«Δεν θέλω να κάνω αυτό που περιμένουν οι άλλοι από εμένα»

Με τον Γιώργο Καπουτζίδη μάς συνδέει ένα επεισοδιακό περιστατικό. Ξεκίνησε δυσάρεστα αλλά εξελίχθηκε με τέτοιον τρόπο που, μέσα σε λίγα λεπτά, κατάλαβα γι’ αυτόν τον άνθρωπο κάτι που θα χρειαζόταν πολύς καιρός συναναστροφής για να το συνειδητοποιήσω. Πριν από δέκα, περίπου, χρόνια μου τηλεφώνησε – χωρίς να γνωριζόμαστε – και διαμαρτυρήθηκε για μια αναφορά μου σε κάποια φίλη και συνεργάτιδά του. Κουβέντα στην κουβέντα, λογομαχήσαμε και κλείσαμε «φωναχτά» το τηλέφωνο. Υστερα από δύο μέρες ζήτησε να δει τον, τότε, διευθυντή μου. Για… να απολογηθεί και να πει ότι επρόκειτο για μια δική του κακή στιγμή. Θα μπορούσε να μην το κάνει καθόλου ή, έστω, να μιλήσει μόνο σε εμένα. Η ουσία και η ειλικρίνεια της συγγνώμης του όμως ήταν ότι επέλεξε να εκτεθεί σε έναν τρίτο άνθρωπο. Επειδή τέτοιες συμπεριφορές είναι είδος υπό εξαφάνιση στον χώρο μας, διηγούμαι έκτοτε το περιστατικό ως σπάνια περίπτωση συναισθηματικής ηθικής.

Από τότε είχαμε να βρεθούμε. Και ξανασυναντηθήκαμε, με αφορμή αυτήν τη συνέντευξη, στο κοσμοπολίτικο αλλά διακριτικό εστιατόριο της Κηφισιάς, ένα από τα ζεστά βράδια του φετινού γαϊδουροκαλόκαιρου. Αφού δώσαμε την παραγγελία μας – ευκαιρία να μου πει ότι εδώ και τέσσερα χρόνια έχει αποκλείσει από τη διατροφή του το κρέας, είναι «πεσκετέριαν» – αρχίσαμε την κουβέντα από το «Οποιος θέλει να χωρίσει, να σηκώσει το χέρι του». Πρόκειται για το πρώτο θεατρικό έργο του αλλά και την πρώτη θεατρική σκηνοθετική του απόπειρα που ήδη παίζεται με μεγάλη επιτυχία στο Ηβη. Από έναν θίασο νέων ηθοποιών και με τη συμμετοχή της Κατιάνας Μπαλανίκα («Εμφανίζεται στη μέση ακριβώς της παράστασης, είναι ο καταλύτης που λύνει τα αινίγματα και δίνει τις απαντήσεις που πρέπει να δοθούν» μου λέει). Με τη φωτεινή ταμπέλα της εμβληματικής επιτυχίας του «Παρά πέντε» ακόμη πάνω από το κεφάλι του – παρότι έχουν περάσει δεκατέσσερα χρόνια από την πρώτη προβολή του – νιώθει ότι το κοινό περιμένει πάντα από αυτόν μια κωμική ιστορία που «τα σπάει»; «Είχε, βέβαια, μεσολαβήσει, το 2015, η “Εθνική Ελλάδος” όπου νομίζω φάνηκε ότι έχω ωριμάσει και θέλω να προσεγγίσω πιο δύσκολα θέματα. Με το “Οποιος θέλει να χωρίσει” επιστρέφω σε κάτι πιο κωμικό αλλά και πάλι το έργο έχει, σε δεύτερο επίπεδο, πολλούς αναστεναγμούς. Ανομολόγητους έρωτες, έναν γάμο που διαλύεται, έναν άλλον που συνεχώς αναβάλλεται. Ο βασικός καμβάς του είναι οι προσωπικές σχέσεις, κάτι με το οποίο δεν είχα ασχοληθεί τόσο βαθιά στις προηγούμενες δουλειές μου. Τα αισθηματικά ζητήματα τα είχα κάπως στο περιθώριο, σαν εγώ ο ίδιος να τα υπομόνευα».

«Το ουσιαστικό είναι πάντα πιο απλό»

Ζει και γράφει, γράφει και ζει. Πώς επηρεάζει το ένα το άλλο; Η προσωπική ζωή και οι εμπειρίες του τον βοηθούν να εξελίξει τη γραφή του ή πρώτα εκφράζεται στη γραφή του και μετά στη ζωή του; «Η ζωή μου με βοηθά να εξελιχθώ στο γράψιμο. Φροντίζω πρωτίστως εγώ να καλυτερεύσω, να εξελιχθώ, να διώξω τα άσχημα, να επενδύσω στα καλά. Από αυτήν πορεία εκπορεύεται το τι γράφω. Από την άλλη βέβαια, τώρα που το σκέφτομαι, η “Εθνική Ελλάδος” με βοήθησε να γίνω πιο θαρραλέος». Και; Μέσα από την πορεία ωρίμασης, είναι πλέον 47 ετών, οι σχέσεις του – προσωπικές και φιλικές αφού, όπως μου λέει, τις δικές του εμπειρίες και αυτές του περιβάλλοντός του έχει αποτυπώσει στο καινούργιο του έργο – έγιναν πιο απλές ή πιο περίπλοκες; «Οσο μεγαλώνω οι σχέσεις μου γίνονται πιο λίγες και επειδή μπορώ να επικεντρωθώ σε αυτές γίνονται πιο ουσιαστικές. Και το ουσιαστικό είναι πάντα πιο απλό». Η συζήτηση μοιραία ξεφεύγει στις διαδικτυακές «σχέσεις» των σόσιαλ μίντια όπου όλοι είναι φίλοι όλων. Μου λέει ότι, όσο μπορεί, κρατιέται μακριά από αυτόν τον κυκεώνα. Δεν θα «ανεβάσει» ένα βιντεάκι για να αναπαραχθεί ούτε θα μοιράζει «χρόνια πολλά» και «καρδούλες» σε γιορτές και γενέθλια. «Το μέσον έχει τεράστια δύναμη. Αλλά νομίζω ότι όσο πιο σπάνια τη χρησιμοποιώ τόσο πιο επιδραστική μπορεί να γίνει. Προτιμώ λοιπόν να χρησιμοποιώ αυτή τη δύναμη για σοβαρά θέματα».

Οι διαδικτυακές παρεμβάσεις του για σεξιστικές, ρατσιστικές, ομοφοβικές αναφορές και bullying γίνονται πάντα viral. Πιστεύει ότι είναι το λιγότερο που μπορεί να κάνει. Παραδέχεται ότι, αν και δεν του αρέσει να κουνάει το δάχτυλο και αναγνωρίζει στους άλλους το δικαίωμα στο λάθος, θυμώνει όταν διαπιστώνει καθ’ έξιν συμπεριφορές και κακές προθέσεις. Και όσον αφορά την άποψη που λέει «Ασ’ τον αυτόν να μιλάει και να εκτίθεται»; «Ναι, είναι βάσιμο επιχείρημα, από την άλλη όμως σκέψου τους ανθρώπους που είναι μόνοι στο σπίτι τους και από έναν τέτοιο επιθετικό και προσβλητικό λόγο πληγώνονται, μειώνονται, αισθάνονται άσχημα. Αυτούς τους ανθρώπους δεν τους ενδιαφέρει αν θα εκτεθεί κάποιος. Θα γυρίσουν και θα σου πουν “Νισάφι πια! ΟΚ, το ακούσαμε. Είμαστε κατώτεροι. Φτάνει όμως!”».

Κουβεντιάζοντας – μια και αυτό είναι από τα θέματα που θίγονται στο «Οποιος θέλει να χωρίσει» – για την καταπίεση αισθημάτων, επιθυμιών, σεξουαλικότητας που έχουν υποστεί αλλά και, συχνά, έχουν επιβάλει στον εαυτό τους κυρίως άνθρωποι προηγούμενων γενεών, θυμάται τη «γιαγιά» του στο «Παρά πέντε», την Ειρήνη Κουμαριανού. (Θυμάμαι κι εγώ πως όταν του είχα τηλεφωνήσει για να κάνει μία δήλωση για τον θάνατό της, δεν μπορούσε να μιλήσει από τους λυγμούς). Του είχε διηγηθεί τη ζωή της και τη θαύμαζε διότι «… πόσες γυναίκες, το 1957, είχαν καταφέρει να επιβάλουν τη θέλησή τους, να ακολουθήσουν το επάγγελμα που ήθελαν και να παντρευτούν τον άντρα που ερωτεύθηκαν;». Αναφέρεται στους γονείς του που παντρεύτηκαν από έρωτα και ενώ δεν ταίριαζαν καθόλου, κατάφεραν και είναι μαζί 57 χρόνια τώρα. Μου λέει ότι μεγαλώνοντας ανακαλύπτει σε πόσα μοιάζει με τον πατέρα του παρ’ όλο που, από μικρός, ήταν πιο κοντά στη μητέρα του. Και αυτό το κατάλαβε όταν, το 2012, ξεκίνησε να κάνει ψυχανάλυση που ολοκλήρωσε έπειτα από έξι χρόνια.

Σε τι τον βοήθησε η ψυχανάλυση; «Κατανόησα τις συμπεριφορές μου. Κατάλαβα από πού προέρχονται. Εγινα λιγότερο εγωιστής. Και, κυρίως, συνειδητοποίησα ότι δεν σκεφτόμαστε, δεν αντιδρούμε όλοι οι άνθρωποι με τον ίδιο τρόπο. Αν, για παράδειγμα, γίνει κάτι τώρα εδώ κι εγώ τρομάξω κι εσύ παραμείνεις ψύχραιμη, δεν σημαίνει ότι είσαι αναίσθητη». Είναι αυτό ωριμότητα; «Πολλά είναι ωριμότητα. Το να κατανοήσεις καλύτερα τη θέση του άλλου. Το να μπορείς να ελέγχεις εσύ τον εγωισμό σου και όχι να γίνεσαι έρμαιό του. Και ακόμη, το να καλυτερεύσεις επειδή το θέλεις εσύ και όχι διότι σου το επιβάλλουν οι άλλοι».

Καβάλησε ποτέ το καλάμι; Εστω και την εποχή του «Παρά πέντε» που η επιτυχία του είχε πάρει διαστάσεις κοινωνικού φαινομένου; «Οχι. Ειδικά εκείνη την περίοδο, επειδή ζούσαμε όλη η παρέα μαζί αυτό το απίστευτο πράγμα, ο ένας συγκρατούσε τον άλλον από το να νομίζει ότι ήταν κάτι παραπάνω από αυτό που, στην πραγματικότητα, ήταν… Δεν νομίζω ότι είμαι κάτι παραπάνω από αυτό που είμαι. Ισα ίσα που πολλές φορές νιώθω ότι είμαι πιο ταπεινός απ’ όσο θα ήταν κάποιος άλλος που θα είχε κάνει αυτήν την επιτυχία – για να το πω ξεκάθαρα. Στην τηλεόραση, δηλαδή, βλέπω ανθρώπους, με πολύ μικρότερη επιτυχία, να έχουν χάσει το μέτρο».

«Τη δουλειά σου τη φιλτράρεις. Τη ζωή σου;»

Μου λέει ακόμη ότι εκείνη η επιτυχία ήταν τόσο «τρομακτική» ώστε δεν προλάβαινε να τη συνειδητοποιήσει και να καβαλήσει το καλάμι. Θυμάται απίστευτες καταστάσεις. Να τους κυνηγούν στον δρόμο σε ένα νησί που είχαν πάει όλοι μαζί διακοπές, να κρύβονται σε κάποιο μαγαζί, να κλείνονται τελικά στο δωμάτιο και να μη μπορούν να πάνε ούτε για μπάνιο στη θάλασσα. Το να μπαίνει η ζωή του στο μικροσκόπιο τού προκαλούσε πολύ μεγάλη αμηχανία. «Τη δουλειά σου τη φιλτράρεις. Τη ζωή σου όμως;». Γιατί μου δίνει την εντύπωση ότι τον ενδιαφέρει περισσότερο η ζωή του από τη δουλειά του; «Διότι έτσι ακριβώς είναι. Ξεκάθαρα. Και αυτό νομίζω ότι, τελικά, κάνει καλό στη δουλειά μου διότι αυτό που παράγω δεν είναι βεβιασμένο».

Η αναφορά στο «Δεν έχω λόγια», το τηλεπαιχνίδι που παρουσίαζε και το οποίο ήταν η τελευταία παραγωγή του Mega («Εμεινα να κρατάω τη “σημαία” σαν την Κυρά της Ρω»), στρίβει την κουβέντα στην κρίση των τελευταίων χρόνων. Συμφωνούμε ότι αν το δημοψήφισμα του ’15 γινόταν σε άλλες εποχές μπορεί και να είχε οδηγήσει σε εμφύλια σύγκρουση. «Ολο αυτό έφερε στην επιφάνεια ελαττώματα και παθογένειες που τις είχαμε μεν αλλά δεν ξέραμε ότι τις είχαμε…. Εγώ εκείνη την εποχή, κατά κάποιον τρόπο, δεν την έζησα. Επέλεξα να απομονωθώ στο σπίτι μου, χωρίς τηλεόραση, δεν πήγα στις Σέρρες να ψηφίσω. Κατάλαβα ότι δεν είχε κανένα νόημα η ψήφος μου. Και το μόνο που μπορούσα να κάνω είναι να φροντίσω τον εαυτό μου και την υγεία μου. Τότε έβαλα μία τάξη στη ζωή μου. Από τη διατροφή έως τα λογιστικά μου. Εγινα πιο υπεύθυνος και πιο οργανωμένος. Τώρα πλέον, από εκεί που ήμουν εντελώς χύμα, θα μπορούσα να ήμουν λογιστής».

Στεκόμαστε λίγο στη γενιά των τριαντάρηδων, τη γενιά της κρίσης, που προσπαθεί αμήχανα να αρθρώσει τον δικό της λόγο. Μου λέει ότι στο θεατρικό του διάλεξε συνειδητά να ασχοληθεί με αυτήν τη ηλικία, όχι με τα αδιέξοδα της δικής του, κάτι που θα του ήταν πολύ πιο εύκολο. «Είναι μια μπερδεμένη γενιά. Με πολύ, δικαιολογημένο, θυμό για τις προηγούμενες αλλά και με ένα μεγάλο πρόβλημα. Στον έρωτα, δηλαδή σε ό,τι πιο καθοριστικό υπάρχει στη ζωή μας. Είναι σαν να έχουν ακυρωθεί όλες οι αισθήσεις και να έχει μείνει μόνο η όραση. Τι σου γράφω, τι μου γράφεις και να ανταλλάσσουμε μεταξύ μας φωτογραφίες. Μα τον άλλον θα τον ερωτευτείς από τη μυρωδιά, από το άγγιγμα. Οταν θα τον αγγίξεις θα καταλάβεις ότι εδώ κάτι γίνεται. Δεν είναι δυνατόν να ερωτεύεσαι μια φωτογραφία στο κινητό. Νομίζω ότι σιγά σιγά γινόμαστε κάτι άλλο».

«Δεν είμαι ο πιο εύκολος για να με πλησιάσεις»

Η, πέρα από τα κλισέ, θετική διάθεση με την οποία, στη διάρκεια της κουβέντας μας, προσεγγίζει φαινόμενα και ανθρώπους, το λανγκάζ του, ακόμη και ο τρόπος που απευθύνεται στους σερβιτόρους, δείχνει μια βαθιά ευγένεια. «Γιώργο, είσαι πολύ καλός άνθρωπος» του λέω σχεδόν ασυνείδητα. «Προσπαθώ» απαντά γελώντας. «Ποντάρω σε αυτό. Νιώθω ότι εκεί κρύβεται η ευτυχία. Στην καλοσύνη. Οπότε, πρέπει να είναι ο στόχος μας. Ξέρω γω, είναι ποτέ ευτυχισμένος ένας κακός άνθρωπος; Αν είσαι μαύρος μέσα σου, τι ευτυχία να νιώσεις; Βέβαια, για να πω την αλήθεια, είμαι και λίγο δυσπρόσιτος. Δεν είμαι και ο πιο εύκολος άνθρωπος για να με πλησιάσεις και να γίνουμε φίλοι. Εχω μία εσωστρέφεια που φέρνει τον άλλον μέχρι ενός σημείου κοντά μου. Είναι ένα είδος φυσικής άμυνας που δεν μπορώ να αναλύσω αλλά που θα ήθελα να διορθώσω. Σαν να φοβάμαι, στις προσωπικές μου σχέσεις, να φάω τα μούτρα μου».

Στο εσπρεσάκι του τέλους τον ρωτάω τι είναι αυτό που τον ενοχλεί περισσότερο στην ελληνική κοινωνία σήμερα. «Οι γνώμες, οι πολλές γνώμες. Στα σόσιαλ μίντια, στην τηλεόραση, παντού ο καθένας θεωρεί υποχρέωσή του να έχει γνώμη για τα πάντα. Μακάρι να φτάσουμε κάποτε σε ένα σημείο που να μη μας ενδιαφέρει τι θα πει η μικρή ή η μεγάλη πόλη. Τότε μόνο θα έχουμε εξελιχθεί πραγματικά ως κοινωνία. Προσωπικά, αρνούμαι να βάλω την “πόλη” στη δική μου ζωή. Δεν θέλω να κάνω αυτό που περιμένουν οι άλλοι από εμένα. Θέλω να κάνω αυτό που έχω εγώ μέσα στην καρδούλα μου. Αν σας αρέσει χαίρομαι πάρα πολύ. Αν δεν σας ταιριάζει και θέλατε κάτι άλλο λυπάμαι αλλά εγώ ήθελα αυτό».

Artisanal

Ζηρίνη 2, Κηφισιά

Ανθρακούχο νερό x 2      14 €

Σαλάτα με κους κους      13 €

Ανοιχτή πίτα με τυρί
και μάραθο      13 €

Black Angus      23 €

Σφυρίδα με ριζότο      24 €

Εσπρέσο x 2      5,60 €

Σύνολο 92,60 €