτες από βακελίτη, αναβοσβήνοντας τα παλιά φωτιστικά και λαμπατέρ, να τυλίγεται στις δαντελένιες κουρτίνες φτιαγμένες με το βελονάκι από την προγιαγιά και να κοιτάει με περιέργεια τον μεγάλο καθρέφτη της εισόδου και τα μεγάλα κάδρα στη σάλα, με την προ-προγιαγιά και τον προ-προπάππου του με το μεγάλο μουστάκι, που έχτισαν το 1907 αυτό το διώροφο νεοκλασικό.

Από την απλότητα των αρχιτεκτονικών στοιχείων του νεόδμητου διαμερίσματος στο Λονδίνο όπου γεννήθηκε και ζει, ο εγγονός βρέθηκε αίφνης στις ποιότητες του νεοκλασικού με τους χοντρούς πέτρινους τοίχους, τα ξύλινα παράθυρα με τα καΐτια, τα ταμπλαδωτά εσωτερικά σκούρα και τα γαλλικά εξωτερικά παντζούρια, το σερβάν με τα παλιά σερβίτσια στη γυάλινη καμπυλωτή βιτρίνα, τους ρόδακες για τις κουρτίνες εκατέρωθεν των παραθύρων, τις γύψινες διακοσμήσεις, τα μαρμάρινα φουρούσια, τα ακροκέραμα. Τρελαίνεται να πλένεται στο «πλυσταριό» στην άκρη του κήπου και να ανεβαίνει με δισταγμό ακόμη στη διπλή αυτοσχέδια κούνια, φτιαγμένη από τον προπάππου του από εξαρτήματα διαλυμένων αεροπλάνων.

Ξανάζησα φέτος τις ίδιες στιγμές της δικής μου παιδικής ηλικίας ως εγγονός, στο ίδιο αυτό σπίτι του δικού μου παππού. Οταν με λαχτάρα, μόλις έκλειναν τα σχολεία από τη δεκαετία του ’50, αφήναμε το διαμέρισμα στην πολυκατοικία του Μεσοπολέμου στην Αθήνα και ξεκινούσαμε για το μεγάλο ταξίδι των διακοπών. Σταθμός Λαρίσης, ατμομηχανή των ΣΕΚ με τα πράσινα βαγόνια, στάση στο Σχηματάρι με τα ζεστά νόστιμα σουβλάκια από το παράθυρο του τρένου και άφιξη στη Χαλκίδα, όπου περίμεναν τα αμαξάκια με τα άλογα για να μας πάνε στην αποβάθρα με το κατάλευκο πλοίο «Κύκνος» για το ταξίδι στον Βόρειο Ευβοϊκό, προς τη Λίμνη. Αποβίβαση στις μπλε βάρκες και μετά στη «σκάλα – αποβάθρα», από όπου, μαζί με τους αχθοφόρους με τις βαλίτσες μας, με το κλουβί με το καναρίνι και τη γυάλα με το χρυσόψαρο ανά χείρας, φθάναμε μπροστά στη μεγάλη ξύλινη πόρτα με το ορειχάλκινο ρόπτρο. Ετρεχα πρώτος να το χτυπήσω πριν ο πατέρας ανοίξει την πόρτα στο μεγαλειώδες τότε, για τα παιδικά μου μάτια, νεοκλασικό του παππού. Χρόνια ονειρευόμουν να του έχουμε βάλει ρόδες και να το μεταφέρουμε στην Αθήνα, όπως πολύ αργότερα το κατάφερε ο ευρηματικός Δημήτρης Κορρές.

Με μάγευαν τότε όλα αυτά τα ξεχωριστά στοιχεία μιας γοητευτικής αρχιτεκτονικής εικονογραφίας των νεοκλασικών, που συμπληρωνόταν με τον ανάλογο εξοπλισμό, και ζωντάνευαν με τους αναρίθμητους φίλους και συγγενείς που φιλοξενούσαμε τα καλοκαίρια. Φάνταζαν στην ψυχή μου ως παιδιού και ομολογώ ότι άφησαν ίχνη και βιώματα ξεχωριστά από αυτά της πόλης που εξακολουθούν να με συγκινούν. Και θεωρώ τον εαυτό μου τυχερό που με καθόρισαν οι ποιότητες αυτής της αρχιτεκτονικής, που συνδέθηκαν με τα πρόσωπα της οικογένειας, που κάποιες στιγμές έχω την αίσθηση ότι ενυπάρχουν πίσω από κάποια πόρτα, κάπου στην κουζίνα ή στον κήπο, γεμίζοντάς με με ένα αίσθημα χαρμολύπης που έστω και νοητά συνεχίζουμε να συνυπάρχουμε.

Παρακολουθώ προσεκτικά τον εγγονό μου που παράλληλα με το τάμπλετ και τα κινητά φαίνεται να γοητεύεται και να ψηλαφίζει τα ίδια εκείνα στοιχεία που με συγκινούσαν και εξακολουθούν να παραμένουν ως έναν βαθμό αναλλοίωτα.

Αναρωτιέμαι αν τελικά, οδεύοντας στον χώρο της εικονικής πραγματικότητας και της ξέφρενης εξέλιξης της ψηφιακής τεχνολογίας, οι εμπειρίες αυτές που σχετίζονται με την αρχιτεκτονική και τα πρόσωπα που τη βιώνουν θα εμπλουτίσουν τον ψυχικό κόσμο των εγγονιών μας και θα προκαλούν στο μέλλον κάποια συγκίνηση. Αναρωτιέμαι αν ο πλούτος των αισθημάτων αυτών που απορρέουν από την αρχιτεκτονική και συνδέονται με αυτή θα αποτελέσει στο μέλλον «μια μορφή ευτυχίας»¹ για την επόμενη αυτή γενιά, που φαίνεται να την περιμένει ένα ζοφερό ίσως μέλλον.

(1) Οπως επισημαίνει ο Δημήτρης Φατούρος

Ο Γιώργος Τριανταφύλλου είναι αρχιτέκτονας