Κορωνοϊός, τι να κάνουμε;

Ο κορωνοϊός πέρασε τα σύνορά μας, όπως ήταν αναμενόμενο μετά την επιδημία που εκδηλώθηκε στη Βόρεια Ιταλία. Τι πρέπει να κάνουμε για να αντιμετωπίσουμε μια πιθανή επιδημία στη χώρα μας;

Το πιο σημαντικό είναι να είμαστε ψύχραιμοι και να αποφύγουμε τον πανικό. Ο κίνδυνος από τον πανικό είναι μεγαλύτερος από τον κίνδυνο λόγω του ιού. Θα περάσουμε μια «μπόρα». Την περάσαμε και το 2009 με την πανδημία της γρίπης των χοίρων, και τα καταφέραμε. Τότε, νόσησε το 11% – 21% του παγκόσμιου πληθυσμού, ενώ εκτιμήσεις αναφέρουν ότι η τότε πανδημία προκάλεσε 150.000 – 575.000 θανάτους παγκοσμίως. Η θνητότητα τότε ήταν περίπου 0,2%, ενώ η θνητότητα από την εποχική γρίπη είναι ακόμα χαμηλότερη, στο 0,1%.  Ποια είναι όμως η θνητότητα εξαιτίας του κορωνοϊού; Στην περιοχή της Κίνας είναι 3,5%, το ποσοστό όμως αυτό επηρεάζεται από τον μεγάλο αριθμό θανάτων στην περιφέρεια Hubei και στην πόλη Wuhan. Το αντίστοιχο ποσοστό θνητότητας είναι 0,75% στην υπόλοιπη Κίνα, 0,74% στην Κορέα, ενώ στην Ιταλία και το Ιράν κυμαίνεται στο 2,6% και 4,92% αντίστοιχα. Η επιδημία, όμως, στις δύο τελευταίες χώρες βρίσκεται σε εξέλιξη, υπάρχει συνεχής καταγραφή νέων κρουσμάτων, και το ποσοστό θνητότητας αναμένεται να μειωθεί αισθητά. Σε κάθε περίπτωση, τα ποσοστά θνητότητας που καταγράφονται τώρα είναι, κατά τη γνώμη μου, εξαιρετικά υπερτιμημένα. Γιατί ενώ γνωρίζουμε με σχετική ακρίβεια τον αριθμό των θανάτων, δεν συμβαίνει το ίδιο και με τον αριθμό των κρουσμάτων. Υπάρχει σημαντική υποεκτίμηση κρουσμάτων, διότι αρκετοί ασθενείς περνούν την ίωση πολύ ήπια και δεν επισκέπτονται τις υπηρεσίες υγείας, ενώ άλλοι είναι ασυμπτωματικοί. Επομένως, θα έχει πολύ μεγάλη διαφορά στο πώς διαχειριζόμαστε μια επιδημία ή μια πανδημία, αν έχουμε θνητότητα 1/100 ή 1/1.000. Γνωρίζουμε επίσης ότι η θνητότητα στην ηλικιακή ομάδα 0 έως 9 είναι μηδενική, ενώ στις ηλικίες 10 έως 40 είναι μόλις 0,2%. Περισσότερο από το 80% των περιπτώσεων θα είναι ήπιες, γι’ αυτό και η προσοχή θα πρέπει να δοθεί στις ευπαθείς ομάδες του πληθυσμού και στους ηλικιωμένους. Επιπρόσθετα και σύμφωνα με τα δεδομένα, η μεταδοτικότητα της γρίπης είναι 1,3, δηλαδή εάν κάποιος νοσήσει αναμένεται να μεταδώσει τη γρίπη σε άλλους 1,3 ανθρώπους, η μεταδοτικότητα του κορωνοϊού είναι μεταξύ 1,4 και 3,3, σύμφωνα με αρχικές εκτιμήσεις. Αρα, ο κορωνοϊός μεταδίδεται ευκολότερα από τη γρίπη.

Οσον αφορά τα επόμενα βήματα, θα πρέπει να φροντίσουμε να υπάρχει χορήγηση φαρμάκων στους χρονίως πάσχοντες για έναν ορίζοντα τριών μηνών, γιατί είναι πιθανόν να παρατηρηθούν ελλείψεις στην παγκόσμια αγορά φαρμάκων εάν συνεχιστεί η επιδημία στην Κίνα, που παράγει το 40% των πρώτων υλών για φαρμακευτικά προϊόντα. Επίσης, να μεριμνήσουμε ώστε να υπάρχει πλήρης αξιοποίηση των κρεβατιών ΜΕΘ στο Εθνικό Σύστημα Υγείας, και στα νοσοκομεία των Ενόπλων Δυνάμεων και άμεση συνεργασία με τον ιδιωτικό τομέα για χρήση των κλινών ΜΕΘ στα ιδιωτικά νοσοκομεία. Παράλληλα, ειδική φροντίδα πρέπει να υπάρχει για την προστασία του ιατρικού και νοσηλευτικού προσωπικού, αλλά και την προστασία των ευπαθών ασθενών στα νοσοκομεία που νοσηλεύουν καρκινοπαθείς, μεταμοσχευμένους και ανοσοκατασταλμένους ασθενείς.

Τώρα πρέπει να είμαστε όλοι ψύχραιμοι και να δείξουμε εμπιστοσύνη στους δημόσιους οργανισμούς, στους επιστήμονες της χώρας, στους γιατρούς μας, στους νοσηλευτές και όλους τους λειτουργούς του συστήματος υγείας. Είναι πολύ ενθαρρυντικό επίσης ότι οι πρωτοβουλίες της κυβέρνησης έχουν τη συναίνεση της αντιπολίτευσης και ότι τα ΜΜΕ έχουν δείξει αξιοπρόσεκτα ψύχραιμη συμπεριφορά μέχρι τώρα, ενώ οι δημοσιογράφοι είναι εξαιρετικά ενημερωμένοι για τις διεθνείς εξελίξεις, αλλά και για τις ιατρικές διαστάσεις της επιδημίας.

Ο Ηλίας Μόσιαλος είναι καθηγητής  και πρόεδρος του Τμήματος Πολιτικής της Υγείας στη LSE