loose cannon erdogan

Αν ψάξετε στο Google αυτόν το τίτλο θα βρείτε διακόσιες χιλιάδες αναφορές. Ο όρος χρησιμοποιείται για επικίνδυνους ανθρώπους που δεν ξέρεις πού, πότε και πώς θα «χτυπήσουν». Ο Ερντογάν διεθνώς έχει αποκτήσει αυτή τη φήμη, εκείνο όμως που δεν είναι τόσο κατανοητό είναι το γιατί έχει αλλάξει και έχει γίνει, από υπέρμαχος της Ευρωπαϊκής Ενωσης και των αξιών της, ένας τόσο απρόβλεπτος και επιθετικός εθνικιστής.

Οι πιο πολλοί αναλυτές ως σημείο καμπής βλέπουν το σκάνδαλο της 17/25 Δεκεμβρίου 2013. Οι εισαγγελείς δρομολόγησαν μια έρευνα δωροδοκιών και  ατασθαλιών κατά τεσσάρων υπουργών και η έρευνα πορευόταν προς τον ίδιο τον Ερντογάν και την οικογένειά του. Αντί να αντιμετωπίσει τη Δικαιοσύνη επέλεξε την επίθεση. Αυτή η επίθεση συνεχίζεται και σήμερα. Εχει διορίσει δικούς του εισαγγελείς, δικαστές, στρατηγούς, πρυτάνεις και ελέγχει σχεδόν όλα τα μέσα ενημέρωσης. Τρομοκρατεί με τη πρόφαση της καταπολέμησης της «τρομοκρατίας».

Αλλά αισθάνεται ανασφαλής. Οταν θα χάσει την εξουσία το φάντασμα της 17ης Δεκεμβρίου θα εμφανιστεί. Και έτσι κάνει ό,τι χρειάζεται για να έχει την υποστήριξη των ψηφοφόρων: Προσλήψεις στο Δημόσιο, επιχορηγήσεις στους δικούς του επενδυτές, λαϊκιστικές ενισχύσεις στους οπαδούς του, και τώρα που οι οικονομικοί πόροι στέρεψαν, κάνει χρήση πιο έντονα το όπλο του εθνικισμού: στρατιωτικές εξορμήσεις στο εξωτερικό και μετατροπές εκκλησιών σε τζαμιά στο εσωτερικό. Η δε αντιδυτική ρητορική πάντα απέδιδε στην Τουρκία.

Αλλά οι δημοσκοπήσεις δεν είναι ευνοϊκές για τον Ερντογάν. Αυτά που έκανε μέχρι τώρα δεν απέδωσαν τα αναμενόμενα. Στις επόμενος εκλογές μπορεί να χάσει. Αρα πρέπει να κάνει κάτι πολύ θεαματικό για να κερδίσει.

Μια κρίση με την Ελλάδα μπορεί να είναι σωτήρια! Μια τέτοια εξέλιξη σαφώς δεν θα ωφελήσει τις δύο χώρες, αλλά στην Τουρκία οι αποφάσεις παίρνονται μέσα στον στενό κύκλο του μοναδικού ηγέτη. Η περίφημη πεπειραμένη διπλωματία δεν υπάρχει πλέον. Ενας απόφοιτος της ιερατικής σχολής, ο Ι. Καλίν, έχει λόγο στην εξωτερική πολιτική.

Είναι λάθος να προσπαθούμε να καταλάβουμε «πού το πάει η Τουρκία;» Αρκεί να προβλέψουμε τα προσωπικά κίνητρα του Ερντογάν. Στον τουρκικό Τύπο υπάρχουν αναλυτές που βλέπουν ένα πιθανό σενάριο όπου η Ελλάδα θα πιεστεί ως το σημείο να αντιδράσει και έτσι θα χρεωθεί τη σύγκρουση. Ανεξάρτητα από την έκβαση, ο Ερντογάν θα είναι κερδισμένος: θα έχει συσπειρώσει σχεδόν τους πάντες γύρω του. Μπορεί να αναβάλει και τις εκλογές.

Προχθές το είπε ξεκάθαρα: «Θα κάνουμε ό,τι χρειάζεται πολιτικά και στρατιωτικά… Οταν το λέμε το κάνουμε και ας υπάρξει τίμημα!». Το τίμημα θα το υποστεί ο τουρκικός λαός, εκείνος θα εισπράξει μερικά ακόμη χρόνια εξουσίας. Οταν είναι μάλλον φανερή η παγίδα θα πρέπει να αχρηστευτεί με κάθε τρόπο.

Ο Ηρακλής Μήλλας είναι διδάκτωρ Πολιτικής Επιστήμης και έχει διδάξει σε διάφορα πανεπιστήμια της Ελλάδας και της Τουρκίας