Μεταφυσική Αριστερά

Σε μια εποχή που τείνει να κυριαρχήσει στον δημόσιο διάλογο ένας λόγος μίσους και χολής συλλήβδην κατά οτιδήποτε ορίζεται ως αριστερό, σε μια εποχή που τα πληκτρολόγια αναστενάζουν από απόψεις του πόσο αντιδημοκρατική είναι η όλη Αριστερά, πόσο ανόητο και ανόητος είναι κάποιος που θέλει να λέγεται αριστερός, ακόμη και αν εννοεί σοσιαλδημοκράτης, αλλά και σε μια εποχή που έρχονται στο φως οι διάλογοι υπόκοσμου Μιωνή – Παππά, δεν μπορούσε να γίνει καλύτερη διαφήμιση αυτής της αντιαριστερής ψύχωσης από το κείμενο των οκτώ προερχόμενων από το ΠΑΣΟΚ, τη ΔΗΜΑΡ και τη Γέφυρα μελών του Πολιτικού Συμβουλίου.

Καταρχήν είναι θετικό που κάποιοι επιθυμούν να πάνε κόντρα στο ρεύμα και να υπερασπιστούν την Αριστερά. Αλλά υπεράσπιση και υπεράσπιση διαφέρει. Γιατί είναι άλλο να μιλήσεις για τις προγραμματικές διαφορές Δεξιάς και Αριστεράς, που τα τελευταία χρόνια όλο και βυθίζονται στην ανυπαρξία, δίνοντας έδαφος στους ακραίους ένθεν κακείθεν, και άλλο να προσπαθείς να τεκμηριώσεις τη διαφορά των δυο πόλων στο ηθικό πλεονέκτημα του ενός και επομένως στην ηθική ανυποληψία του άλλου.

Αν η Αριστερά ήταν ένας άνθρωπος ευρισκόμενος στο εδώλιο της Ιστορίας και ο συνήγορός του προσπαθούσε να τον σώσει με διατυπώσεις σαν αυτή, «εκείνο που διακρίνει την Αριστερά είναι οι αρχές και οι αξίες της. Η εντιμότητα και το ήθος. Η ανιδιοτέλεια και η αλληλεγγύη. Το ηθικό πλεονέκτημα της Αριστεράς προφανώς και ισχύει. Μόνο που αυτό δεν συνοδεύει αναγκαστικά όποιον δηλώνει αριστερός, ως σφραγίδα δωρεάς. Υποστηρίζεται και αναδεικνύεται κάθε στιγμή και σε κάθε πράξη», το λιγότερο που θα έπρεπε να κάνει θα ήταν να απολύσει αυτόν τον συνήγορο.

Το να υπερασπίζεσαι την Αριστερά με ηθικολογικές κατηγορίες «εντιμότητα», «ήθος», «ηθικό πλεονέκτημα» είναι μεταφυσική. Ακόμη χειρότερα αν λες πως αυτό αφορά την κατηγορία Αριστερά και όχι τους πολίτες. Η Αριστερά εξ ορισμού έχει το ηθικό πλεονέκτημα ό,τι και να κάνουν οι άνθρωποί της, όπως ο πάπας εξ ορισμού έχει το αλάθητο όσα λάθη και να κάνει. Η δημοκρατική Αριστερά (απαραίτητη διευκρίνιση εδώ αυτό το «δημοκρατική») θεωρεί πως η ηθική και η πολιτική διαφέρουν, αν και βεβαίως πιστεύει πως η πολιτική έχει τη δική της αυτόνομη ηθική. Αυτή η Αριστερά δεν υποστηρίζει πως μόνο αυτή έχει αρχές και αξίες. Εχουν και οι αντίπαλοί της. Αντιθέτως ο συντηρητισμός είναι αυτός που πιστεύει ότι αρχές και αξίες έχει μόνο αυτός. Μόνο η συντήρηση υπερασπίζεται τον εαυτό της επικαλούμενη το ηθικό πλεονέκτημα της κοινότητας έναντι της κοινωνίας, μόνο αυτή θεωρεί πως αυτό που τη διακρίνει είναι η ηθική της και όχι η πολιτική της. Το να υπερασπίζεσαι την Αριστερά με μεταφυσικούς ηθικολογικούς όρους είναι η χειρότερη υπηρεσία που μπορείς να της προσφέρεις. Κι όμως το αντιαριστερό κλίμα χρειάζεται να βρει πολιτικές απαντήσεις.

ΥΓ: Στην πληθυντική Αριστερά των οκτώ δεν περιλαμβάνεται η σοσιαλδημοκρατία. Σίγουρα τυχαίο.

Ο Γιώργος Σιακαντάρης είναι διδάκτωρ Κοινωνιολογίας. Το τελευταίο βιβλίο του, «Το πρωτείο της πολιτικής. Η σοσιαλδημοκρατία μετά τη σοσιαλδημοκρατία», κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αλεξάνδρεια