Σουρεαλισμός {CR}

Αν δεν απειλούνταν ανθρώπινες ζωές, και δεν καταναλώνονταν πολύτιμοι πόροι, θα μπορούσε να πει κανείς ότι οι εικόνες εκεί στην ανατολική Μεσόγειο διακρίνονται από έναν κάποιο σουρεαλισμό.

Ο Ερντογάν, με το νόμισμα της χώρας του να καταρρέει, με την κοινή γνώμη ανήσυχη από τη διαχείριση της πανδημίας και με όλο και λιγότερους συμμάχους στο διεθνές πεδίο, στέλνει ένα σεισμογραφικό σκάφος συνοδευόμενο από πολεμικά πλοία σε μια περιοχή που αυθαιρέτως θεωρεί τουρκική. Το σκάφος απλώνει καλώδια, αλλά δεν κάνει έρευνες γιατί έχει… πολλή φασαρία. Διάφοροι τούρκοι αξιωματούχοι απειλούν, ενώ ο ίδιος ο πρόεδρος κομπάζει, θριαμβολογεί, αμφισβητεί, χωρίς να παραλείπει να θυμίζει ότι κατά βάση θέλει διάλογο.

Η ελληνική κυβέρνηση απαντά με την παράταξη ενός μεγάλου μέρους του πολεμικού στόλου, που βασικά παρακολουθεί και προειδοποιεί (τι άλλο να κάνει;) περιμένοντας να γίνει το περιβόητο τηλεφώνημα από μια ξένη πρωτεύουσα (το Βερολίνο ή την Ουάσιγκτον) το οποίο θα οδηγήσει σε αποκλιμάκωση της έντασης. Την ίδια στιγμή, κυβέρνηση και μέσα ενημέρωσης μιλούν για την «ελληνική υφαλοκρηπίδα», ή και για την «ελληνική ΑΟΖ», που δεν έχει όμως νομική υπόσταση καθώς τα όριά της δεν έχουν συμφωνηθεί με το γειτονικό κράτος, δηλαδή την Τουρκία, ή κριθεί από ένα διεθνές δικαστήριο.

Εδώ μάλιστα υπάρχει και μια παγκόσμια πρωτοτυπία: ο περίφημος «νόμος Μανιάτη», από το όνομα του Γιάννη Μανιάτη που το 2011 ήταν υφυπουργός Περιβάλλοντος στην κυβέρνηση Γιώργου Παπανδρέου. Ο νόμος αυτός αναφέρει ότι, ελλείψει συμφωνίας οριοθέτησης με γειτονικά κράτη, το εξωτερικό όριο της υφαλοκρηπίδας ορίζεται στη μέση απόσταση ανάμεσα στις ελληνικές και τις παρακείμενες ή αντικείμενες ακτές. Ποιες διακρατικές συμφωνίες; Ποια Χάγη; Μόνοι μας αποφασίζουμε, βαυκαλιζόμαστε για τις αποφάσεις μας και καταγγέλλουμε τους συμμάχους μας που δεν τις καταλαβαίνουν.

Οι τελευταίοι τραβούν τα δικά τους ζόρια. Ο Μακρόν έχει τσαντιστεί επειδή δεν θέλουμε να αγοράσουμε τις φρεγάτες του. Η Μέρκελ δεν θέλει θερμά επεισόδια και προσφυγικές κρίσεις στη διάρκεια της γερμανικής προεδρίας. Το βέβαιο είναι ότι τα αντιτουρκικά αισθήματα που επικρατούν στην Ευρώπη λόγω του μεγαλοϊδεατισμού του Ερντογάν ενισχύουν τις ελληνικές θέσεις.

Αυτό δεν σημαίνει ότι προσφέρουν και λύσεις σε διαφορές που αφορούν ζητήματα όπως η υφαλοκρηπίδα, την ύπαρξη της οποίας οι Τούρκοι αρνούνται παρανόμως για τα ελληνικά νησιά, ή τον εθνικό εναέριο χώρο, όπου και πάλι πρωτοτυπούμε με την προέκτασή του κατά τέσσερα μίλια πέρα από την αιγιαλίτιδα ζώνη. Οι λύσεις αυτές δεν μπορεί να δοθούν μονομερώς, με ελληνικούς νόμους ή κατάθεση συντεταγμένων. Με τέτοιες μεθόδους απλώς κολακεύεται η κοινή γνώμη, διαιωνίζονται τα αδιέξοδα και δημιουργούνται κάθε τόσο επικίνδυνες εντάσεις. Τις πραγματικές, και οριστικές λύσεις, μπορεί να τις δώσει μόνο ο διάλογος. ‘Η το διεθνές δικαστήριο.

Αλλιώς, στην καλύτερη περίπτωση, θα φωνάζουμε κάθε φορά ότι νικήσαμε και θα μας εκπλήσσει που δεν πανηγυρίζει κανείς μαζί μας.