Αυτοδυναμίες {CR}και ανησυχίες

To σύνδρομο «Νιλ Κίνοκ» κατατρέχει κάθε βρετανό πολιτικό αρχηγό που βλέπει το κόμμα του να προηγείται στις δημοσκοπήσεις. Το 1992, μία εβδομάδα πριν από τις εκλογές, οι Εργατικοί είχαν σταθερό προβάδισμα. Σε μια συγκέντρωση στο Σέφιλντ, ο αρχηγός των Εργατικών Νιλ Κίνοκ, συνεπαρμένος από τις επευφημίες του πλήθους, αναφώνησε τρις «είμαστε εντάξει», παρουσία δέκα χιλιάδων οπαδών και – δυστυχώς για εκείνον – του κεντρικού δελτίου ειδήσεων.

Το μήνυμα εφησυχασμού οδήγησε τους αναποφάσιστους σε άλλα κόμματα. Εφόσον οι Εργατικοί «ήταν εντάξει», τότε η ψήφος θα μπορούσε να πάει σε άλλους που την είχαν πραγματική ανάγκη. Ο Συντηρητικός Τζον Μέιτζορ κέρδισε τις εκλογές.

Λίγο πριν από την αυριανή αναμέτρηση της ερχόμενης Πέμπτης στη Βρετανία, η αίσθηση ότι η αυτοδυναμία δεν μπορεί να χαθεί για τους Συντηρητικούς εδραιώνεται. Ο μέσος όρος των δημοσκοπήσεων το τελευταίο εξάμηνο δίνει προβάδισμα εννιά μονάδων στο κόμμα του Μπόρις Τζόνσον. Στη διάρκεια της προεκλογικής καμπάνιας, η μέση διαφορά διευρύνθηκε και έφτασε στις 11 μονάδες. Η τελευταία φορά που κόμμα είχε τόσο ξεκάθαρο προβάδισμα ήταν το 2005, όταν ο Εργατικός Τόνι Μπλερ κέρδισε με σχετική άνεση.

Ο Μπόρις φοβάται τον εφησυχασμό. Οι Εργατικοί ευρωσκεπτικιστές που σκοπεύουν να τον ψηφίσουν ίσως παραμείνουν πιστοί στο κόμμα τους, εφόσον θεωρήσουν ότι το Brexit δεν κινδυνεύει. Αντίστοιχα, δυσαρεστημένοι Συντηρητικοί ψηφοφόροι ίσως στραφούν στους Φιλελεύθερους Δημοκράτες, αν κρίνουν ότι δεν συντρέχει κίνδυνος επικράτησης του ριζοσπάστη Τζέρεμι Κόρμπιν.

Οι Συντηρητικοί φοβούνται επίσης τον τοπικό και απρόβλεπτο χαρακτήρα του πλειοψηφικού συστήματος. Και οι 650 βουλευτές εκλέγονται σε μονοεδρικές περιφέρειες. Από αυτές, περίπου 150 είναι αμφίβολες, ενώ 51 έδρες έχουν κριθεί με διαφορά μικρότερη του 2% στις εκλογές του 2017. Ο Τζόνσον επιδιώκει το Brexit σε μία χώρα που δείχνει να προτιμά πλέον την παραμονή στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Από το 2018 όλες οι δημοσκοπήσεις δείχνουν προβάδισμα του Remain. Αν οι φιλοευρωπαϊστές ψηφοφόροι συσπειρωθούν τοπικά γύρω από τον ανταγωνιστή υποψήφιο των Τόρις, τότε αρκετές έδρες ίσως χαθούν, με τελικό τίμημα την αυτοδυναμία του Μπόρις.

Ολα λοιπόν μπορούν να μετρήσουν, και με απρόβλεπτο τρόπο, αλλά ο πρωθυπουργός είναι το απόλυτο φαβορί. Καμία περιοχή της χώρας δεν αφηγείται πιο εύγλωττα τη δυναμική αυτών των εκλογών από τη Σκωτία. Εκεί, από τις 59 έδρες, οι 46 ίσως αλλάξουν χέρια. Θα περίμενε κανείς ότι στο πλέον εχθρικά διακείμενο βρετανικό έθνος απέναντι στους Τόρις, ο δεξιός λαϊκιστής Μπόρις θα αντιμετώπιζε το φάσμα της πανωλεθρίας. Η χώρα ψήφισε 62% Remain τo 2016, ενώ το αριστερό Εθνικό Κόμμα της Σκωτίας (SNP) είναι παντοδύναμο: κυβερνά στο εθνικό Κοινοβούλιο από το 2007 και έχει τις 35 από τις 59 έδρες στο βρετανικό Κοινοβούλιο. Ομως ο Τζόνσον φαίνεται να διατηρεί τις δυνάμεις του κόμματος με 28%, και ίσως εκλέξει ξανά 13 βουλευτές (όσους και η Μέι). Στη Σκωτία, οι Τόρις εμφανίζονται ως η μοναδική αξιόπιστη πολιτική δύναμη που αντιμάχεται το αίτημα ανεξαρτησίας από το SNP και ταυτόχρονα συσπειρώνει το 38% που ψήφισε Brexit.

Για να χαθεί η αυτοδυναμία, και επομένως να αναβληθεί μέχρι νεωτέρας το Brexit, οι Συντηρητικοί πρέπει να υποστούν αύριο ήττες. Αν αυτές δεν συμβούν στη Σκωτία, τότε πού ακριβώς μπορούν να ελπίζουν οι οπαδοί του Remain;

Ο Θύμιος Τζάλλας είναι πολιτικός αναλυτής με έδρα το Λονδίνο. Από τις εκδόσεις Επίκεντρο κυκλοφορεί το βιβλίο του με τίτλο «Brexit, Ευρώπη και Ελλάδα»