Οι καιροί άλλαξαν

«Ετσι τώρα έχεις για εχθρούς όλους όσους κατέστρεψες προκειμένου να καταλάβεις αυτή την ηγεμονία, αλλά και δεν μπορείς να διατηρήσεις τη φιλία αυτών που σε βοήθησαν να φτάσεις εκεί, αφού ούτε μπορείς να τους δώσεις την ικανοποίηση που προσδοκούσαν ούτε να χρησιμοποιήσεις ισχυρά όπλα εναντίον τους επειδή αισθάνεσαι υποχρεωμένος απέναντί τους».  Από τον «Ηγεμόνα» του Machiavelli

Η ήττα του ΣΥΡΙΖΑ το καλοκαίρι του 2019 έφερε το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης μπροστά σε καίρια υπαρξιακά διλήμματα. Τον καιρό των Μνημονίων οι πολιτικές επιλογές ήταν σχετικά εύκολες, ανελέητη και όχι πάντοτε άδικη κριτική σε ΠΑΣΟΚ και Νέα Δημοκρατία, αριστερή ρητορική υπέρ των αδυνάμων και σκληρός αντιμνημονιακός λόγος. Η αποσαρθρωτική κρίση και το κύμα της εποχής ήταν εκείνα που ώθησαν τον ΣΥΡΙΖΑ στην κορυφή και που ο αρχηγός του εκμεταλλεύτηκε επιδέξια προκειμένου να κατακτήσει την εξουσία και να διατηρηθεί σε αυτήν, έστω κι αν χρειάστηκε στην πορεία να θυσιάσει ένα μεγάλο μέρος συντρόφων του, ένα δημοψήφισμα και να υπογράψει ένα Μνημόνιο.

Ακόμη όμως και την περίοδο της αυταπάτης και του ανένδοτου αντιμνημονιακού λόγου, ο κ. Τσίπρας φρόντιζε ταυτόχρονα να ανοίγει καθησυχαστικούς διαύλους επικοινωνίας τόσο με τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες όσο και με τις ΗΠΑ. Το ίδιο άλλωστε έκανε και με τον επιχειρηματικό κόσμο της χώρας. Η έλευσή του είχε προοικονομηθεί μάλιστα από αρκετούς έως και ευεργετική για την εφαρμογή των πολιτικών προσαρμογής που χρειαζόταν η χώρα.

Πολιτικοί εχθροί και εσωκομματικοί αντίπαλοι υποτίμησαν τότε – και το πλήρωσαν ακριβά – την ικανότητα του κ. Τσίπρα να προσαρμόζεται ευέλικτα στα γεγονότα, αλλά και να συνομιλεί και να συνεγείρει διαφορετικά ακροατήρια λέγοντάς τους όσα θέλουν να ακούσουν. Ο δισυπόστατος ρόλος του και τα αδιαμφισβήτητα επικοινωνιακά του χαρίσματα αποτέλεσαν τον κεντρικό καμβά στον σχεδιασμό των τακτικών του κινήσεων και του επέτρεψαν για μεγάλο χρονικό διάστημα να είναι ο κυρίαρχος της πολιτικής σκηνής.

Ο κ. Τσίπρας διέπρεψε ως τακτικιστής αξιοποιώντας τη μνημονιακή συγκυρία. Σήμερα όμως, που η εποχή άλλαξε, είναι εγκλωβισμένος σε ένα δίλημμα στρατηγικής που το αντιμετωπίζει αμήχανα. Για να προχωρήσει μπροστά, πρέπει να αφήσει οριστικά πίσω του, και μη διαθέτοντας πλέον την πειθώ της εξουσίας, τις ακροβασίες μεταξύ αριστερής ιδεοληψίας και σοσιαλδημοκρατικού πραγματισμού. Την ώρα μάλιστα που δηλώνει ότι θέλει να ηγεμονεύσει στην Κεντροαριστερά, οι αντιφατικές δηλώσεις των στελεχών του, από τον πατριωτισμό έως τον εθνομηδενισμό, από την ασφάλεια έως τους μπαχαλάκηδες, από τα λειτουργικά πανεπιστήμια έως την παράδοσή τους στην ανομία, από την επιτυχή εφαρμογή του Μνημονίου έως τις επιθέσεις εναντίον των επενδύσεων, από τον έλεγχο των μεταναστευτικών ροών έως στη δίχως ταβάνι αποδοχή τους, περιγράφουν σύγχυση, στρατηγικά αδιέξοδα και δημιουργούν τις προϋποθέσεις διάρρηξης σχέσεων με τους ψηφοφόρους που ψήφισαν τον κ. Τσίπρα στις τελευταίες εκλογές.

Οι ψηφοφόροι δεν συγχωρούν, κι ένα κόμμα σαν τον ΣΥΡΙΖΑ, που τώρα απλώνει τις ρίζες του, δεν μπορεί να επενδύει στην τακτική του ώριμου φρούτου και στο ψάρεμα στα θολά νερά. Είναι ώρα αποφάσεων.

Ο Γρηγόρης Τσιμογιάννης είναι σύμβουλος Στρατηγικής Επικοινωνίας στην Precise Strategy