Ο δάρτης κλαυθμός

Οταν ο Μάνος Χατζιδάκις ήταν διευθυντής του Τρίτου Προγράμματος του ραδιοφώνου, η εκπομπή «Λιλιπούπολη», με τους σημαντικότατους συνθέτες, ηθοποιούς, κειμενογράφους που συμπεριελάμβανε, θεωρούνταν από αρκετά παραδοσιακά, ιστορικά δεξιά στελέχη ως κομμουνιστική εκτροπή. «Ράδιο Μόσχα» το αποκάλεσε κάποιος (τότε) κυβερνητικός κορυφαίος. Αυτή η αρχαϊκή και πρωτόγονη παλαιοδεξιά μοιάζει απλώς ρετρό σε σχέση με την εμπράγματη πολιτιστική ακροδεξιά που διαμορφώνεται.

Ενας τύπος που θέλει να «σκοτώσει» συμβολικά, λεκτικά, εκφραστικά κάποιον γιατρό που απλώς θεωρεί ότι η επικρατούσα μεθοδολογία αντιμετώπισης του ιού έχει ανακολουθίες, που θέλει να εκμηδενίσει έναν καλλιτέχνη ο οποίος απλώς δεν συμφωνεί με την κυβέρνηση, που θέλει να τσακίσει κάποιον πολίτη που επιλέγει διαφορετικά ή κάποιον διαφωνούντα εκπαιδευτικό, ε λοιπόν, ένας τέτοιος πολιτικός χαρακτήρας τι ακριβώς σηματοδοτεί;

Η έλλειψη ανοχής στη διαφορετική άποψη είναι έλλειψη στοιχειώδους διανοητικής και συναισθηματικής αντοχής. Ο συντηρητισμός και πουριτανισμός που έχουν καλλιεργηθεί, η μανιασμένη καταστολή κάθε διαφορετικής άποψης, η ενοχοποίηση κάθε αποκλίνουσας θέσης, η υπόδειξη κάποιου ολικά κακού (κάποιου που επωμίζεται δηλαδή αυτόν τον χρήσιμο ρόλο), κάποιου που αποτελεί το απόλυτο αντιπαράδειγμα, ενός διαόλου- τριβόλου, η καταδίωξη της διαφωνίας, τροφοδοτεί αφενός τη δογματική και αστόχαστη απείθεια, αφετέρου τη δογματική συμμόρφωση. Ναι σε όλα, όχι σε όλα. Και το ανάποδο. Συμμετρικά και αλληλένδετα ζευγαράκια από εκδίκηση και δουλοπρέπεια, από επιθετικότητα και κλαυθμό. Μια ανασφάλεια που εκδηλώνεται ως υστερία. Ετσι συγκροτείται, θεσμοποιείται μια απειθάρχητη υπακοή. Σε αυτή την ασυνέπεια, την αντίφαση – ανυπακοής και υπακοής ή δουλόφρονος τσαμπουκά – στηρίζεται η νέα μορφή πολιτικής αγωγής που αναπτύσσεται και που νομίζω θα καθορίσει τις πολιτικές εξελίξεις.

Η πολιτική στιγμή που ζούμε θα εκβάλει στη διαμόρφωση των κύριων πολιτικών, πολιτιστικών χαρακτηριστικών της επόμενης μέρας. Ποιο κόμμα θα παραχθεί από την πολιτική συγκυρία; Ποια χαρακτηριστικά θα έχει το κόμμα που διαμορφώνεται; Θα υποσκελίσει τα υπάρχοντα κόμματα; Θα είναι ένα πολύμορφο δια-κόμμα; Ή θα είναι συμπαγώς υπερδεξιό, όπως πολλοί υποπτεύονται; Θα είναι υπερδεξιό με τα χαρακτηριστικά ενός μπρουτάλ φασίζοντος μεταμοντερνισμού; Και αν είναι υπερδεξιό, με αξιόλογη κοινωνική επιρροή (όπως πολλά πρόδρομα φαινόμενα δείχνουν), δεν θα τραβήξει προς τα δεξιά όλο το φάσμα;

Αυτή η δυνάμει «υπερδεξιά» πετάει έξω και ακυρώνει μεγάλο δημοκρατικό τμήμα της ΝΔ, πετάει έξω κάθε έννοια Κέντρου και φυσικά εξοντώνει κάθε εκδοχή Αριστεράς.

Ο τύπος πολίτη που παραγγέλλει, και αύριο θα συγκροτήσει το νέο κόμμα του άκρου, είναι αδύναμος, ανεκπαίδευτος, εγωμανής και εύθραυστος. Η επέκταση και συνειδητοποίηση της νέας τεράστιας κρίσης θα εκτινάξει τα ποσοστά του μορφώματος που περιγράφω. Ή, το χειρότερο, θα διασπείρει ως ογκογονίδια σε όλες τις πολιτικές παρατάξεις το φαινόμενο.

Ηδη στο εσωτερικό της πολιτικής σκηνής ενυπάρχει και με την πρώτη ευκαιρία εκδηλώνεται το ακραίο φαινόμενο. Οταν οι συνθήκες «θερμοκρασίας και πιέσεως» το επιτρέψουν, θα αναλάβει αυτό που του παρέχεται: ηγεμονία. Ισως όχι ως εκλογικό ποσοστό, αλλά ως μερίδιο πολιτικής κουλτούρας.