Ανθρωποι και αρκούδες

To γράφαμε και τις προάλλες: στην Ευρώπη έχει ανοίξει τον τελευταίο καιρό μια σοβαρή συζήτηση για τα δικαιώματα των ζώων. Στη Γαλλία προωθούνται σχέδια νόμου για τις συνθήκες εκτροφής και αιχμαλωσίας, ενώ διεξήχθη και συζήτηση στην Εθνοσυνέλευση για τις σχέσεις ανθρώπων και ζώων στη σημερινή κοινωνία. Στη Γερμανία, κατατέθηκε προσφυγή στο Συνταγματικό Δικαστήριο εξ ονόματος όλων των γουρουνιών της χώρας επειδή τα στειρώνουν χωρίς αναισθησία.

Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις της βόρειας Ελλάδας ασχολούνται εδώ και πολλές δεκαετίες με το θέμα αυτό. Ο Αρκτούρος ιδρύθηκε το 1992 για να βρει λύση στο πρόβλημα της αιχμαλωσίας αρκούδων και λύκων και έκτοτε προβαίνει σε συστηματικές εκστρατείες και σεμινάρια για την προστασία της άγριας ζωής. Η βραβευμένη Καλλιστώ είναι νεότερη: ιδρύθηκε το 2014 και εστιάζει τις προσπάθειές της κυρίως στην προώθηση της βιώσιμης συνύπαρξης ανθρώπου και άγριας ζωής.

Αυτό είναι το θέμα και της σημερινής συνέντευξης Τύπου στη

Θεσσαλονίκη, με αφορμή την έναρξη ενός φιλόδοξου πενταετούς έργου για τη σχέση ανθρώπου και αρκούδας σε τέσσερα εθνικά πάρκα της νότιας Ευρώπης: της Β. Πίνδου, των Πρεσπών, της Ροδόπης και της Ματζέλα, στην Ιταλία. Η σχέση αυτή δεν είναι ακριβώς αρμονική: οι αρκούδες προκαλούν συχνά ζημιές στην αγροτική οικονομία και οι κτηνοτρόφοι, αντί να προμηθευτούν ηλεκτροφόρες περιφράξεις και κατάλληλους σκύλους φύλαξης, απαντούν με ανορθόδοξες και παράνομες πρακτικές, όπως οι παγίδες ή τα δηλητηριασμένα δολώματα.

Χρειάζεται λοιπόν ενημέρωση και γνώση. Οπως επισημαίνουν άλλωστε οι υπεύθυνοι της Καλλιστώς, έχουν αναπτυχθεί εδώ και χρόνια ειδικές μορφές τουρισμού (π.χ. γύρω από τον άξονα Αετού – Νυμφαίου) που βασίζονται ακριβώς στην ύπαρξη της αρκούδας, ενώ διαφημίζονται και προϊόντα όπως μέλι και τυροκομικά προϊόντα που παράγονται με φιλικό προς την αρκούδα τρόπο. Ναι, εκτός από το εμπορικό σήμα για τα μακεδονικά προϊόντα που παρουσιάστηκε πρόσφατα από τον Πρωθυπουργό, υπάρχει και το τοπικό σήμα για την Καφέ Αρκούδα που προωθείται στις επιχειρήσεις των δήμων Αμυνταίου και Φλώρινας. Ο στόχος εδώ δεν είναι εθνικός, αλλά οικονομικός: να αξιοποιηθεί η προστιθέμενη αξία που προσδίδει η αρκούδα στα προϊόντα και τις υπηρεσίες της τοπικής οικονομίας.

Ολα αυτά μπορεί να φαίνονται δευτερεύοντα ή και γραφικά σε μια χώρα με τα προβλήματα της Ελλάδας. Δεν είναι. Για έναν επιπλέον λόγο: ότι η δουλειά των μελών αυτών των οργανώσεων είναι συγκινητική. Οταν πάνω από πενήντα τσοπανόσκυλα και αδέσποτα βρήκαν μαρτυρικό θάνατο από φόλες μέσα σε δέκα μέρες τον περασμένο Σεπτέμβριο σε χωριά του Αμύνταιου και της Φλώρινας, έσπευσαν επιτόπου, έκαναν έρευνες, μοίρασαν ειδικά κουτιά πρώτων βοηθειών. Οταν ένα αρκουδάκι 10 μηνών πιάστηκε σε παγίδα τον περασμένο μήνα σε έναν αμπελώνα στον Κορυδαλλό Τρικάλων, συγκρότησαν ειδική ομάδα δράσης, που απεγκλώβισε το ζώο, του τοποθέτησε δορυφορικό ραδιοκολάρο και το άφησε στο δάσος για να βρει τη μαμά του. Του έδωσε και όνομα: Αντωνία.

Ας μην τους αφήσουμε μόνους.