Οι νεκροί της Κίνας θρηνούν

Εκατομμύρια Κινέζοι ετοιμάζονται να γιορτάσουν αύριο το φεστιβάλ Τσινγκμίνγκ, μία παράδοση 2.500 χρόνων. Κάθε χρόνο τέτοια μέρα (τιμάται πάντα 15 ημέρες μετά την εαρινή ισημερία), οι άνθρωποι, τόσο στις μεγάλες πόλεις όσο και στην επαρχία, οργανώνουν βόλτες στη φύση για να απολαύσουν την άνοιξη, πετάνε χαρταετούς τους οποίους αφήνουν μετά ελεύθερους στον αέρα, και παράλληλα επισκέπτονται κοιμητήρια προκειμένου να αποτίσουν φόρο τιμής στους νεκρούς τους. Καθαρίζουν τους τάφους, προσεύχονται σε εκείνους, κάνουν τελετουργικές προσφορές – η Gucci είχε διαμαρτυρηθεί πριν από χρόνια γιατί πολλοί Κινέζοι συνήθιζαν να αγοράζουν χάρτινα ομοιώματα ειδών πολυτελείας, προκειμένου να τα κάψουν στους τάφους, με τη σκέψη ότι τα αγαπημένα τους πρόσωπα θα μπορέσουν να τα χρησιμοποιήσουν στη μετά θάνατον ζωή.

Αυτό το φεστιβάλ Τσινγκμίνγκ, όμως, θα είναι αλλιώτικο από όλα τα άλλα. Πιο βαρύ. Πιο σκοτεινό. Η Κίνα βγαίνει μεν σταδιακά από την αυστηρότατη καραντίνα που επιβλήθηκε σε μεγάλα κομμάτια της εξαιτίας του κορωνοϊού τον Ιανουάριο – ειδικά στην Ουχάν τα μέτρα αναμένεται να αρθούν πλήρως την επόμενη εβδομάδα – όμως οι κηδείες είχαν εδώ και εβδομάδες απαγορευτεί, στην επαρχία Χουμπέι οι συγγενείς δεν είχαν καν μέχρι τις 23 Μαρτίου δικαίωμα να αναζητήσουν τις τεφροδόχους με την τέφρα των αγαπημένων τους. Εικόνες που κυκλοφόρησαν (λαθραία) την περασμένη εβδομάδα στα σόσιαλ μίντια έδειχναν ουρές ακόμα και 200 μέτρων έξω από τα οκτώ μεγάλα κρεματόρια που υπάρχουν στην ευρύτερη περιοχή της Ουχάν. Ηταν αυτές οι εικόνες οι οποίες επανέφεραν πρώτες στο προσκήνιο μια θεωρία που κυκλοφορούσε καιρό αλλά μοιάζει να αποκτά καθημερινά όλο και μεγαλύτερη βάση: ότι οι πραγματικοί νεκροί της Κίνας είναι πολύ περισσότεροι από τους 3.298 που αναγράφονται στους επίσημους καταλόγους.

Η Κίνα είναι μία απολυταρχική χώρα με ένα κρυψίνουν καθεστώς και λιγοστό σεβασμό προς τα ανθρώπινα δικαιώματα. Πριν από 17 χρόνια, είχε επιχειρήσει να συγκαλύψει την έκταση της επιδημίας του SARS, ενός ακόμα κορωνοϊού που εξαπλώθηκε πέραν των συνόρων της. Τα γνωστά αντανακλαστικά βγήκαν και πάλι στην επιφάνεια όταν πρωτοεμφανίστηκε ο νέος κορωνοϊός στην Ουχάν, τον περασμένο Δεκέμβριο, ή και τον Νοέμβριο – άνθρωποι που προσπάθησαν να σημάνουν συναγερμό φιμώθηκαν, οι έγκαιρες προειδοποιήσεις που έπρεπε να γίνουν δεν έγιναν. Εχοντας ωστόσο προφανώς διδαχθεί σε έναν βαθμό από τα λάθη του SARS, που κόστισαν πολύ στο διεθνές της κύρος, η κυβέρνηση φάνηκε κατόπιν πιο ανοιχτή και συνεργάσιμη με τη διεθνή κοινότητα. Δημοσιογράφοι συνέχισαν να εξαφανίζονται, βέβαια, και τα σόσιαλ μίντια συνέχισαν να λογοκρίνονται: κάθε χρήστης που τολμούσε να ρωτήσει μήπως ο επίσημος απολογισμός ήταν ανακριβής, έβλεπε το ποστ του να εξαφανίζεται.

Την εικόνα όμως από την πόλη που υπέστη το μεγαλύτερο πλήγμα την έχουμε. Στο πικ της επιδημίας, το σύστημα της υγείας στην Ουχάν σχεδόν κατέρρευσε, κι ας κατασκευάζονταν σε χρόνο – ρεκόρ νέα, προσωρινά νοσοκομεία. Διαγνωστικά τεστ δεν υπήρχαν αρκετά ώστε να εξεταστούν όλα τα ύποπτα κρούσματα. Ανθρωποι πέθαιναν στο σπίτι προτού ελεγχθούν αφού δεν υπήρχαν διαθέσιμες κλίνες στα νοσοκομεία. Κι εκείνοι που πέθαιναν προτού ελεγχθούν δεν συμπεριλαμβάνονταν ποτέ στον επίσημο απολογισμό. Μέχρι πολύ πρόσφατα η Κίνα δεν συμπεριλάμβανε καν τους ασυμπτωματικούς ασθενείς στον συνολικό αριθμό των κρουσμάτων.

Ενας κινέζος δημοσιογράφος whistleblower με το ψευδώνυμο «Ψυχρό βλέμμα στην οικονομία», αυτός που στήθηκε μπροστά σε ένα από τα κρεματόρια της Ουχάν προκειμένου να πάρει τις λαθραίες φωτογραφίες με τις ουρές των εκατοντάδων μέτρων, υπολόγισε πως, αφού κάθε κρεματόριο παρέδιδε 500 τεφροδόχους καθημερινά, οι νεκροί στην Ουχάν είναι τουλάχιστον 59.000 και σε ολόκληρη την Κίνα τουλάχιστον 97.000. Η Ουχάν είναι βέβαια μια πόλη 11 εκατομμυρίων κατοίκων, από τον Ιανουάριο έως τον Μάρτιο της περυσινής χρονιάς είχαν αποτεφρωθεί στα κρεματόριά της 14.700 σοροί. Και ενδεχομένως στο αντίστοιχο διάστημα φέτος να πέθαναν περισσότεροι απ’ ό,τι συνήθως εξαιτίας άλλων αιτιών, πέραν του κορωνοϊού, λόγω της πίεσης στο σύστημα υγείας: ένας κινέζος χρήστης κάλεσε τις Αρχές να παρουσιάσουν τα συγκριτικά στοιχεία, το ποστ του ακολούθησε την προδιαγεγραμμένη πορεία.

Επικαλούμενο τρεις αμερικανούς αξιωματούχους, το Bloomberg αποκάλυψε προχθές ότι έκθεση των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών που παραδόθηκε την περασμένη εβδομάδα στον Λευκό Οίκο καταλήγει στο συμπέρασμα πως το Πεκίνο συγκάλυψε το εύρος της επιδημίας του κορωνοϊού στην Κίνα, ανακοινώνοντας εσκεμμένα μικρότερους από τους πραγματικούς αριθμούς νεκρών και κρουσμάτων. Η κόντρα ΗΠΑ – Κίνας φούντωσε εκ νέου, με τις κινεζικές Αρχές να κατηγορούν την κυβέρνηση Τραμπ ότι προσπαθεί να μετατοπίσει σε αυτές την ευθύνη για τον (άθλιο) τρόπο με τον οποίο διαχειριζόταν τόσον καιρό την κρίση. Η Ιστορία δεν θα γράψει, όπως φοβούνται κάποιοι, ότι η Κίνα κατάφερε να ξεπεράσει την πανδημία με μόλις 3.000 νεκρούς κι έπειτα έσπευσε να συνδράμει ανθρωπιστικά άλλες χώρες ενώ η Ευρώπη και οι ΗΠΑ θρήνησαν εκατοντάδες χιλιάδες – άρα, το υποκείμενο μήνυμα, μια δικτατορία προστατεύει καλύτερα τους πολίτες της. Η Ιστορία θα γράψει αναπόφευκτα κάποια στιγμή την αλήθεια, οι απανταχού λαϊκιστές και ανεπαρκείς ηγέτες αργά ή γρήγορα θα βρεθούν αντιμέτωποι με τις ευθύνες τους.