Σύσταση ενός ΕΟΕΣ EastMed

Μία από τις προϋποθέσεις για την επιτυχία του αγωγού EastMed είναι η εξασφάλιση της συμμετοχής της Ιταλίας και της Ευρωπαϊκής Ενωσης (βλ. Α. Ηρακλείδης, «ΤΑ ΝΕΑ», 11-12/1/2020, σ. 38). Προς αυτή την κατεύθυνση κρίνεται σκόπιμη η εξέταση του ενδεχομένου σύστασης ενός Ευρωπαϊκού Ομίλου Εδαφικής Συνεργασίας (ΕΟΕΣ) με την επωνυμία EGCT EastMed, με τη συμμετοχή φορέων από τις εμπλεκόμενες χώρες (Ελλάδα, Ισραήλ, Κύπρος, Ιταλία), που θα μπορούσε να συνδράμει στη διαχείριση του έργου. Τι είναι όμως ένας ΕΟΕΣ; Βάσει του Κανονισμού (ΕΚ) 1082/2006, όπως τροποποιήθηκε με τον Κανονισμό (ΕΕ) 1302/2013, οι ΕΟΕΣ δημιουργήθηκαν για να διευκολυνθεί η διασυνοριακή, διακρατική και διαπεριφερειακή συνεργασία μεταξύ των κρατών-μελών και των περιφερειακών και τοπικών Αρχών τους. Οι ΕΟΕΣ μπορούν να συσταθούν από εταίρους που είναι εγκαταστημένοι σε τουλάχιστον δύο κράτη-μέλη (ή σε ένα κράτος-μέλος και σε μία ή περισσότερες χώρες εκτός ΕΕ) και ανήκουν σε μία ή περισσότερες από τις ακόλουθες κατηγορίες: κράτη-μέλη ή Αρχές σε εθνικό επίπεδο· περιφερειακές Αρχές· τοπικές Αρχές· δημόσιες επιχειρήσεις ή οργανισμοί δημοσίου δικαίου· επιχειρήσεις επιφορτισμένες με τη λειτουργία υπηρεσιών γενικού οικονομικού συμφέροντος· εθνικές, περιφερειακές ή τοπικές Αρχές ή φορείς ή επιχειρήσεις τρίτων χωρών (υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις)· ενώσεις φορέων οι οποίοι ανήκουν σε μία ή περισσότερες από τις κατηγορίες αυτές. Οι ΕΟΕΣ έχουν νομική προσωπικότητα και διέπονται από σύμβαση η οποία συνάπτεται ομόφωνα από τα μέλη τους. Οι ΕΟΕΣ ενεργούν εξ ονόματος των μελών τους, τα οποία εγκρίνουν τα καταστατικά τους μέσω ειδικών συμβάσεων στις οποίες περιγράφονται η οργάνωση και οι δραστηριότητες των ΕΟΕΣ. Οι ΕΟΕΣ πρέπει να έχουν κατ’ ελάχιστη απαίτηση δύο όργανα: τη συνέλευση, που αποτελείται από εκπροσώπους των μελών τους, και τον διευθυντή, που εκπροσωπεί τον ΕΟΕΣ και ενεργεί εξ ονόματός του. Στους ΕΟΕΣ (μέχρι σήμερα 71 συνολικά) μπορεί να ανατεθεί η εφαρμογή προγραμμάτων που συγχρηματοδοτούνται από την Ευρωπαϊκή Ενωση μέσω του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης, του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου ή/και του Ταμείου Συνοχής, ή άλλων έργων διασυνοριακής συνεργασίας. Ορισμένα παραδείγματα τέτοιων δραστηριοτήτων είναι η λειτουργία διασυνοριακών υποδομών μεταφορών ή νοσοκομείων, η υλοποίηση ή διαχείριση διασυνοριακών αναπτυξιακών έργων και η ανταλλαγή τεχνογνωσίας και ορθών πρακτικών. Στην έκθεσή της, τον Απρίλιο του 2018, σχετικά με την εφαρμογή του Κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1082/2006, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιβεβαίωσε την ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία του μέσου: η συνεργασία μεταξύ μελών των ΕΟΕΣ από διαφορετικά κράτη-μέλη και τρίτες χώρες διευκολύνει τη λήψη αποφάσεων και συμβάλλει στην από κοινού ανάπτυξη στόχων και στρατηγικών πέραν των εθνικών συνόρων.

O Aντώνιος Καρβούνης είναι πρόεδρος Διυπουργικής Επιτροπής για τις Διεθνείς Συνεργασίες των ΟΤΑ