Brexit: πολιτικό θρίλερ και φάρσα ταυτόχρονα

«House of Cards»; Πολύ χλιαρό. «Game of Thrones»; Αρλεκιν. «The Crown»; Σαπουνόπερα. Ας το παραδεχθούμε: η φαντασία ακόμη και των πιο ευρηματικών σεναριογράφων ωχριά μπροστά στη σχιζοφρενική πραγματικότητα του Brexit. Η περιπέτεια της εξόδου της Βρετανίας από την Ευρωπαϊκή Ενωση, που αποφασίστηκε τον Ιούνιο του 2016 αλλά ακόμη δεν έχει υλοποιηθεί, μοιάζει βγαλμένη από πολιτικό θρίλερ, ταινία μυστηρίου και φάρσα μαζί: μετρά ήδη τη θυσία δύο πρωθυπουργών (Ντέιβιντ Κάμερον και Τερίζα Μέι), επικών διαστάσεων δολοπλοκίες, πισώπλατα μαχαιρώματα και αμφιλεγόμενης ηθικής και νομιμότητας ενέργειες (κυρίως από τους πρωτεργάτες του Brexit, τον Μπόρις Τζόνσον και τον σύμβουλό του Ντόμινικ – Ρασπούτιν – Κάμινγκς), μια κοινωνία διχασμένη (υπάρχουν οικογένειες που ακόμη δεν μιλιούνται λόγω της διαφορετικής στάσης των μελών τους στο δημοψήφισμα) και μια δολοφονία (αυτή της βουλευτού Τζο Κοξ, τον Ιούνιο του 2016). Σε αυτά, προσθέστε την απειλή για την ενότητα του Ηνωμένου (;) Βασιλείου (οι φωνές για ανεξαρτησία της Σκωτίας πληθαίνουν, ενώ στο κάδρο έχει μπει – πιο αδύναμα – και το αίτημα απόσχισης της Βόρειας Ιρλανδίας) και το απόλυτο αδιέξοδο στο οποίο βρίσκεται η πολιτική ζωή της χώρας, με τη Βουλή των Κοινοτήτων να μην εγκρίνει τη συμφωνία για το Brexit, αλλά να αδυνατεί να προτείνει εναλλακτικές λύσεις, με αποτέλεσμα η έξοδος να αναβάλλεται διαρκώς. Ο Τζόνσον αθέτησε την υπόσχεσή του για Brexit στις 31 Οκτωβρίου. Τώρα, θέλει εκλογές στις 12 Δεκεμβρίου. Τη Δευτέρα θα μάθουμε αν η Βουλή ικανοποιήσει το αίτημά του.

Σχεδόν τριάμισι χρόνια μετά το δημοψήφισμα, ουδείς γνωρίζει πότε, πώς και αν θα γίνει το Brexit. Τέσσερις κορυφαίες προσωπικότητες της βρετανικής πολιτικής σκηνής – τρεις αρχηγοί κομμάτων και το ντε φάκτο νούμερο δύο των Εργατικών – μιλούν στα «ΝΕΑ» για το συνεχιζόμενο πολιτικό (και κοινωνικό) δράμα της χώρας τους.

Τζον ΜακΝτόνελ

Σκιώδης υπουργός Οικονομικών των Εργατικών

«Οι Εργατικοί θα κερδίσουμε, {CR}όποτε κι αν στηθούν κάλπες»

Την πεποίθηση ότι το Εργατικό Κόμμα θα κερδίσει τις εκλογές στη Βρετανία και ο Τζέρεμι Κόρμπιν θα γίνει πρωθυπουργός εκφράζει, μιλώντας στα «ΝΕΑ», ο Τζον ΜακΝτόνελ, σκιώδης υπουργός Οικονομικών και δεξί χέρι του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης. «Οταν διεξαχθούν οι εκλογές εκτιμώ ότι θα εξασφαλίσουμε πλειοψηφία για μια κυβέρνηση των Εργατικών», υποστηρίζει ο ΜακΝτόνελ, παρά το γεγονός ότι οι δημοσκοπήσεις προεξοφλούν σαφή επικράτηση των Συντηρητικών. «Θα κερδίσουμε, όποτε κι αν στηθούν κάλπες», επέμεινε, προβλέποντας ότι «πολύ σύντομα» θα προκηρυχθούν πρόωρες εκλογές, «αν όχι τον Δεκέμβριο, τότε στις αρχές του νέου έτους».

Ο 68χρονος πολιτικός από το Λίβερπουλ, ο οποίος βρισκόταν στην αφάνεια στα χρόνια του Μπλερ και του Μπράουν, έχει εξελιχθεί στο πιο ισχυρό στέλεχος των Εργατικών μετά τον Κόρμπιν. Εσχάτως, προσχώρησε στο στρατόπεδο των Remainers, υποστηρίζοντας ανοικτά την παραμονή της Βρετανίας στην ΕΕ, σε αντίθεση με τον Κόρμπιν ο οποίος ζητεί μεν δημοψήφισμα, αλλά αρνείται να ταχθεί υπέρ της παραμονής. «Πιστεύουμε ότι το καλύτερο δυνατό μέλλον της χώρας μας βρίσκεται μέσα στην Ευρωπαϊκή Ενωση» λέει ο ΜακΝτόνελ. Θεωρείτε ότι υπάρχει περίπτωση να διεξαχθεί κι άλλο δημοψήφισμα; τον ρωτάω. «Η υποστήριξη για το δεύτερο δημοψήφισμα αυξάνεται διαρκώς. Συνεπώς, η προοπτική της διεξαγωγής του είναι, αναμφίβολα, υπαρκτή. Ωστόσο, η ψηφοφορία επ’ αυτού στη Βουλή αναμένεται να κριθεί στο νήμα». Η συζήτηση στη Βουλή επί της συμφωνίας του Μπόρις Τζόνσον με τις Βρυξέλλες για το Brexit έχει παγώσει και ουδείς γνωρίζει πότε και εάν θα συνεχιστεί. «Η συμφωνία του Τζόνσον είναι χειρότερη από αυτή της Μέι», μου λέει ο σκιώδης υπουργός Οικονομικών. «Είναι, πλέον, καιρός να επανέλθουμε στη θεμελιώδη αρχή που αποτελεί τη βάση της δημοκρατίας μας. Η θέση μας είναι σαφής: να αποφασίσει ο λαός. Αφήστε τη δημοκρατία να βασιλεύσει». Εάν η συμφωνία επανέλθει προς ψήφιση, η αντιπολίτευση θα επιχειρήσει να την τροποποιήσει. «Θα επιδιώξουμε να αλλάξουμε τις προτάσεις της κυβέρνησης, καταθέτοντας τροπολογίες. Μία από αυτές θα είναι, ασφαλώς, για το δεύτερο δημοψήφισμα. Αλλες θα έχουν στόχο να διασφαλίσουμε την προστασία των εργαζομένων, των καταναλωτών και του περιβάλλοντος εάν, τελικά, υλοποιηθεί το Brexit. Η μάχη τώρα αρχίζει», επισημαίνει ο ΜακΝτόνελ.

Τζο Σουίνσον

Αρχηγός των Φιλελεύθερων Δημοκρατών

«Μπορούμε ακόμη να {CR}σταματήσουμε το Brexit»

Βέβαιη ότι το Brexit μπορεί να ματαιωθεί, ακόμη και τώρα που ο Μπόρις Τζόνσον κατέληξε σε νέα συμφωνία με την ΕΕ, εμφανίζεται, σε δηλώσεις της στα «ΝΕΑ», η αρχηγός των Φιλελεύθερων Δημοκρατών Τζο Σουίνσον. «Θέλουμε να παραμείνουμε στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Μπορούμε ακόμη να σταματήσουμε το Brexit». Τι σας κάνει να το πιστεύετε αυτό, τη ρωτάω. «Το απέδειξε η μεγαλειώδης πορεία που διοργανώθηκε την περασμένη εβδομάδα στο Λονδίνο. Τόσο πολλοί άνθρωποι βροντοφώναξαν ότι θέλουν να διεξαχθεί ένα δεύτερο δημοψήφισμα», μου λέει η ηγέτις του πιο φιλευρωπαϊκού κόμματος της Βρετανίας, μιλώντας έξω από τη Βουλή των Κοινοτήτων, ενώ κρατά στην αγκαλιά της τον 16 μηνών γιο της. Οι Φιλελεύθεροι Δημοκράτες έχουν διακηρύξει ότι, εάν γίνουν κυβέρνηση (ενδεχόμενο σχεδόν απίθανο), θα ματαιώσουν το Brexit ανακαλώντας το άρθρο 50 της Συνθήκης της Λισαβόνας (δηλαδή τη διαδικασία αποχώρησης από την ΕΕ). Σε κάθε άλλη περίπτωση, θα διεκδικήσουν τη διεξαγωγή δεύτερου δημοψηφίσματος. Θεωρείτε πιθανό αυτό το ενδεχόμενο, τη ρωτάω. «Ναι, είμαι βέβαιη ότι τώρα μπορούμε να το πετύχουμε».

Η 39χρονη Σουίνσον κατάγεται από τη Σκωτία και δηλώνει υπερήφανη φεμινίστρια. Είναι, αναμφίβολα, το ανερχόμενο αστέρι της βρετανικής πολιτικής και πολλοί εκτιμούν ότι θα αναδειχθεί σε ρυθμιστή των επόμενων εκλογών (στις δημοσκοπήσεις οι Lib Dems βρίσκονται σταθερά στην τρίτη θέση), εφόσον δεν προκύψει αυτοδύναμη κυβέρνηση. Τους τελευταίους μήνες έχουν προσχωρήσει στο κόμμα επτά βουλευτές των Συντηρητικών και των Εργατικών, ανεβάζοντας τις έδρες του στις 19. Οι «Σάντεϊ Τάιμς» διερωτήθηκαν πρόσφατα εάν η Σουίνσον θα μπορούσε να γίνει η επόμενη πρωθυπουργός της Βρετανίας. Για την ώρα, εκείνη προτιμά να μιλά για τον σημερινό πρωθυπουργό. «Η συμφωνία που έφερε ο Μπόρις Τζόνσον για το Brexit είναι κακή για τη Βρετανία. Δεν πρέπει να θέσουμε τη χώρα μας σε κίνδυνο. Μπορούμε να εξασφαλίσουμε ένα καλύτερο μέλλον. Μπορούμε να ματαιώσουμε το Brexit, ώστε, επιτέλους, να αρχίσουμε να λύνουμε τα προβλήματα των πολιτών και να βελτιώσουμε τη ζωή τους». Πώς θα γίνει αυτό; Με δύο τρόπους, εξηγεί: «Αρχικά, πρέπει να εξασφαλίσουμε τη διεξαγωγή του δεύτερου δημοψηφίσματος. Επειτα, πρέπει να το κερδίσουμε, ώστε να παραμείνουμε στην ΕΕ».

Αννα Σούμπρι

Αρχηγός του Change UK

«Ολοι έχουν μπουχτίσει, όμως {CR}ο αγώνας πρέπει να συνεχιστεί»

«Δεν πιστεύω ότι ο Μπόρις Τζόνσον έχει πλειοψηφία στη Βουλή για να περάσει τη συμφωνία του. Πολύ απλά διότι πρόκειται για μια τόσο κακή συμφωνία», λέει στα «ΝΕΑ» η αρχηγός του κεντρώου, φιλευρωπαϊκού κόμματος Change UK, Αννα Σούμπρι. Η πρώην υφυπουργός Βιομηχανίας επί κυβέρνησης Κάμερον αποχώρησε από τους Συντηρητικούς τον περασμένο Φεβρουάριο και σήμερα είναι μία από τους μεγαλύτερους πολέμιους του πάλαι ποτέ κόμματός της. «Σταδιακά, περιορίζουμε τη δυνατότητα κινήσεων του Τζόνσον, όπως οφείλουμε να κάνουμε. Αλλά πρέπει ακόμη να γίνει πολλή δουλειά. Οταν έρθει ξανά προς συζήτηση το νομοσχέδιο επί της συμφωνίας του Brexit, πρέπει να επιχειρήσουμε να το αλλάξουμε καταθέτοντας τροπολογίες», μου λέει.

Το Brexit έχει βυθίσει τη χώρα σε τέλμα. Πώς θα αρθεί αυτό το αδιέξοδο; «Πράγματι, έχουν περάσει τριάμισι χρόνια. Ολοι μας έχουμε μπουχτίσει με αυτή την κατάσταση. Πρέπει, όμως, να κάνουμε αυτό που είναι σωστό για τη χώρα μας. Πρέπει να εξηγήσουμε στους πολίτες ότι υπάρχει διέξοδος. Και αυτή δεν είναι άλλη από το να ζητήσουμε από τον βρετανικό λαό να αποφασίσει. Η μόνη λύση είναι το δημοψήφισμα». Πιστεύει πραγματικά ότι θα γίνει; «Θα δούμε. Νομίζω ότι ο Τζόνσον έχει ξεμείνει από επιλογές. Αυτή η δεξιά κυβέρνηση των Τόρις είναι αδίστακτη και προσπαθεί να φέρει το σκληρότερο δυνατό Brexit. Ο αγώνας πρέπει να συνεχιστεί, πιο έντονα από ποτέ». Θα γίνουν εκλογές σύντομα; «Ελπίζω όχι, επειδή δεν θα λύσουν το πρόβλημα», σημειώνει η 62χρονη Σούμπρι – αν και οι αντίπαλοί της υποστηρίζουν ότι δεν θέλει εκλογές για έναν άλλο λόγο: επειδή είναι πιθανό το κόμμα της να μην καταφέρει να μπει στη Βουλή.

Ιαν Μπλάκφορντ

Αρχηγός του Σκωτικού Εθνικού Κόμματος (SNP) στη Βουλή των Κοινοτήτων

«Νέο δημοψήφισμα για {CR}την ανεξαρτησία της Σκωτίας»

Τη διεξαγωγή νέου δημοψηφίσματος για την απόσχιση της Σκωτίας από το Ηνωμένο Βασίλειο «το συντομότερο δυνατόν» ζητά, μέσω των «ΝΕΩΝ», ο Ιαν Μπλάκφορντ, αρχηγός του Σκωτικού Εθνικού Κόμματος (SNP) στη Βουλή των Κοινοτήτων. «Είναι απολύτως ξεκάθαρο ότι πρέπει να γίνει δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία της Σκωτίας. Πρέπει να είμαστε σε θέση να εγγυηθούμε το δικό μας μέλλον ως ανεξάρτητη χώρα στην Ευρώπη».

Το SNP είναι το τρίτο μεγαλύτερο κόμμα στο Ηνωμένο Βασίλειο και το μεγαλύτερο στη Σκωτία. Η αρχηγός του και πρωθυπουργός της Σκωτίας Νίκολα Στέρτζον διαμηνύει ότι θα γίνει νέο δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία εντός του 2020. Ο Μπόρις Τζόνσον, ωστόσο, έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν θα το επιτρέψει (για τη διεξαγωγή του απαιτείται η έγκριση του Λονδίνου). «Αυτός ο πρωθυπουργός δεν νοιάζεται για τη Σκωτία. Μόνη λύση είναι το δημοψήφισμα», μου λέει ο 58χρονος Μπλάκφορντ. Στο δημοψήφισμα του 2014, το Οχι στην ανεξαρτησία επικράτησε με 55,3%, έναντι 44,7% του Ναι. Η πιο πρόσφατη δημοσκόπηση αναδεικνύει ισόπαλα τα δύο στρατόπεδα. Ο Τζέρεμι Κόρμπιν έχει δηλώσει ότι το Ουέστμινστερ δεν πρέπει να εμποδίσει τη διεξαγωγή δεύτερου δημοψηφίσματος για την ανεξαρτησία της Σκωτίας. Θα συνεργαστεί το SNP με τους Εργατικούς σε μια μελλοντική κυβέρνηση επί αυτής της βάσης; Ο Μπλάκφορντ δεν το αποκλείει. «Εχουμε πει ότι θα συνεργαστούμε με άλλες δυνάμεις σε μία προοδευτική βάση. Πρέπει όλοι να καταλάβουν ότι η δημοκρατία πρέπει να εφαρμοστεί. Εχουμε λάβει λαϊκή εντολή για ένα δημοψήφισμα ανεξαρτησίας. Οποιος θέλει να συζητήσει μαζί μας, πρέπει να το σεβαστεί αυτό και να επιτρέψει τη διεξαγωγή του».

Παράλληλα, το SNP ζητά τη διεξαγωγή ενός άλλου δημοψηφίσματος: για το Brexit. «Νομίζω ότι υπάρχει πολύ μεγάλη πιθανότητα να γίνει δεύτερο δημοψήφισμα για το Brexit. Πρέπει να δοθεί στους πολίτες αυτή η δυνατότητα. Το SNP υποστηρίζει την εκστρατεία People’s Vote με στόχο να διασφαλίσουμε ότι οι πολίτες θα έχουν τον τελευταίο λόγο σε αυτό το θέμα», μου λέει ο Μπλάκφορντ, προσθέτοντας ότι «θα διατηρήσουμε τη διακομματική μας ενότητα ώστε να αποτρέψουμε τον Τζόνσον να μας βγάλει από την ΕΕ χωρίς συμφωνία».