Ευθύνη

Για ποιο θέμα τσακώθηκαν χθες στη Βουλή; Για το περιλάλητο άρθρο 86 περί ευθύνης υπουργών. Ο ΣΥΡΙΖΑ ήθελε να προστεθεί σε αυτό η ερμηνευτική δήλωση «στα υπουργικά αδικήματα δεν περιλαμβάνονται όσα τελέστηκαν απλώς επ’ ευκαιρία της άσκησης υπουργικών καθηκόντων. Και ότι αυτά, επομένως, ιδίως πράξεις δωροδοκίας, διώκονται από τη Δικαιοσύνη, όχι από τη Βουλή». Το γενικό του επιχείρημα ήταν πως έτσι θα αντιμετωπιστεί η «εύλογη καχυποψία σε βάρος του πολιτικού κόσμου» που «οδηγεί στην απαξίωση της πολιτικής». Ο Κατρούγκαλος παρουσίασε κι ένα ακόμη. Δεν θέλουν, είπε, να παραγραφούν τα αδικήματα στην υπόθεση Novartis. Η πλειοψηφία δεν δέχθηκε τη συριζαϊκή πρόταση. Παρεμπιπτόντως, το ΚΚΕ θύμισε πως κάποτε ο ΣΥΡΙΖΑ ζητούσε την κατάργηση του άρθρου 86 – όπως τώρα ο Περισσός και τα άλλα δυο μικρά κόμματα της Βουλής. Κάποτε δηλαδή, όταν δεν έβλεπε την πιθανότητα να κάτσει στα κυβερνητικά έδρανα, ζητούσε οι υπουργοί να λογοδοτούν όπως όλοι οι υπόλοιποι πολίτες στη Δικαιοσύνη.

Κατάργηση

Θα μπορούσε να πει κανείς ότι η ελαφρώς υπερυψωμένη θέση των εν λόγω εδράνων σου αλλάζει την οπτική γωνία. Ωστόσο, για να είμαστε δίκαιοι, η προσέγγιση της πλήρους κατάργησης του άρθρου 86 αγγίζει τα όρια του λαϊκισμού. Οχι μόνο γιατί πρόβλεψη για την ποινική ευθύνη των υπουργών περιλαμβανόταν σε όλα τα ελληνικά Συντάγματα από το 1844 κι έπειτα. Αλλά κι επειδή στους καταστατικούς χάρτες των περισσότερων δυτικών κρατών υπάρχουν ανάλογες διατάξεις, ενώ σε ορισμένα τον ρόλο του δικαστή αναλαμβάνει το ίδιο το Κοινοβούλιο, με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα την αμερικανική Γερουσία που λειτουργεί ως ειδικό δικαστήριο. Ο σκοπός της ύπαρξης, λοιπόν, διατάξεων σαν το 86 είναι – όπως λέει γνωστός συνταγματολόγος – «να λαμβάνονται οι αναγκαίες πολιτικές αποφάσεις χωρίς να φοβούνται οι κυβερνώντες πως αν υπογράψουν ενδέχεται κάποιος να τους κυνηγήσει ποινικά για παράβαση καθήκοντος τουλάχιστον». Από μια άποψη, άρα, ο ΣΥΡΙΖΑ, έστω και για ιδιοτελείς λόγους, με την πρότασή του για το 86 κατήργησε τον παλιό ριζοσπαστικό του εαυτό. Κι αυτό είναι μια μορφή πολιτικής ωρίμανσης.