Λειτουργικά αναλφάβητοι μαθητές και πολίτες

Στις 13 Σεπτεμβρίου 2019 δόθηκε στη δημοσιότητα η ετήσια έκθεση της Ανεξάρτητης Αρχής Διασφάλισης της Ποιότητας στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (ΑΔΙΠΠΔΕ). Το συμπέρασμα της έκθεσης, στην οποία αναφέρθηκαν και «ΤΑ ΝΕΑ», ήταν ότι μεγάλη μερίδα μαθητών κινδυνεύει να ολοκληρώσει το σχολείο λειτουργικά αναλφάβητη. Δραματική είναι η κατάσταση στη Φυσική και στα Μαθηματικά.

Ετοιμαζόμαστε να γιορτάσουμε τα 200 χρόνια της ελεύθερης ύπαρξής μας. Χωρίς αμφιβολία ο εορτασμός είναι μια μοναδική ευκαιρία αναστοχασμού. Ποιοι είμαστε; Τι γίναμε; Πώς όμως μπορούν οι λειτουργικά αναλφάβητοι να αναστοχαστούν; Μπορούν; Και όσοι μπορούν πώς μπορούν να βοηθήσουν τους άλλους χωρίς να θίξουν την υπερηφάνειά τους; (Διότι δεν φταίνε αυτοί αν το σχολείο ήταν σκάρτο.)

Οι μισοί σχεδόν Ελληνες τελειώνουν το σχολείο με Μαθηματικά κάτω από τη βάση. Η παρατήρηση καθημερινή. Για την πιο απλή πρόσθεση ή αφαίρεση καταφεύγουν στο κομπιουτεράκι. Δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν το μυαλό τους! Σε αυτό τον πληθυσμό απευθύνθηκε με αυτοπεποίθηση ο κ. Τσίπρας στη ΔΕΘ, για να τους εξαπατήσει λέγοντας: «Οι υψηλοί μισθοί φέρνουν την ανάπτυξη και όχι η ανάπτυξη τους υψηλούς μισθούς!». Newspeak κατά George Orwell για να ατροφήσει η ικανότητα ανεξάρτητης σκέψης με αρμόδιο υπουργό τον κ. Γαβρόγλου. Με νόμο του 2016 οι 17άρηδες ψηφίζουν.

Η κυβέρνηση, όπως όλες οι προηγούμενες, διστάζει να καταπιαστεί με μεγάλα και πιεστικά προβλήματα επειδή δεν ξέρει πώς να εξηγήσει, πώς να επικοινωνήσει το όποιο πρόβλημα σε έναν πληθυσμό που δεν μπορεί να το κατανοήσει. Διότι κοντά στον μετρημένο από την ΑΔΙΠΠΔΕ λειτουργικό αναλφαβητισμό, υπάρχει (εικαζόμενος από εμένα) ακόμη μεγαλύτερος οικονομικός αναλφαβητισμός συνδυασμένος με χωρίς όρια εγωκεντρισμό. Πώς να εξηγηθεί σωστά και πειστικά το Ασφαλιστικό ώστε να το καταλάβει η πλειοψηφία; Πώς να εξηγηθεί ότι στο κράτος δεν πρέπει να προσλαμβάνονται υπεράριθμοι; Πώς να εξηγηθεί ότι χρεοκοπημένες ΔΕΚΟ δεν πρέπει να έχουν περισσευούμενο προσωπικό που μάλιστα πληρώνεται καλύτερα από πραγματικούς παραγωγικά εργαζόμενους; Ο προβληματισμός δεν τίθεται καν. Οι κυβερνήσεις δήθεν καταπιάνονται με τα προβλήματα αυτά. Ή καταπιάνονται στο και πέντε, βλέπε π.χ. ΔΕΗ. Μπορεί, κάπου κάπου, να επιφέρουν βελτιώσεις στη «ζούλα», αλλά δεν αλλάζει το βασικό υπόδειγμα στο μυαλό των περισσοτέρων. Για αυτό, συχνά, οι βελτιώσεις ανατρέπονται με τη μεγαλύτερη ευκολία από κάποια επόμενη κυβέρνηση.

Ο νόμος Διαμαντοπούλου για την Παιδεία φιλοδόξησε να βάλει κάποια τάξη. Ψηφίστηκε με μεγάλη πλειοψηφία. Επόμενη κυβέρνηση τον ξήλωσε. Ο νόμος αφορούσε φοιτητές, τους γονείς τους, διδακτικό προσωπικό, ανώτατα ιδρύματα, τους φορολογούμενους που πληρώνουν, κ.λπ. Καμιά από αυτές τις ομάδες δεν διαμαρτυρήθηκε για το ξήλωμα. Σαν ο νόμος να αφορούσε άλλη πολιτεία και άλλη εποχή. Το παράδειγμα του νόμου Διαμαντοπούλου είναι χρήσιμο για να κατανοήσει κανείς τον δισταγμό για ανάληψη φιλόδοξων μεταρρυθμίσεων.

Για τους επόμενους εννέα μήνες είναι σωστό να μην αγγίξει η κυβέρνηση τα προβλήματα που δεν ξέρει πώς να τα επικοινωνήσει: Ασφαλιστικό,  κρατική δαπάνη κ.ά. Η επερχόμενη διεθνής συγκυρία θα γίνει όμως πιο δύσκολη. Είναι ανάγκη να εκπονηθεί ένα καινοτόμο πρόγραμμα επικοινωνίας που θα αξιοποιήσει τηλεόραση και social media ώστε βασικές έννοιες της οικονομίας να γίνουν κτήμα κάθε Ελληνίδας και κάθε Ελληνα.

Ο Στέφανος Μάνος είναι πρώην υπουργός