Τα σύγχρονα τρακτέρ αυξάνουν το εισόδημα

Τις προκλήσεις και τις ευκαιρίες της αγοράς των γεωργικών ελκυστήρων (τρακτέρ) αναδεικνύει μελέτη του ΙΟΒΕ. Από τα συμπεράσματά της, τα οποία παρουσίασε σε πρόσφατο συνέδριο ο επιστημονικός σύμβουλος του Ιδρύματος και επίκουρος καθηγητής Αγγελος Τσιακανίκας, προκύπτει αφενός ο χαμηλός βαθμός χρήσης τους στην Ελλάδα σε σχέση με άλλα ευρωπαϊκά κράτη, ενώ αν θεσπίζονταν κίνητρα αντικατάστασης των παλιών τρακτέρ τότε στην επόμενη δεκαετία το ΑΕΠ της χώρας θα ήταν υψηλότερο κατά 830 εκατ. ευρώ προσφέροντας και 12.300 νέες θέσεις εργασίας.

Ειδικότερα, σύμφωνα με τη μελέτη του ΙΟΒΕ, η χρήση ελκυστήρων ανά εκμετάλλευση (ως δείκτης εκμηχάνισης της αγροτικής παραγωγής) στην Ελλάδα είναι ιδιαίτερα χαμηλή σε σύγκριση με άλλες χώρες της ΕΕ, γεγονός που εν μέρει οφείλεται στον κατακερματισμό των αγροτικών εκμεταλλεύσεων.

Η αύξηση του μεγέθους των αγροτικών εκμεταλλεύσεων και η δημιουργία μεγαλύτερων επιχειρηματικών μονάδων θα λειτουργούσε θετικά στην προώθηση της περαιτέρω εκμηχάνισης των αγροτικών εργασιών.

Το σύνολο του στόλου διαξονικών γεωργικών ελκυστήρων που βρίσκεται σε λειτουργία στην Ελλάδα εκτιμάται σε 159.617 το 2018. Ο στόλος των γεωργικών ελκυστήρων είναι πεπαλαιωμένος (μέση ηλικία τουλάχιστον 26,7 ετών) και χαμηλής ιπποδύναμης.

Η εγχώρια αγορά καινούργιων γεωργικών ελκυστήρων κινείται τα τελευταία χρόνια σε ιδιαίτερα χαμηλό επίπεδο. Συνολικά εκτιμάται ότι το 2018 ταξινομήθηκαν στην Ελλάδα 1.197 νέοι ελκυστήρες.

Η αγορά καινούργιων γεωργικών ελκυστήρων έχει υποχωρήσει την τελευταία δεκαετία κατά περίπου 58%. Ως αποτέλεσμα, η ηλικιακή κατανομή του στόλου γεωργικών ελκυστήρων στην Ελλάδα επιδεινώθηκε περαιτέρω. Περίπου οι μισοί από τους εν λειτουργία γεωργικούς ελκυστήρες εκτιμάται ότι έχουν ηλικία μεγαλύτερη από 26 έτη, ενώ μόνον ένας στους τέσσερις έχει ηλικία μικρότερη από 15 έτη.

Δυνητικά οφέλη. Η αγορά ενός καινούργιου γεωργικού ελκυστήρα νεότερης τεχνολογίας συνεπάγεται αύξηση των εσόδων κατά 10%, μείωση του κόστους παραγωγής κατά 18% και τελικά αύξηση του εισοδήματος κατά 41%, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΙΟΒΕ για μια μέση αντιπροσωπευτική καλλιέργεια.

Η αναβάθμιση της τεχνολογικής στάθμης της αγροτικής παραγωγής συνεπάγεται και βελτίωση ποιοτικών χαρακτηριστικών, όπως ασφαλέστερο περιβάλλον εργασίας για τον χρήστη, λιγότερες εκπομπές ρύπων, κ.ά..

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΙΟΒΕ, εφόσον επιταχυνόταν ο ρυθμός αντικατάστασης παλαιότερων γεωργικών ελκυστήρων και άλλων μηχανημάτων με μηχανήματα νέας τεχνολογίας, το ΑΕΠ της Ελλάδας θα μπορούσε σε ορίζοντα δεκαετίας να είναι υψηλότερο κατά €830 εκατ., τα έσοδα του Δημοσίου από φόρους και ασφαλιστικές εισφορές υψηλότερα έως και κατά €80 εκατ., ενώ θα δημιουργούνταν 12.300 νέες θέσεις εργασίας στην ελληνική οικονομία.

Οι παραπάνω λόγοι επιβάλλουν την τεχνολογική ανανέωση των γεωργικών μηχανημάτων με καινούργια που είναι εξοπλισμένα με νέες τεχνολογίες και προσφέρουν βελτιωμένες συνθήκες εργασίας και ασφάλειας, έχοντας υψηλότερη ενεργειακή αποδοτικότητα και καλύτερες περιβαλλοντικές επιδόσεις.

Στη μελέτη εξετάστηκε ένα πρόγραμμα ανανέωσης του στόλου που μπορεί να αφορά έως και 3.000 ελκυστήρες ετησίως και προβλέπει την επιβολή τελών κυκλοφορίας στον υφιστάμενο στόλο και στους νέους ελκυστήρες, ανάλογα με την ιπποδύναμη.

Το πρόγραμμα ανανέωσης, το οποίο προβλέπει επίσης επιδοματική ενίσχυση €160 ανά ίππο, με την προϋπόθεση ότι αποσύρονται παλαιοί ελκυστήρες ως κίνητρο στους χρήστες να ανανεώσουν τον εξοπλισμό τους, δεν επιβαρύνει το Δημόσιο, καθώς το κόστος της επιδότησης υπερκαλύπτεται από τα έσοδα του Δημοσίου που θα προκύψουν από την επιβολή τελών κυκλοφορίας στους γεωργικούς ελκυστήρες και του πρόσθετου ΦΠΑ από τις αυξημένες πωλήσεις.

Βελτίωση της ανταγωνιστικότητας του πρωτογενούς τομέα

Σύμφωνα με το ΙΟΒΕ, η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας του πρωτογενούς τομέα δεν μπορεί να προέλθει μόνο από την αντικατάσταση ενός αριθμού ελκυστήρων, αλλά απαιτεί πρόσθετες παρεμβάσεις, όπως ενδεικτικά:

Πλήρη καταγραφή της υπάρχουσας κατάστασης με βελτίωση των μεθόδων συλλογής στατιστικών δεδομένων, ώστε να γίνει δυνατή η χάραξη αποδοτικότερης πολιτικής.

Εισαγωγή Δελτίου Τεχνικού Ελέγχου και τεχνική επιθεώρηση των αγροτικών μηχανημάτων, ώστε να αντιμετωπιστούν περιβαλλοντικά ζητήματα και θέματα οδικής ασφάλειας.

Σαφής προσδιορισμός και εξειδίκευση των προδιαγραφών των τεχνικών χαρακτηριστικών των εισαγόμενων γεωργικών μηχανημάτων.

Φορολογικές ρυθμίσεις για τη διευκόλυνση λειτουργίας της αγοράς αγροτικών μηχανημάτων, όπως δημιουργία αφορολόγητου αποθεματικού για τα έσοδα που προέρχονται από πωλήσεις παλαιών μηχανημάτων και δυνατότητα επιταχυνόμενης απόσβεσης των νέων μηχανημάτων.

Ευαισθητοποίηση για τις δυσμενείς επιπτώσεις από τη χρήση παλαιών μηχανημάτων και την ανάγκη εκσυγχρονισμού του στόλου (π.χ. εκστρατεία ενημέρωσης σε τοπικό επίπεδο).

Εκπαίδευση και περαιτέρω κατάρτιση των αγροτών στις ανάγκες και απαιτήσεις της σύγχρονης γεωργίας.

Σταθερότητα θεσμικού πλαισίου που θα επιτρέπει την αποτελεσματική και ταχεία απορρόφηση των κοινοτικών κονδυλίων με διαφάνεια.

Πρόβλεψη συγκεκριμένων ρυθμίσεων για την ενίσχυση των πιστώσεων με ευνοϊκούς όρους σε αγρότες που αποφασίζουν να επενδύσουν σε ανανέωση του τεχνολογικού εξοπλισμού της παραγωγής τους.

Ενίσχυση των κονδυλίων έρευνας σε πανεπιστήμια, ερευνητικά ιδρύματα και τοπικούς φορείς σε θέματα που αφορούν τη διερεύνηση νέων, αποδοτικότερων καλλιεργητικών μεθόδων, τον μετασχηματισμό της αγροτικής παραγωγής και την αύξηση της ανταγωνιστικότητας και της εξωστρέφειας του αγροτικού τομέα.