Οι προκλήσεις συνεχίζονται

Ανέλαβε μεγάλες εξουσίες υποσχόμενος να προχωρήσει σε μεγάλες κοινωνικές αλλαγές αλλά και να κάνει κινήσεις απεξάρτησης της οικονομίας της Σαουδικής Αραβίας από το πετρέλαιο. Στην πορεία αντιμετώπισε μεγάλες προκλήσεις και γνώρισε μεγάλες αντιδράσεις για την πολιτική του και από τη διεθνή κοινότητα. Τώρα ένα από τα μεγαλύτερα στοιχήματα του πρίγκιπα Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν στην προσπάθειά του αυτή είναι να προχωρήσει στην πώληση μετοχών της μεγαλύτερης πετρελαϊκής εταιρείας του κόσμου, της Saudi Aramco, που μέχρι τώρα αποτελούσε βασικό πυλώνα της φιλόδοξης αυτής οικονομικής μεταρρύθμισης. Τα σχέδια ήταν μεγάλα, καθώς η Σαουδική Αραβία κατέχει πανίσχυρη θέση στη συγκεκριμένη αγορά, μια και προμηθεύει τον κόσμο με το 12% των αναγκών του σε πετρέλαιο. Και όλο αυτό το πετρέλαιο περνά από τον έλεγχο της Aramco.

Στα σχέδιά του ο Μπιν Σαλμάν φαίνεται ότι έχει σύμμαχο και τις ΗΠΑ που παραδοσιακά είχαν στενές σχέσεις με τη Σαουδική Αραβία. Ωστόσο οι προκλήσεις παραμένουν αρκετές.

Η Aramco με βάση το σχέδιο του Μπιν Σαλμάν θέλει να προχωρήσει στη μεγαλύτερη αρχική δημόσια εγγραφή για την εισαγωγή των μετοχών της στο χρηματιστήριο. Θα το πετύχει αυτό εάν τα κεφάλαια που συγκεντρωθούν ξεπεράσουν τα 25 δισ. δολάρια, αν και αρχικά οι στόχοι έκαναν λόγο για συγκέντρωση κεφαλαίων 100 δισ. δολαρίων με την πώληση πολύ περισσότερων μετοχών.

Ωστόσο η ανταπόκριση από τους διεθνείς επενδυτές δεν ήταν η αναμενόμενη, οδηγώντας το Ριάντ στην απόφαση να εισαγάγει την εταιρεία στο τοπικό χρηματιστήριο και να πουλήσει τελικά το 1,5% των μετοχών της αντί για το 3% που υπολόγιζε αρχικά. Υπό το πρίσμα αυτό ο Μπιν Σαλμάν δεν πέτυχε τον αρχικό του στόχο που ήταν η συνολική αξία της εταιρείας να ξεπεράσει τα 2 τρισ. δολάρια. Πλέον η αξία της εταιρείας μετά τις αλλαγές αυτές αναμένεται να πλησιάσει τα 1,7 τρισ. δολάρια.  Η Aramco είναι η εταιρεία με τη μεγαλύτερη κερδοφορία στον κόσμο, καθώς το 2020 αναμένεται να μοιράσει μέρισμα της τάξης των 75 δισ. δολαρίων. Πρόκειται για πέντε φορές το ποσό που θα μοιράσει στους επενδυτές η Apple, η οποία είναι η μεγαλύτερη εταιρεία του αμερικανικού δείκτη S&P 500.

Η υπόθεση της Aramco είναι το επιστέγασμα των μέχρι τώρα προσπαθειών του Μπιν Σαλμάν να αναδειχθεί στη νέα πανίσχυρη πολιτική δύναμη, δημιουργώντας βέβαια στην πορεία αρκετές αντιδράσεις.

Τον Ιούνιο του 2017 η Σαουδική Αραβία προχώρησε σε μια σημαντική αλλαγή. Ο βασιλιάς Σαλμάν μπιν Αμπντελαζίζ αλ Σαούντ αποφάσισε να προωθήσει στον θρόνο τον γιο του Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, ο οποίος ανέλαβε ουσιαστικά τις τύχες της χώρας. Τότε η κίνηση αυτή θεωρήθηκε ότι τάραζε το σαουδαραβικό κατεστημένο, καθώς ο Μπιν Σαλμάν είχε ακολουθήσει ανοδική πορεία με γεωμετρική πρόοδο παραμερίζοντας αρκετούς μεγάλους και μικρούς αντιπάλους.

Οι κινήσεις του από την αρχή ήταν συγκεκριμένες. Είχαν σαν στόχο μεταξύ άλλων να υιοθετηθούν γενναίες οικονομικές και πολιτιστικές αλλαγές εντός των συνόρων της Σαουδικής Αραβίας ώστε να αλλάξουν πολλά σε κοινωνία και οικονομία. Σε όλες αυτές τις αλλαγές, ο Μπιν Σαλμάν θέλησε να έχει τον πρώτο ρόλο και έκανε το παν για να πετύχει τους στόχους του.

Η συνέχεια όμως δεν ήταν εύκολη, καθώς μια σειρά από προκλήσεις έδειξαν πόσο δύσκολο είναι το έργο του. Στα τέλη του 2018 η εικόνα του Μπιν Σαλμάν δέχθηκε πλήγμα, όταν κατηγορήθηκε για τη συμμετοχή του στην υπόθεση της δολοφονίας και εξαφάνισης του αντιφρονούντος Τζαμάλ Κασόγκι.

Επειτα από όργια φημών και πολλά ξένα δημοσιεύματα, το Ριάντ παραδέχθηκε τελικά ότι ο Κασόγκι, ο οποίος συνεργαζόταν με την «Washington Post», έχασε τη ζωή του από πράκτορες της Σαουδικής Αραβίας. Ηταν μια υπόθεση που προκάλεσε σοκ και αμαύρωσε την εικόνα του 33χρονου ισχυρού άνδρα της Σαουδικής Αραβίας, ο οποίος στο μεταξύ βρισκόταν σε συνεχείς διαβουλεύσεις με τους συμμάχους του, περιλαμβανομένου και του αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.

Μετά τη διεθνή κατακραυγή οι Αρχές της Σαουδικής Αραβίας προχώρησαν σε απολύσεις αξιωματούχων και σε συλλήψεις των φερομένων ως υπευθύνων για την υπόθεση, προσπαθώντας ταυτόχρονα να δικαιολογήσουν τον Μπιν Σαλμάν λέγοντας ότι δεν είχε ενημερωθεί για την υπόθεση Κασόγκι.  Είχε προηγηθεί στα τέλη του 2017 η σύλληψη περισσότερων από 200 προσωπικοτήτων της χώρας, όπως πρίγκιπες, υπουργοί, πρώην υπουργοί και επιχειρηματίες, όταν κατηγορήθηκαν για διαφθορά. Πολλοί από αυτούς αφέθηκαν ελεύθεροι μόνο όταν πλήρωσαν πολύ μεγάλα ποσά στο κράτος.

Το ίδιο εκείνο διάστημα είχε αποφασίσει μεγάλες περικοπές στον κρατικό προϋπολογισμό, είχε βάλει στον πάγο κυβερνητικά συμβόλαια και είχε μειώσει τους μισθούς των δημοσίων υπαλλήλων, λόγω της οικονομικής κρίσης που είχαν προκαλέσει οι τότε χαμηλές τιμές του πετρελαίου.

Ο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν είχε ξεκινήσει την πορεία του με την επιδίωξη να καλλιεργήσει στη Δύση την εικόνα του μεταρρυθμιστή κοινωνίας και οικονομίας. Στο πλαίσιο των προσπαθειών αυτών περιόρισε τις εξουσίες της θρησκευτικής αστυνομίας και συμφώνησε να δοθεί μεγαλύτερη ελευθερία στις γυναίκες. Οι οποίες μεταξύ άλλων έλαβαν την άδεια να οδηγούν. Ο γεννημένος στην Τζέντα Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν σπούδασε νομικά στο Πανεπιστήμιο Βασιλιάς Σαούντ της Σαουδικής Αραβίας και πέρασε αρκετά χρόνια εργαζόμενος στον ιδιωτικό τομέα πριν γίνει ειδικός σύμβουλος του Υπουργικού Συμβουλίου της χώρας. Στα τέλη του 2009 μπήκε στην πολιτική ως σύμβουλος του πατέρα του και έκτοτε κατάφερε να φτάσει στα υψηλότερα αξιώματα.