Διέλευση ή εποικισμός;

Καθώς οι αιώνες περνούν, οι Τούρκοι αναπαράγουν τα σταθερά στοιχεία της ιστορικής τους στρατηγικής, μεταβάλλοντας απλώς την τεχνολογική της επένδυση. Το μοντέλο ανάγεται στον 11ο αιώνα, μετά την καταστροφική μάχη στο Μαντζικέρτ, την οποία οργάνωσε η γραφειοκρατία της Κωνσταντινούπολης για να πλήξει την εξουσία των στρατιωτικών.

Μετά τη διάρρηξη της βυζαντινής άμυνας, ορδές νομάδων κτηνοτρόφων Τουρκομάνων άρχισαν να μετακινούνται προς το εσωτερικό της Μικράς Ασίας και να εγκαθίστανται σε διάφορα σημεία, φθάνοντας μέχρι το Αιγαίο. Η μαζική αυτή εισέλευση δημιούργησε συνθήκες κοινωνικού και πολιτικού χάους, το οποίο έρχονταν στην συνέχεια να καλύψουν διάφοροι εμίρηδες, δερβίσηδες, γαζήδες κ.λπ.

Τη διαδικασία αυτή περιγράφει ενδελεχώς και τεκμηριωμένα ο κορυφαίος βυζαντινολόγος Σπύρος Βρυώνης στο κλασικό έργο του «Η παρακμή του Μεσαιωνικού Ελληνισμού στη Μικρά Ασία και η διαδικασία εξισλαμισμού, 11ος-16ος αιώνας» (στα ελληνικά εκδόσεις ΜΙΕΤ, Αθήνα 2008). Στο έργο αυτό περιγράφεται ο τρόπος με τον οποίο η ελληνική Μικρά Ασία στοχοποιήθηκε από πλήθος μουσουλμάνων ιεροκηρύκων, μαχητών του «ιερού πολέμου», φιλόδοξων τούρκων φυλάρχων, σελτζούκων ηγεμόνων κ.λπ. Σε διάστημα μιας γενιάς, οι βυζαντινές πολιτικές, θρησκευτικές, πολιτισμικές και κοινωνικές δομές είχαν καταλυθεί. Ενας συνδυασμός μαζικού και συνεχούς εποικισμού, βίαιου εξισλαμισμού, τρομοκρατίας και περιθωριοποίησης των γηγενών ελληνικών πληθυσμών, εγκατάστασης θρησκευτικών δομών και μεγάλου δείκτη γεννητικότητας των εποίκων οδήγησε στην ολική μεταμόρφωση της Μικράς Ασίας. Η οποία, από μία οικονομικά και πολιτιστικά ανεπτυγμένη ελληνική περιοχή, εξελίχθηκε σε προέκταση της Ασίας.

Σήμερα, η αυτονόητη για κάθε πολιτισμένο άνθρωπο ανθρωπιστική αντιμετώπιση του προσφυγικού ρεύματος, παραγνωρίζει το γεγονός ότι η Τουρκία εργαλειοποιεί τις μάζες των δυστυχισμένων προσφύγων ώστε να δημιουργήσει συνθήκες χάους στο Αιγαίο και να προωθήσει την επεκτατική πολιτική της. Αυτήν τη στιγμή υπάρχουν στην Τουρκία, σύμφωνα με εκτιμήσεις, δυόμισι εκατομμύρια πρόσφυγες από διάφορες ασιατικές και μεσανατολικές χώρες, οι οποίοι βρίσκονται σε κατάσταση αναμονής. Ηδη, σύμφωνα με πληροφορίες, χιλιάδες πρόσφυγες εκκενώνουν τις δομές φιλοξενίας της Κωνσταντινούπολης και προωθούνται στα μικρασιατικά παράλια.

Η Ελλάδα αντιμετωπίζει αυτήν τη στιγμή μία μείζονα υπαρξιακή πρόκληση: τη μαζική, υποστηριζόμενη από την τουρκική πολιτική, εισέλευση στην επικράτειά της, χιλιάδων, ίσως και δεκάδων χιλιάδων προσφύγων. Παρά την εμπειρία και μετριοπάθεια του αρμόδιου υπουργού Γ. Κουμουτσάκου, είναι φανερό ότι διοικητικά χρειάζεται κάτι περισσότερο από ένα υφυπουργείο. Επίσης είναι σημαντικό να αποφασίσουμε ως κοινωνία ότι είναι διαφορετικά ζητήματα η επιβεβλημένη και χωρίς αστερίσκους ανθρωπιστική μεταχείριση των προσφύγων και η διαφύλαξη της ελληνικής κοινωνίας από τη ριζική αλλοίωση της δημογραφικής και πολιτισμικής φυσιογνωμίας της.