Το μαραφέτι

Ο τύπος αυτός αποτελεί case study τελικά. Πριν από τέσσερα χρόνια, όταν η λιτότητα αποτελούσε την κυρίαρχη πολιτική στην Ευρώπη, εκείνος εξελέγη πρωθυπουργός με το σύνθημα «υπάρχει ένας άλλος τρόπος». Και τώρα που η λιτότητα τυγχάνει γενικευμένης αμφισβήτησης, εκείνος υπερασπίζεται τη δημοσιονομική πειθαρχία. Αποτέλεσμα;

Παρά τη βουτιά που έκανε το κόμμα του αυτή την εβδομάδα λόγω κάποιων μικροσκανδάλων, η νίκη του στις αυριανές εκλογές θεωρείται και πάλι βέβαιη. Το «μαραφέτι» (geringonça), όπως είχαν χαρακτηρίσει αρχικά την κυβέρνησή του, δούλεψε.

Το μεγάλο μυστικό του Αντόνιο Κόστα, λένε αυτοί που τον ξέρουν, είναι η επαφή του με τους ανθρώπους. Οταν συναντά κάποιον, τον κοιτάζει στα μάτια και χαμογελάει πλατιά. Αν πρόκειται για πολιτικό, τον περιεργάζεται με περιέργεια. Αν πρόκειται για δημοσιογράφο, του σφίγγει το χέρι. Αν πάλι έχει απέναντί του έναν απλό πολίτη, τον ακούει με προσοχή. Στη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας, ενώ ο αντίπαλός του οργάνωνε εμφανίσεις σε εσωτερικούς χώρους ενώπιον επιλεγμένων ακροατηρίων, εκείνος όργωνε τη χώρα από τον Βορρά μέχρι τον Νότο ακούγοντας τους ψηφοφόρους. Ο ένας παραπονιόταν για τον συνωστισμό στα σχολεία, ο άλλος για τις ουρές στα νοσοκομεία, ένας τρίτος για τις δυσκολίες του δικαστικού συστήματος. Και ο πρωθυπουργός άκουγε.

Ισως να παίζει ρόλο και ο τρόπος που μεγάλωσε. Ο πατέρας του, ένας συγγραφέας από την Γκόα της Ινδίας, αγωνίστηκε κατά της δικτατορίας του Σαλαζάρ, φυλακίστηκε πολλές φορές και τα βιβλία του απαγορεύτηκαν. Η μητέρα του ήταν μια από τις πρώτες γυναίκες που εξελέγησαν επικεφαλής της Ενωσης Δημοσιογράφων της χώρας. Ο ίδιος εντάχθηκε στη νεολαία του Σοσιαλιστικού Κόμματος σε ηλικία μόλις 14 ετών, έναν χρόνο μετά την Επανάσταση των Γαρυφάλλων. Από το 1997 και μετά υπηρέτησε σε διάφορες κυβερνητικές θέσεις, για να εκλεγεί στη συνέχεια  δήμαρχος της Λισαβόνας για τρεις συνεχόμενες θητείες. «Ο Κόστα είναι διαφορετικός από τους άλλους πολιτικούς, οι οποίοι από το πρωί μέχρι το βράδυ το μόνο που σκέφτονται είναι πώς θα εδραιώσουν την πολιτική τους εξουσία», λέει ένας πολιτικός αναλυτής που υποστηρίζει το (κεντροδεξιό) «Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα» της αντιπολίτευσης. «Είναι έντιμος και δεν κρύβει τίποτα».

Τι περίεργο! Τελικά οι ψηφοφόροι επιβραβεύουν τους έντιμους πολιτικούς που δεν κρύβουν τίποτα. Αν ο Κόστα δεν πιάσει αύριο αυτοδυναμία, ο λόγος δεν θα είναι τόσο η έλλειψη εμπιστοσύνης των ψηφοφόρων προς το πρόσωπό του, όσο η προτίμησή τους ότι οι κυβερνήσεις συνεργασίας (όσο κι αν τυπικά είναι κυβερνήσεις μειοψηφίας) είναι προτιμότερες. Τον σοσιαλιστή ομόλογό του τον έχει πιάσει το παράπονο: τόση ίντριγκα, τόσα τηλεφωνήματα, τόσους μήνες να προσπαθεί ο Πέδρο Σάντσεθ να πείσει το Pοdemos να του επιτρέψει να παραμείνει στην εξουσία, και στο τέλος όχι μόνο σύρθηκε σε νέες εκλογές, αλλά βλέπει και τα ποσοστά του να μειώνονται.

Λογικά θα έπρεπε να διδαχθεί κάποια μαθήματα και το ΚΙΝΑΛ. Αλλά εκεί μάλλον δεν υπάρχει ελπίς.