Το τηλέφωνο{CR}

Μια από τις πιο γνωστές φράσεις της διεθνούς πολιτικής είναι η ερώτηση που φέρεται ότι έκανε κάποτε ο Χένρι Κίσινγκερ: «Ποιον παίρνω τηλέφωνο αν θέλω να μιλήσω στην Ευρώπη;». Ο ίδιος ο πρώην υπουργός Εξωτερικών δεν θυμάται βέβαια να αναρωτήθηκε ποτέ κάτι τέτοιο – άλλωστε μια κατακερματισμένη, όχι ενωμένη, Ευρώπη ονειρευόταν πάντα.

Ο τηλεφωνικός αριθμός αυτός σήμερα υπάρχει, και αρχίζει από 0049. Αλλά κανείς αμερικανός υπουργός δεν θέλει να τον χρησιμοποιήσει. Η Αμερική του Τραμπ όχι μόνο δεν συνεργάζεται με τη Γερμανία της Μέρκελ, αλλά βρίσκεται σε ευθεία σύγκρουση μαζί της. Για να τιμωρήσει μάλιστα τη γερμανίδα καγκελάριο που αρνήθηκε να παραστεί στη θερινή σύνοδο του G7, o πρόεδρος Τραμπ ανακοίνωσε πριν από λίγες ημέρες ότι θα αποσύρει μεγάλο αριθμό πεζοναυτών από το Βερολίνο.

Αντίθετα βέβαια με αυταρχικά καθεστώτα, στις δημοκρατίες οι κυβερνήσεις αλλάζουν. Σε έναν χρόνο, η Αμερική μπορεί να έχει άλλο πρόσωπο. Αλλά η Ευρώπη έμαθε το μάθημά της: έχει ανάγκη από ισχύ, ενότητα και κυριαρχία. «Ας μην είμαστε αφελείς» είπε αυτή την εβδομάδα η Ανγκελα Μέρκελ στη Βουλή. «Οι αντιδημοκρατικές δυνάμεις και τα ριζοσπαστικά κινήματα περιμένουν να εκμεταλλευθούν τις οικονομικές κρίσεις, να καλλιεργήσουν κοινωνική αναταραχή και να σπείρουν ανασφάλεια».

H παγκόσμια τάξη που ξέραμε τελειώνει. Η πανδημία, στην οποία η Ευρώπη ανταποκρίθηκε πολύ καλύτερα από τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα, αποκάλυψε και όξυνε προϋπάρχουσες διηπειρωτικές εντάσεις. Η στροφή της γερμανίδας καγκελαρίου στο θέμα της αμοιβαιοποίησης του χρέους και η συνειδητοποίηση ότι οι μεγάλες προκλήσεις δεν μπορεί να αντιμετωπίζονται πλέον σε εθνικό επίπεδο αποτελούν μια ιστορική ευκαιρία να κάνει η Ευρώπη το μεγάλο άλμα. Ωστε να είναι εκείνη που θα αναρωτιέται ποιον παίρνει τηλέφωνο αν θέλει να μιλήσει στην Αμερική.