Catch 22

Ο υπουργός Εξωτερικών της Ιταλίας κ. Ντι Μάιο θα είναι στην Αθήνα σήμερα και «στην ατζέντα των συνομιλιών θα τεθεί και η οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών Ελλάδας και Ιταλίας», διαβάζουμε στην ειδησεογραφία.  Πρόκειται για  θέμα που υπάρχει στην «ατζέντα» εδώ και δεκαετίες – όπως και το ζήτημα της οριοθέτησης με την Αλβανία.  Από όσα γράφονται, οριοθέτηση δεν έχει γίνει γιατί η Ελλάδα ζητά και οι δύο χώρες δεν δέχονται «πλήρη επήρεια» στην οριοθέτηση της ΑΟΖ -δηλαδή, 200 μίλια για την ανοιχτή θάλασσα- των μικρών νησιών του Ιονίου Στροφάδες, Οθωνιοί, Ερεικούσα.

Καταλαβαίνουμε λοιπόν γιατί έχουν μείνει εκκρεμείς επί δεκαετίες αυτές οι οριοθετήσεις: αν η Ελλάδα δεχθεί πως τα μικρά αυτά νησιά δεν έχουν «πλήρη επήρεια», δεν θα μπορεί να υποστηρίζει πως η μικρονησιωτική συστάδα του Καστελόριζου έχει πλήρη επήρεια. Αν όμως η Ελλάδα δεν καταφέρει να οριοθετήσει με αυτές τις χώρες (και με τη Λιβύη και την Αίγυπτο, ίσως και τη Μάλτα) την ΑΟΖ είναι σε μειονεκτική θέση απέναντι στην Τουρκία, η οποία τουλάχιστον έχει συμφωνία με τη Λιβύη – που δεν  αναγνωρίζεται από πολλές δυνάμεις, αλλά με μόνο με αναποτελεσματικές διακηρύξεις, για την ώρα.

Ήτοι, η Ελλάδα πρέπει να συμφωνήσει με Ιταλία-Αλβανία (το λιγότερο) για να έχει κάποια επιχειρήματα απέναντι στην Τουρκία αλλά αν συμφωνήσει με τους όρους που θέτουν αυτές, τότε χάνει το επιχείρημά της περί της ΑΟΖ των μικρών νησιών – πρόκειται για την κατάσταση Catch 22, εξαιτίας της παλιάς καλής αντιπολεμικής ταινίας. Πρόκειται περί φαύλου κύκλου κυριολεκτικά, όπως όταν όλοι σου ζητάνε προϋπηρεσία για να πιάσεις  δουλειά αλλά αν δεν πιάσεις δουλειά δεν έχεις προϋπηρεσία.

Η ευκαιρία να οριοθετηθεί η ΑΟΖ μεταξύ Ελλάδας-Λιβύης  επί Καντάφι, χάθηκε πρωτίστως επειδή η Ελλάδα ήθελε «πλήρη επήρεια» της Γαύδου. Οι διάδοχοί του προτίμησαν να τα βρουν με την Τουρκία  αντί να λεπτολογούν με την Ελλάδα για τη Γαύδο. Και τώρα τρέχουμε να ανατρέψουμε τα τετελεσμένα.

Μένει η  Αίγυπτος, η οποία επίσης διστάζει να δεχθεί την «πλήρη επήρεια» του Καστελόριζου, την οποία η Ελλάδα θέλει για να έχει κοινή ΑΟΖ με την Κύπρο και έτσι, λόγω και των συμφωνιών Κύπρου-Ισραήλ,   να περιοριστεί σχεδόν στα χωρικά της ύδατα η ΑΟΖ της  Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Μου φαίνεται  μαξιμαλιστική προσέγγιση και δεν είμαι καθόλου σίγουρος ότι υπάρχουν πολλοί διατεθειμένοι να την υποστηρίξουν – ίσως μόνο αυτοί  που θα τους συνέφερε να υπάρχει μονίμως ένταση ή και πολεμική σύγκρουση μεταξύ Ελλάδας-Τουρκίας . Δεν νομίζω όμως ότι αυτό είναι προς το συμφέρον της χώρας μας.