Εύρωστη βία

Αυτό που εκδηλώνεται ως αιμάτινη σύγκρουση είναι αυτό που υποκρύπτεται. Τσαμπουκάδες, βεντέτες, εκβιασμοί είναι το επιφαινόμενο αυτού που είναι υπαρκτό. Πολυετής αθλιότητα, εμπόλεμες ή συμμοριτικές συγκρούσεις, κυκλώματα και δίκτυα, παράγουν βία, βία, βία. Καθοδηγημένη ή πηγαία, είναι υπαρκτή, μακρόσυρτη, εύρωστη, απελπιστική σίγουρα. Υπάρχουν μεγάλες πολιτιστικές διαφορές μεταξύ των προσφύγων που καταλήγουν συχνά, σε δραματικά αποκλίνουσες και συγκρουσιακές συμπεριφορές. Ενίοτε λόγω και του ολιγάριθμου προσωπικού φύλαξης και τάξης, μέσα στους καταυλισμούς, οδηγούνται τα πράγματα στο δίκαιο του ισχυρότερου. Κυρίως με βλάβη των γυναικών, παιδιών, αδύναμων. Επίσης η στασιμότητα, η πολύμηνη ή και πολυετής ακινησία σε μικρό χώρο εξαιρετικά μεγάλου αριθμού προσφύγων – μεταναστών, λόγω και των αργών διαδικασιών εξέτασης ασύλου και της απαράδεκτης δέσμευσης του γεωγραφικού περιορισμού, δημιουργεί το εύφλεκτο υλικό. Οι ενδοπροσφυγικές συγκρούσεις είναι αναπόφευκτες. Στη Σάμο εκτός του αυξανόμενου προσφυγικού μεταναστευτικού πληθυσμού των τελευταίων μηνών, επιπλέον λόγος είναι η γειτνίαση του ΚΥΤ με τον αστικό ιστό, μιας δομής που ιδρύθηκε αρκετά χρόνια πριν από την κρίση του 2015 και που αναγκαστικά επηρεάζει τη λειτουργία του δημόσιου χώρου και των υποδομών της πόλης, κάτι που φυσικά έχει και ιδεολογικές παρηχήσεις. Η παρούσα κυβέρνηση, ως αντιπολίτευση (ίσως όχι κεντρικά, αλλά με αυτονομημένα τοπικά στελέχη της) έκανε μια λαϊκιστική, αντιπολιτευτική βιαιοπραγία. Καλλιέργησε την ψευδαίσθηση ότι το πρόβλημα είναι εύκολο να λυθεί, αρκεί να υπάρχει θέληση (που ο ΣΥΡΙΖΑ δεν διαθέτει). Σήμερα αποδεικνύεται και στον πιο δύσπιστο, ότι το Προσφυγικό – Μεταναστευτικό είναι εξαιρετικά σύνθετο, πολυεθνικό, διακρατικό πρόβλημα, πρόβλημα γεωπολιτικής, που δεν μπορεί όχι μια χώρα, ούτε μια συστοιχία ισχυρών χωρών όπως η ΕΕ να επιλύσει.

Η Ευρώπη και η Ελλάδα ως ευρωπαϊκή χώρα, διεκδικούν τη χρήση ενός ενιαίου ευρωπαϊκού διεθνούς δικαίου. Λέω «διεκδικούν», γιατί μια τέτοια μορφή πυκνού δικαίου είναι ζητούμενη και διωκόμενη. Το ευρωπαϊκό δίκαιο (και το ευρωπαϊκό κεκτημένο, η ευρωπαϊκή κουλτούρα δικαίου) εκχερσώνονται διεθνώς από τις εφαρμοζόμενες πολιτικές. Αυτά που γράφω, τα έχω γράψει, εκθέσει, πει από το 2016 μέχρι σήμερα, σε πάρα πολλά άρθρα, κοινοβουλευτικές πράξεις, υπομνήματα και προς όλες τις πολιτικές δομές που διαθέτει η χώρα: κυβέρνηση, ελληνικό Κοινοβούλιο, ευρωπαίο επίτροπο, Πρόεδρο Δημοκρατίας, Ευρωκοινοβούλιο κ.λπ. Μια πρόταση που κάνω (και έχω δημοσιοποιήσει κατ’ επανάληψη) είναι η συγκρότηση ενός Διακομματικού Συμβουλίου Μεταναστευτικής Πολιτικής. Για να μην μπορεί ο καθένας να κτίζει πολιτικές απλώς για να φθείρει τον αντίπαλό του, ενώ το ίδιο το μεταναστευτικό – προσφυγικό πρόβλημα διευρύνεται και βαθαίνει. Δέσμευση, ευθύνη, κοινή στρατηγική και όχι ιδιοτελείς καταγγελτικοί θρήνοι.

Ο Δημήτρης Σεβαστάκης είναι ζωγράφος, αν. καθηγητής της Σχολής Αρχιτεκτόνων Μηχανικών στο ΕΜΠ