Η διαφορετικότητα συμφέρει

Διατυπώθηκε πρόσφατα, από σύμβουλο του Πρωθυπουργού, η άποψη ότι η εξάλειψη των διακρίσεων και η διαφορετικότητα στην κοινωνία επιδρούν θετικά στο επιχειρηματικό περιβάλλον και την οικονομική ανάπτυξη. Η συγκεκριμένη τοποθέτηση συνάντησε, δυστυχώς, τις γνωστές αντιδράσεις που έχουν συνηθίσει, πια, να εισπράττουν όσοι μιλάνε για τα ζητήματα αυτά. Εκτός των κραυγαλέων, όμως, υπήρξαν και μερικά σχόλια που έδειχναν απλώς να μην κατανοούν το επιχείρημα. Υπάρχει άλλωστε και μια αντίληψη που αναπαράγεται συχνά πυκνά, πως όταν έχεις «πραγματικά προβλήματα» που αγγίζουν «την κοινωνία» τότε το να συζητάς για «μειοψηφίες» είναι «πολυτέλεια» (όλα αυτά εντός εισαγωγικών γιατί ο καθένας τα ορίζει καταπώς θέλει). Κατ’ αρχάς, αν το εξετάσει κανείς ιστορικά και μόνο, ο καπιταλισμός (με τον όποιο δεν έχουν ιδεολογικές ενστάσεις πολλοί αντιδρώντες) και η ανάπτυξη πήγαν χέρι χέρι με τη φιλελεύθερη δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Και σήμερα η άποψη ότι η ανοιχτή κοινωνία βοηθά την οικονομία είναι πλέον τεκμηριωμένη επιστημονικά και με πραγματικά παραδείγματα. Οι διακρίσεις, κατά κανόνα, οδηγούν σε περισσότερη περιθωριοποίηση, ανεργία, χαμηλότερα εισοδήματα, με ό,τι αυτό σημαίνει για την αγοραστική δύναμη, τη φοροδοτική ικανότητα και γενικώς τη συμμετοχή στην οικονομία.

Σε ό,τι αφορά τις επιχειρήσεις, σύμφωνα με τις μεγάλες συμβουλευτικές εταιρείες και τις έρευνές τους, η συμπεριληπτικότητα στο ανθρώπινο δυναμικό τους είναι δημιουργική και προσοδοφόρα, καθώς οι αποφάσεις δεν λαμβάνονται από ανθρώπους με ομοιόμορφα χαρακτηριστικά.

Το σύγχρονο αντίπαλο δέος στο μοντέλο αυτό και τις εξελίξεις του είναι το μοντέλο της ανάπτυξης που αποδεσμεύει τον καπιταλισμό από τη φιλελεύθερη δημοκρατία και τις ατομικές ελευθερίες, με πρώτο παράδειγμα την Κίνα. Ενα πράγμα μάς έχουν διδάξει όμως στα σίγουρα οι ιστορίες ανθρώπων που βρίσκονται, σήμερα, σε αρκετές μεγάλες χώρες του κόσμου, σε καθεστώς λογοκρισίας, αποκλεισμού ως «ανεπιθύμητοι», σε φυλακές ή και εξορίες σε άτυπα στρατόπεδα εργασίας. Οτι οι βεβαιότητες αυτές είναι, σχεδόν πάντοτε, αβάσιμες.