Το επωφελές σημείο καμπής

Η Ευρώπη διέρχεται πολιτικά τη γονιμότερη περίοδο των τελευταίων δύο δεκαετιών, διαμορφώνοντας μία εξαιρετική οικονομική προοπτική, την οποία θα πρέπει τώρα να αξιοποιήσει στο έπακρο και η Ελλάδα. Η ευκαιρία είναι μοναδική. Μετά την κρίση της πανδημίας, το σκηνικό στην Ευρώπη αλλάζει εντυπωσιακά. Το ένστικτο επιβίωσης, μπροστά στον κίνδυνο μιας βαθιάς ύφεσης που θα λειτουργούσε διαλυτικά για τις οικονομίες της Γηραιάς Ηπείρου, οδήγησε το Βερολίνο σε μία μεγάλη στροφή ρεαλισμού, η οποία με τη σειρά της προκάλεσε την αναθέρμανση του γαλλο-γερμανικού άξονα και κατά ακολουθία τη γενναία δημοσιονομική παρέμβαση των Βρυξελλών, δηλαδή το Ταμείο Ανάκαμψης. Το Ταμείο Ανάκαμψης αποτελεί αναμφίβολα το πιο γερό εργαλείο για την αναδιάρθρωση και την ανάπτυξη των οικονομιών της Ευρώπης, μαζί με τη νομισματική πολιτική της Φρανκφούρτης, η οποία θα πλημμυρίσει την αγορά με ρευστότητα.

Με άλλα λόγια, η τρέχουσα συγκυρία αποτελεί το πιο αισιόδοξο μήνυμα, τόσο για την ευρωπαϊκή συνοχή και την άμβλυνση των αντιθέσεων Βορρά – Νότου, όσο, παράλληλα, και για την αναμόρφωση και την ανάπτυξη των οικονομιών της ζώνης του ευρώ, για τα επόμενα δέκα – δεκαπέντε χρόνια. Η Ευρώπη βρίσκεται την ώρα τούτη πάνω σε ένα ευτυχές σημείο καμπής. Οι προϋποθέσεις είναι οι καλύτερες.

Πρώτον, η Γερμανία κλείνει τον κύκλο που ξεκίνησε από την εποχή του Σρέντερ, συγκεντρώνοντας μόνο πλεονάσματα. Συνειδητοποίησε ότι το συμφέρον της είναι ταυτισμένο απόλυτα με την άνθηση των άλλων οικονομιών της ΕΕ και όχι με την περιθωριοποίησή τους. Αρα, θα πρέπει τα κοινοτικά κονδύλια να αυξηθούν και η ίδια να επενδύσει. Δεύτερον, η Μέρκελ διανύει την τελευταία περίοδο μιας σπουδαίας δεκαπενταετούς θητείας στην καγκελαρία και θέλει αναμφισβήτητα να βάλει τη δική της σφραγίδα στα ευρωπαϊκά πράγματα. Τρίτον, καταλαβαίνει κανείς ότι η προεδρία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, η οποία περνάει από τον επόμενο μήνα στα χέρια της Μέρκελ και των Γερμανών, θα είναι πολύ διαφορετική και περισσότερο ελπιδοφόρα από κάθε προηγούμενη. Στην ουσία, θα θέσει τις προϋποθέσεις για την κατανομή του μεγάλου πακέτου των επενδύσεων, ύψους 750 δισ. ευρώ. Θα αρχίσει δηλαδή η διαπραγμάτευση για την επόμενη ημέρα και το σημαντικότερο είναι ότι η Ελλάδα βρίσκεται μέσα στο παιγνίδι, με τους ευνοϊκότερους όρους.

Τέταρτον, αποτελεί πλέον κοινή συνείδηση στις Βρυξέλλες, το Βερολίνο και το Παρίσι, ότι η ανασυγκρότηση των οικονομιών δεν μπορεί να μη συνοδεύεται από την ολοκλήρωση της τραπεζικής ένωσης και τη δημιουργία, ταυτόχρονα, μιας ισχυρής και ενιαίας ευρωπαϊκής κεφαλαιαγοράς (βλέπε και την έκθεση Βίζερ προχθές). Και αυτό είναι πολύ θετικό μήνυμα και κρίσιμο. Οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις πρέπει οπωσδήποτε να έχουν άνετη και φθηνή χρηματοδότηση από τις τράπεζες. Οπως επίσης και απρόσκοπτη πρόσβαση στην άντληση επενδυτικών κεφαλαίων. Διαφορετικά, το σχέδιο αλλαγής και ανάπτυξης της Ευρώπης θα μείνει κουτσό. Ιδίως τώρα, που η αγορά του Λονδίνου θα αποτελέσει παρελθόν για την ΕΕ, το θέμα γίνεται πιεστικά επίκαιρο.

Πέμπτον, το συμπαγές τραπεζικό σύστημα (χαμηλό κόστος χρήματος) και η ενιαία κεφαλαιαγορά αποτελούν εργαλεία της στρατηγικής της Ευρώπης απέναντι στην πληθωρική οικονομική διείσδυση που επιχειρεί η Κίνα, στις υποδομές και της στρατηγικής σημασίας επιχειρήσεις της.