Ενας βαθιά ευγενής άνθρωπος

Τέλος 1993, μετά την κυβερνητική αλλαγή, έγινε γνωστό ότι η νέα κυβέρνηση Ανδρέα Παπανδρέου θα άλλαζε όλο το διοικητικό συμβούλιο της εταιρείας Αττικό Μετρό για να εγκαταστήσει νέο προσκείμενο στο ΠΑΣΟΚ. Θυμίζω ότι το μετρό τότε κατασκευαζόταν. Οι μετροπόντικες τρυπούσαν. Πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου ήταν από την αρχή (1991), έπειτα από πρότασή μου, ο Ραφαήλ Μωυσής. Γενικός διευθυντής της αμερικανικής Bechtel που ανέλαβε το project management ο συγκοινωνιολόγος και… αρχαιολόγος William Stead. Θεωρούσα το μετρό «παιδί» μου. Είχα φύγει από το αρμόδιο υπουργείο το 1991 αλλά συνέχισα να παρακολουθώ το έργο. Θορυβήθηκα και έγραψα στον Ανδρέα Παπανδρέου ότι η αλλαγή ολόκληρου του διοικητικού συμβουλίου και ενδεχομένως του σχήματος διοίκησης του έργου με τους Αμερικανούς θα το έθετε σε κίνδυνο. Καθυστερήσεις και απαιτήσεις των εργολάβων. Μιλάω για χρόνια και δισεκατομμύρια.

Την υπόθεση ανέλαβε αμέσως ο Αντώνης Λιβάνης. Ηταν η πρώτη μας (τηλεφωνική) γνωριμία. Τον ενημέρωσα και βεβαιώθηκα ότι συμμερίστηκε τις ανησυχίες μου.

Στη συνέχεια ο Κώστας Λαλιώτης προσπάθησε να πείσει τον Ραφαήλ Μωυσή να παραμείνει στην εταιρεία, αλλά αυτός ευλόγως του ζήτησε να μην είναι ο μόνος αλλά να παραμείνουν και άλλοι δύο από το παλαιό διοικητικό συμβούλιο. Αυτό ήταν υπερβολικό για τις κομματικές αντοχές του κ. Λαλιώτη και τελικώς δεν έμεινε ο κ. Μωυσής. Στη θέση του τοποθετήθηκε ο Λεωνίδας Κίκηρας που διατήρησε τους Αμερικανούς και τον William Stead. Τελικώς χάρη στην παρέμβαση Λιβάνη και την ευελιξία Λαλιώτη σώθηκε το μετρό με σχετικά μικρές απώλειες.

Υστερα από αυτή την πρώτη επαφή με τον Αντώνη Λιβάνη, του έγινε συνήθεια να μου τηλεφωνεί κάθε χρόνο για να ευχηθεί στην ονομαστική μου γιορτή. Συναντιόμασταν το καλοκαίρι στην Τήνο και είχαμε μακρές συζητήσεις για την Ελλάδα. Συμφωνώ με όσα έγραψε ο Γιώργος Μαλούχος γι’ αυτόν: «ο Αντώνης Λιβάνης είχε λόγο με αξία συμβολαίου, πατριωτισμό στην πιο αγνή και γνήσια μορφή του, διάθεση να ενώνει για το κοινό καλό και όχι να διχάζει, πλήρη στεγανότητα για όλα όσα διαχειριζόταν…». Οπως τον γνώρισα ήταν βαθιά και φυσικά ευγενής άνθρωπος και συνάμα αυστηρός και δίκαιος κριτής των συναδέλφων του.

Ηταν η προσωποποίηση του όρου éminence grise. Πολύτιμο στοιχείο πολιτικής σταθερότητας. Σε αντίστοιχο ρόλο, για πολλά χρόνια, ο Πέτρος Μολυβιάτης. Στο προσκήνιο κοκορομαχίες των πρωταγωνιστών, στο παρασκήνιο προσπάθεια συνεννόησης. Χρειάζονται για την πολιτική σταθερότητα άνθρωποι τύπου Λιβάνη με «λόγο με αξία συμβολαίου», «με διάθεση να ενώνουν» και δυστυχώς δεν τους βλέπω.