Aρχές του 2021 το πρώτο εμβόλιο για τον COVID-19

Στις αρχές του επόμενου έτους τοποθετεί το ενδεχόμενο να εγκριθεί το πρώτο εμβόλιο έναντι του κορωνοϊού ο Μάρκο Καβαλέρι, επικεφαλής της στρατηγικής για βιολογικές απειλές και εμβόλια του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων (ΕΜΑ). Μιλώντας στα «ΝΕΑ» ο ειδικός φαρμακολόγος προειδοποιεί, πάντως, ότι η έγκριση κατάλληλων εμβολίων δεν σημαίνει ότι θα υπάρχουν εξαρχής αρκετές ποσότητες για όλους, τονίζοντας ότι θα απαιτηθεί συγκεκριμένο σχέδιο για τον εμβολιασμό.

«Παρακολουθούμε από κοντά τις εξελίξεις για την ανάπτυξη εμβολίων και θεωρούμε ότι η πρόοδος που μπορεί να σημειωθεί είναι το ενδεχόμενο να έχουμε κάποια από τα εμβόλια, που βρίσκονται σε προηγμένη φάση ανάπτυξης, σε στάδιο πιθανής έγκρισης στις αρχές του επόμενου έτους» δηλώνει ο Καβαλέρι. «Αν το εμβόλιο είναι διαθέσιμο και έχει εγκριθεί, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θα έχουμε αρκετές δόσεις για να εμβολιαστεί η πλειοψηφία των ανθρώπων στην Ευρώπη ή στον κόσμο, ακόμα και αν σκεφτόμαστε να δώσουμε προτεραιότητα σε συγκεκριμένες ομάδες. Είναι πολύ σημαντικό ζήτημα που πρέπει να αντιμετωπιστεί το συντομότερο δυνατό. Πρέπει να υπάρξει συνεργασία με την Επιτροπή, με τα κράτη-μέλη, για να διασφαλίσουμε ότι έχουμε ένα σαφές σχέδιο που θα επιτρέψει στην Ευρώπη να έχει όσο το δυνατόν μεγαλύτερες ποσότητες εμβολίων».

Ανάλογη δράση χρειάζεται και στην περίπτωση των θεραπευτικών ουσιών έναντι του κορωνοϊού, λέει ο ειδικός του ΕΜΑ, παρότι ο απαιτούμενος όγκος είναι μικρότερος από αυτόν των εμβολίων που χρειάζονται για τον εμβολιασμό της πλειονότητας του πληθυσμού. Οπως λέει η ειδική task force του Οργανισμού που συστάθηκε για τον κορωνοϊό τον Μάρτιο, βρίσκεται σε συνεχή επικοινωνία με «τεράστιο βαθμό αλληλεπίδρασης» με πάνω από 100 παρασκευαστές που διεξάγουν έρευνες για θεραπευτικές ουσίες και 30 παρασκευαστές οι οποίοι ερευνούν την παρασκευή εμβολίων.

Η ρεμντεσιβίρη. Στο μέτωπο των πιθανών θεραπευτικών όπλων έναντι του κορωνοϊού αναπόφευκτα η συζήτηση ξεκινά από το αντιιικό φάρμακο ρεμντεσιβίρη. «Είναι ουσιαστικά το πρώτο αντιιικό που έχει δείξει κάποια θετικά αποτελέσματα με βάση τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές» διευκρινίζει ο Καβαλέρι. Αναφέρεται στις κλινικές μελέτες στις ΗΠΑ, όπου προκαταρκτικές αναλύσεις δείχνουν μείωση του χρόνου ανάρρωσης των ασθενών που νοσηλεύονται με COVID-19 κατά περίπου 30%. «Οι ρυθμιστικές Αρχές σε όλον τον κόσμο σκέφτονται τώρα να αναλάβουν δράση γύρω από αυτό το φάρμακο, καθώς είναι η πρώτη φορά που έχουμε θετικά αποτελέσματα σε μια από τις θεραπείες για τον COVID-19 με βάση ισχυρές κλινικές δοκιμές» επισημαίνει, τονίζοντας και εδώ το πρόβλημα της ποσότητας. «Προς το παρόν υπάρχει περιορισμένη πρόσβαση στη ρεμντεσιβίρη, αλλά οι εταιρείες προσπαθούν να αυξήσουν την παραγωγή ώστε μέχρι το τέλος του έτους να έχουμε περισσότερες δόσεις διαθέσιμες παγκοσμίως. Το ίδιο ισχύει στην Ευρώπη, όπου η κατάσταση είναι εξαιρετικά μεταβλητή και εργαζόμαστε προς αποφάσεις που να διευκολύνουν μια πιο δίκαιη πρόσβαση μεταξύ των κρατών-μελών».

Παράλληλα, ο ειδικός του ΕΜΑ επισημαίνει ότι διεξάγονται πολλές δοκιμές και υπάρχουν αρκετά φάρμακα σε ορισμένα αντιδραστήρια για τα οποία επικρατεί αισιοδοξία ότι θα έχουν «τις επιθυμητές αποδείξεις». Για την υδροξυχλωροκίνη, που πρότεινε ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ και έχει υιοθετηθεί δοκιμαστικά από αρκετές χώρες, ο Καβαλέρι επισημαίνει ότι «λείπουν ακόμα τα στοιχεία που να δείχνουν αν αυτό το φάρμακο είναι αποτελεσματικό». Για τη θεραπεία με πλάσμα αίματος ασθενών με COVID-19 που έχουν ήδη αναρρώσει, η οποία εφαρμόζεται σε κλινικές μελέτες και στη χώρα μας, ο Καβαλέρι επισημαίνει ότι πρόκειται για «ενδιαφέρουσα θεραπευτική προσέγγιση», εφιστώντας την προσοχή στην ανάγκη «ισχυρών κλινικών δοκιμών για να προσδιοριστεί εάν είναι πραγματικά αποτελεσματική». Αναφέρθηκε επίσης στην προσέγγιση βάσει της δράσης των μονοκλωνικών αντισωμάτων, λέγοντας ότι «εξακολουθεί να βρίσκεται σε αρχικά στάδια», χαρακτηρίζοντάς την, πάντως, «ιδιαίτερα ελπιδοφόρα». «Μέχρι τα εμβόλια θα είναι πολύ δύσκολο να σκεφτούμε ότι θα επιστρέψουμε σε μια φυσιολογική ζωή» τονίζει. Για το ζήτημα της ανοσίας της αγέλης δηλώνει ότι είναι εξαιρετικά αμφιλεγόμενο. «Είμαστε πολύ μακριά από το σημείο όπου μπορούμε να μιλάμε για ανοσία και για να φτάσουμε εκεί θα πρέπει η συντριπτική πλειοψηφία του πληθυσμού να μολυνθεί από τον ιό, και μπορούμε να φανταστούμε πόσο καταστροφικό θα ήταν κάτι τέτοιο» επισημαίνει.

Ελλειψη φαρμάκων. Γενικότερα για τον κίνδυνο έλλειψης φαρμάκων δηλώνει ότι υπήρχε ανησυχία από την αρχή της κρίσης ιδίως για σκευάσματα που παράγονται στην Ασία, κάτι που οδήγησε στη σύσταση ειδικών επιτροπών ώστε να υπάρχει ξεκάθαρη εικόνα πιθανών ελλείψεων και ανάλογων παρεμβάσεων. «Δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας, αλλά προφανώς δεν ξέρουμε πώς θα εξελιχθεί η κατάσταση, οπότε την παρακολουθούμε συνεχώς» διαβεβαιώνει, επισημαίνοντας, πάντως, ότι υπάρχει ανησυχία για πιθανές ελλείψεις, κυρίως σε φάρμακα που χρησιμοποιούνται για ασθενείς έναντι του κορωνοϊού, ιδίως σε Μονάδες Εντατικής Θεραπείας.

Εκτιμά, πάντως, ότι η πανδημία του κορωνοϊού έχει οδηγήσει την Ευρώπη στην κατανόηση ότι είναι σημαντικό να υπάρχει πιο εναρμονισμένος τρόπος συνεργασίας στον τομέα της υγείας, οδηγώντας σε ουσιαστικές αλλαγές προς όφελος των Ευρωπαίων. Σε ερώτηση για τη χώρα μας απάντησε: «Συγχαίρω την Ελλάδα καθώς είναι μία από τις λίγες χώρες στην Ευρώπη που απέδωσαν καλύτερα νούμερα». Ενώ για την πιθανότητα διακοπών δηλώνει ότι «πολλά εξαρτώνται από την εξέλιξη της πανδημίας και τι μέτρα θα τεθούν σε εφαρμογή, που να διασφαλίζουν ότι οι ταξιδιωτικές μετακινήσεις είναι όσο γίνεται πιο ασφαλείς. Σχεδίαζα να πάω στην Ελλάδα το καλοκαίρι, αλλά ακόμη δεν ξέρω αν θα μπορέσω» κατέληξε.