Αντιπολίτευση στην αντιπολίτευση;

Παραπέμποντας τον κύριο Παπαγγελόπουλο και όχι τον Αλέξη Τσίπρα, γίνεται προσπάθεια να φθαρεί ο δεύτερος διά του πρώτου, χωρίς όμως να πριμοδοτηθεί στο συλλογικό θυμικό – όπως συνέβη το 1989 με τον Ανδρέα Παπανδρέου. O χειρισμός σχολιάζεται ως μέγα κυβερνητικό τέχνασμα: στο κάδρο, χωρίς ηρωοποίηση. Περίπου αυτή είναι η τακτική που, εκτός από μια κουρασμένη φαντασία, αποκαλύπτει και το ότι πρόκειται όχι για λυτρωτική έκρηξη «δικαίου», αλλά για απλή (και προβλέψιμη) πολιτική ντρίμπλα, που θα απασχολήσει για κάποιο διάστημα, μέχρι να χάσει την επικοινωνιακή της αποδοτικότητα. Σύντομα θα αναζητηθεί κάτι άλλο.

Το βασικό πρόβλημα είναι ότι η ΝΔ συμπύκνωσε και κεφαλαιοποίησε μέρος μιας αόριστης, αντιφατικής, ασύντακτης απογοήτευσης ή κούρασης του κόσμου, από τον ΣΥΡΙΖΑ, αλλά δεν έχει τα οικονομικά, θεσμικά, ιδεολογικά εργαλεία αυτό το κεφάλαιο να το αφομοιώσει. Δεν στερείται σοβαρών επιστημόνων και στελεχών, είναι όμως κτισμένη σε ισχυρές αντιφάσεις, τις οποίες δεν μπορεί να άρει. Οπως έχω ξαναγράψει, το μέγιστο καθηλωτικό στοιχείο είναι η ίδια η οργανωτική της υπόσταση. Το ότι μεγάλο μέρος παραγόντων, συνδικαλιστών, πολιτευτών, στελεχώνει, απαιτεί και ακινητοποιεί.

Δεν είναι τυχαίο ότι ο κ. Γεραπετρίτης προσπαθεί να στήσει ένα κομματικό – διοικητικό υποσύνολο, ένα μίνι κόμμα – κράτος εγκάρσια στο υπαρκτό κόμμα – κράτος. Ενα σύστημα ευλύγιστης εξουσίας που θα αναφέρεται στον ίδιο τον Πρωθυπουργό και υποτίθεται θα αναγκάσει την κομματική – κρατική μηχανή να δουλέψει λίγο καλύτερα. Μιλώ για κόμμα – κράτος διότι η Νέα Δημοκρατία, από παράδοση, είναι το πιο κρατικιστικό από τα κόμματα, απλώς έχει την αφηγηματική ανάγκη να επικαλείται κάτι έξω και από τα δύο – και το κόμμα και το κράτος. Λόγω ιστορικού σωρεύματος, κουράζει ευκολότερα, έχει μικρότερη πίστωση χρόνου, απολαμβάνει λιγότερη λαϊκή επιείκεια. Γι’ αυτό θα καταναλώσει γρήγορα το ενθουσιαστικό στάδιο (αυτό που καταγράφουν οι μετεκλογικές δημοσκοπήσεις), θα καταναλώσει την πίστωση χρόνου και θα μείνει «μόνη το βράδυ με τις ρυτίδες» της. Χρειάζεται γεγονότα που θα οδηγούν τον αντίπαλο, τον ΣΥΡΙΖΑ, σε άμυνα, σε εκτός έδρας γήπεδο.

Την περίοδο της αντιπολίτευσης πέτυχε η συνταγή. Σε κάθε θετικό μέτρο της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, αντέτασσε ένα μικρό ή μεγάλο, κεντρικό ή περιθωριακό ελάττωμα. Κυρίως δούλεψε απαξιώνοντας «οντολογικά» την προηγούμενη κυβέρνηση, τις ιδεολογικές αφετηρίες, τις επιμέρους πρακτικές της και ιδίως τα πρόσωπα, τα προφίλ. Δεν χρειαζόταν να αντιπολιτευτεί το τάδε επίδομα, γιατί αυτό το έδιναν οι «κακοί», οι «ψεύτες» κ.λπ. Επίσης, ευφυώς, επέλεξε να εκμεταλλευτεί τη φαντασίωση του πολίτη ότι αποτελεί τη «μεσαία τάξη». Ετσι συσπείρωσε όχι μια τάξη, όχι ένα συμπαγές κοινωνικό στρώμα, αλλά ένα φαντασιακό πεδίο, στο οποίο αυτοεγγράφονται, αυτοκατανοούνται οι περισσότεροι πολίτες. Ο πολίτης που νοεί τον εαυτό του ως μεσοαστό, ανεξαρτήτως παραγωγικών ή οικονομικών χαρακτηριστικών, συνεκλήθη σε μια αντισύριζα θεώρηση.

«Χυμένα γάλατα». Σε λίγο η πραγματικότητα και όχι οι αναγωγές θα ξαναορίζουν το πολιτικό παίγνιο. Και τότε στην κυβέρνηση θα αναζητούν αυτά που σήμερα καταχρώνται. Ποινικοποίηση από τη μια και πολιτικό lifestyle από την άλλη, αντί της πολιτικής παραγωγής.

Ο Δημήτρης Σεβαστάκης είναι ζωγράφος, αναπληρωτής καθηγητής στη Σχολή Αρχιτεκτόνων του ΕΜΠ