Οριοθέτηση με την Αίγυπτο;

Κατά την επίσκεψη του υπουργού Εξωτερικών Νίκου Δένδια στην Αίγυπτο συζητήθηκε η επανέναρξη των διαπραγματεύσεων για οριοθέτηση της ελληνικής υφαλοκρηπίδας με την αιγυπτιακή ΑΟΖ. Το θέμα είναι παλιό. Τις πρώτες διαπραγματεύσεις είχε ξεκινήσει ως υφυπουργός Εξωτερικών ο Γιάννης Βαληνάκης το 2004 και το συνέχισαν όλες οι ελληνικές κυβερνήσεις χωρίς, όμως, αποτέλεσμα.

Η οριοθέτηση με την Αίγυπτο θεωρητικώς δεν θα έπρεπε να δημιουργεί πρόβλημα. Οι δύο χώρες έχουν ίδιες θέσεις στο θέμα της επήρειας των νησιών και της εφαρμογής της μέσης γραμμής. Η οριοθέτηση, όμως, είναι εξαιρετικά δύσκολη για την Αίγυπτο από πολιτικής πλευράς. Τμήμα της οριοθετήσεως περιλαμβάνει το νησιωτικό σύμπλεγμα της Μεγίστης (Καστελλόριζο). Η Αίγυπτος μέσω της συμφωνίας καλείται να πάρει θέση στην ελληνοτουρκική διαμάχη ως προς την επήρεια του Καστελλορίζου. Εάν υπογράψει συμφωνία με την Ελλάδα που θα περιλαμβάνει την περιοχή από την Κρήτη έως το τριεθνές με την Κύπρο, θα αναγνωρίζει στο Καστελλόριζο και στα γύρω νησιά πλήρη επήρεια. Σε αυτή την περίπτωση, η Αίγυπτος δεν θα έχει θαλάσσια σύνορα με την Τουρκία. Εάν, αντιθέτως, επιλέξει να υπογράψει συμφωνία με την Τουρκία, θα αποδέχεται ότι η θαλάσσια περιοχή ανατολικώς της Ρόδου και μέχρι το τριεθνές με την Κύπρο ανήκει στην Τουρκία. Σε αυτή την περίπτωση η ελληνική υφαλοκρηπίδα δεν θα εφάπτεται με την κυπριακή ΑΟΖ.

Η Αίγυπτος δεν επιθυμεί να γίνει τμήμα της ελληνοτουρκικής διενέξεως. Ούτως ή άλλως, ουδείς αμφισβητεί τη δική της θαλάσσια περιοχή. Βάσει της μέσης γραμμής, η αιγυπτιακή ΑΟΖ θα είναι τουλάχιστον η ίδια είτε υπογράψει συμφωνία με την Τουρκία είτε με την Ελλάδα. Ενδέχεται να είναι και μεγαλύτερη σε περίπτωση που Ελλάδα ή Τουρκία θελήσουν να «δελεάσουν» την Αίγυπτο προσφέροντας ευρύτερη υφαλοκρηπίδα/ΑΟΖ. Εκτιμάται ότι η Αίγυπτος θα προτιμούσε να υπογράψει με την Ελλάδα μερική οριοθέτηση μέχρι και την Κρήτη και να άφηνε εκτός την υπόλοιπη περιοχή έως το τριεθνές. Η αποδοχή μίας τέτοιας προτάσεως θα δημιουργούσε την εντύπωση ότι η Ελλάδα έχει παραιτηθεί των δικαιωμάτων της στην υπόλοιπη περιοχή. Πάντως η Αίγυπτος δεν υπέγραψε συμφωνία οριοθετήσεως ούτε με την Τουρκία την περίοδο που στην εξουσία ήσαν οι Αδελφοί Μουσουλμάνοι, οργάνωση φίλα προσκείμενη στον Ερντογάν. Αυτό δείχνει ότι πρόκειται για πάγια αιγυπτιακή οπτική. Είναι άγνωστο εάν το Κάιρο αλλάξει τώρα στάση. Ισως πιο πρακτικά αποτελέσματα του ταξιδιού υπάρξουν από τις καλές σχέσεις που έχει η Αύγυπτος με την κυβέρνηση της ανατολικής Λιβύης, την οποία και στηρίζει.