Προειδοποιήσεις και προφητείες

Ο γερμανός συγγραφέας Ντερκ Κουρμπγιουβάιτ έγραψε πρόσφατα για τις δημοκρατίες που πεθαίνουν στο Spiegel. Διατύπωσε την άποψη ότι εάν τα παραδοσιακά κόμματα στη Γερμανία αρνηθούν να αποκλείσουν τη συνεργασία με το ακροδεξιό AfD, θα είναι ένα βήμα προς τον θάνατο της γερμανικής δημοκρατίας. Μετά τις εξελίξεις στο κρατίδιο της Θουριγγίας, όπου εξελέγη τοπικός πρωθυπουργός ένας κεντροδεξιός πολιτικός με τις ψήφους του AfD (κάτι που μέχρι τότε αποτελούσε ταμπού), δεν είναι λίγοι οι σχολιαστές που δείχνουν προς το παρελθόν. Μια από τις πρώτες επιτυχίες του Χίτλερ δεν σημειώθηκε στη Θουριγγία; Μήπως ξαναζούμε τη Βαϊμάρη;

Είναι κατανοητό πως οι Γερμανοί γνωρίζουν περισσότερα για το πόσο εύθραυστες είναι οι δημοκρατίες, από άλλους λαούς της Ευρώπης και έχουν δίκιο να ανησυχούν. Οπως θα έπρεπε να ανησυχούμε όλοι. Είναι πολύ βολικό να πιστεύουμε πως συγκεκριμένα δεινά θα προέλθουν μόνο από τη Γερμανία. Συχνά βέβαια οι ιστορικές συγκρίσεις γίνονται με ελαφρά τη καρδία. Ομως υπάρχει ο κίνδυνος οι παρομοιώσεις και οι προειδοποιήσεις να γίνουν αυτοεκπληρούμενες προφητείες. Η σύγκριση με το παρελθόν θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί για να χυθεί νέο φως στα όσα συμβαίνουν σήμερα.

Οι αδυναμίες των φιλελεύθερων δημοκρατιών μας είναι μπροστά στα μάτια μας. Τη στιγμή, μάλιστα, που μια σημαντική μειοψηφία στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ, φαίνεται ότι επιθυμεί το τέλος της δημοκρατίας. Σκεφτόμαστε ότι οι πολέμιοί της θα πουν: «Εάν είναι αδύναμη, θα πρέπει να είμαστε πιο προσεκτικοί». Ομως αντίθετα, ίσως σκεφτούν: «Εάν βρίσκετε στο χείλος του γκρεμού, ας τη σπρώξουμε λίγο περισσότερο». Κάτι που, όταν η δημοκρατία βρίσκεται πραγματικά στο χείλος του γκρεμού, δεν αποτελεί την καλύτερη προοπτική.

Ο Αρνον Γκρούνμπεργκ είναι ολλανδός συγγραφέας