Κρίσιμη στροφή

Η Τουρκία παίζει ένα από τα τελευταία της χαρτιά. Στην Ιντλίμπ, η σχέση της με τη Ρωσία δοκιμάζεται. Κανένα από τα δύο μέρη δεν θέλει να διαρρήξει τους δεσμούς που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία χρόνια, όμως, έχει προκύψει μία δομική διαφωνία: η Αγκυρα επιδιώκει τη μονιμοποίηση της παρουσίας της στη Βορειοδυτική Συρία, ενώ η Μόσχα τη θεωρεί προσωρινή και υπό την αίρεση του επιτυχούς αφοπλισμού των τζιχαντιστών και του διαχωρισμού τους από τις μετριοπαθέστερες ομάδες της αντιπολίτευσης. Εδώ ο Ερντογάν θέλει να εμπλέξει την ΕΕ. Απαιτεί κεφάλαια και διπλωματική υποστήριξη για τη δημιουργία ζώνης ασφαλείας στη Συρία, με το δέλεαρ επαναπατρισμού 1+ εκατομμυρίου Σύρων. Απώτερος στόχος του είναι να εγκαθιδρυθεί στη Βόρεια Συρία, με ανανεωμένο mandate, σε όφελος και του τουρκικού κατασκευαστικού κλάδου. Παράλληλα, αξιώνει την άμεση αποπληρωμή του εναπομείναντος ποσού από τα 6 δισ. ευρώ για τη διατήρηση 3,6+ εκατ. Σύρων στο τουρκικό έδαφος, καθώς και την απελευθέρωση επιπλέον κεφαλαίων για αυτό τον σκοπό όχι μόνο προς τις ΜΚΟ και την Υπατη Αρμοστεία αλλά και απευθείας προς την τουρκική κυβέρνηση.

Επίσης, επιδιώκει την αρωγή της ΕΕ, ειδικότερα Γερμανίας και Γαλλίας στην αντιπαράθεση Αγκυρας – Μόσχας, προκειμένου να πείσουν την τελευταία να αλλάξει στάση στην Ιντλίμπ. Εξού και οι δηλώσεις Λαβρόφ, ότι η Ρωσία δεν θα δεχθεί πιέσεις για κατάπαυση του πυρός στην Ιντλίμπ με την επίκληση της διακοπής των προσφυγικών ροών, διότι έτσι θα προστατευθούν οι τρομοκράτες τους οποίους στοχεύουν Ρωσία και ασαντικές δυνάμεις. Αλλωστε, η Μόσχα δίνει μία εντελώς διαφορετική εικόνα σε σχέση με τον αριθμό των Σύρων που έχουν εγκλωβιστεί στην Ιντλίμπ – αντί για 3,5-4 εκατ. που παρουσιάζει η Τουρκία – αλλά και τον αντίστοιχο όσων υποτίθεται ότι ετοιμάζονται να περάσουν τα σύνορα – αρκετά λιγότεροι από το 1 εκατ. που προπαγανδίζει η Αγκυρα. Αξίζει να επισημανθεί πως ο Ερντογάν στην παρτίδα πόκερ που παίζει με Δύση και Ρωσία, κλείνει το μάτι στην πρώτη, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο μερικής επαναφοράς της χώρας του στο δυτικό «μαντρί», χωρίς από την άλλη να ρισκάρει τη ρήξη με τη δεύτερη. Ωστόσο, οι εκκλήσεις στις ΗΠΑ για παροχή patriot (προσώρας έχουν πέσει στο κενό), η προσφυγή στο ΝΑΤΟ για πολιτική και τεχνική βοήθεια, όπως και η απόπειρα ενεργοποίησης της Ουάσιγκτον στο μέτωπο της Συρίας, υποδηλώνουν μία τάση αναθεώρησης της πολιτικής της υπό προϋποθέσεις.

Η τουρκική ηγεσία επιζητά μία νέα συμφωνία με τις Βρυξέλλες, η οποία θα υπερβαίνει το Προσφυγομεταναστευτικό, εντούτοις, ενδεχομένως να περιλαμβάνει την κοινή δήλωση ΕΕ – Αγκυρας του 2016. Είναι, μάλιστα, πιθανό, παρά την απογοήτευση ευρωπαϊκών κύκλων για τον Ερντογάν, στο τέλος αρκετά από τα αιτήματά του να γίνουν αποδεκτά. Θέλει, συνεπώς, ιδιαίτερη προσοχή ώστε στην ανάγκη κάποιων ευρωπαϊκών κρατών να ικανοποιήσουν την Τουρκία για να συγκρατηθούν οι ανθρώπινες ροές, να αποφευχθούν ανταλλάγματα που δεν θα συνδέονται με αυστηρούς όρους και θα την αποθρασύνουν.