Οχι άλλα πειράματα στο Ασφαλιστικό

Ενας από τους τομείς που δοκιμάστηκαν έντονα τα χρόνια της κρίσης είναι αυτός της κοινωνικής ασφάλισης.

Ηταν επόμενο, αφού οι δαπάνες μόνο για τις συντάξεις είχαν φθάσει το 2009 στο 13,6% του ΑΕΠ, ένα από τα υψηλότερα ποσοστά μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών και 5 περίπου ποσοστιαίες μονάδες πάνω από το μέσο ευρωπαϊκό επίπεδο.

Σε μια χώρα που υποχρεώνεται να κάνει μια βίαιη δημοσιονομική αναπροσαρμογή για να αποφύγει τη χρεοκοπία και τη στάση πληρωμών σε μισθούς και συντάξεις, σε μια χώρα η οποία θα πρέπει να μηδενίσει το έλλειμμα του 15,6%, ήταν αδύνατον να παραμείνουν οι συντάξεις στα επίπεδα του 2009.

Ωστόσο, θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί οι βίαιες ανατροπές οι οποίες έγιναν από το 2010 μέχρι σήμερα εάν είχε πραγματοποιηθεί, όπως σε όλες σχεδόν τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες, μια ολοκληρωμένη ασφαλιστική μεταρρύθμιση πολύ πριν από το 2009.

Εάν η διαχείριση του ασφαλιστικού προβλήματος είχε γίνει σε κανονικές συνθήκες και όχι σε κατάσταση χρεοκοπίας.

Αυτό δεν κατέστη δυνατόν, αφού ούτε η πολιτική βούληση και η απαραίτητη συνεννόηση σε επίπεδο πολιτικού συστήματος υπήρξαν, ούτε η ωριμότητα σε ευρύτερα κοινωνικά στρώματα και στους φορείς που κάθε φορά τα εκπροσωπούσαν.

Χάθηκε λοιπόν, τότε, από τη δεκαετία του 1990, η ευκαιρία να έχουμε, όπως είπαμε, μια ολοκληρωμένη ασφαλιστική μεταρρύθμιση και όχι επιμέρους παρεμβάσεις, οι οποίες βεβαίως ήταν σημαντικές, αλλά όχι ικανές να οδηγήσουν σε βιώσιμες λύσεις.

Η ίδια ευκαιρία για μια συμφωνημένη μεταρρύθμιση του ασφαλιστικού συστήματος χάθηκε και την περίοδο της οικονομικής κρίσης παρά τις σημαντικές αλλαγές που έγιναν την πρώτη περίοδο, με αποτέλεσμα να έχουμε την πρακτική του «ράβε-ξήλωνε», με αποκορύφωμα τις αλλαγές και τις μεγαλύτερες ανατροπές της περιόδου 2015-2016.

Σήμερα η χώρα βρίσκεται σε μια νέα περίοδο, προσπαθώντας να αφήσει πίσω την κρίση και τις συνέπειές της, μετά και από την έξοδο από τα μνημόνια από τον Αύγουστο του 2018.

Σήμερα, που η κυβέρνηση ετοιμάζεται να προωθήσει για ψήφιση στη Βουλή το νέο ασφαλιστικό νομοθετικό πλαίσιο, δεν θα πρέπει να χαθεί για μία ακόμα φορά η ευκαιρία, με στόχο να αποκατασταθούν το κύρος και η αξιοπιστία του θεσμού της κοινωνικής ασφάλισης.

Αυτά προϋποθέτουν τη θέσπιση και εφαρμογή κατά το δυνατόν συμφωνημένων, σε κάθε περίπτωση όμως κανόνων απλών, σταθερών και δίκαιων που δημιουργούν αίσθημα ασφάλειας και σιγουριάς στους πολίτες.

Δεν αρκεί λοιπόν να συζητάμε μόνο για τα όποια αναδρομικά και τι περιμένει να εισπράξει τους επόμενους μήνες ο κάθε συνταξιούχος, κάτι που είναι σημαντικό για πολλούς από τους συνταξιούχους, οι οποίοι έχουν ανάγκη ακόμα και τα λίγα ευρώ. Είναι επίσης σημαντικό να αποκατασταθούν ακραίες αδικίες που δημιουργήθηκαν.

Ακόμα πιο σημαντικό όμως είναι να διασφαλιστεί μια σταθερή πορεία για το ασφαλιστικό μας σύστημα, έτσι ώστε να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις συνεχούς βελτίωσης του βιοτικού επιπέδου των συνταξιούχων, αφήνοντας πίσω ευκαιριακές και ψηφοθηρικές πρακτικές, οι οποίες δεν λύνουν το πρόβλημα.