Με τα χέρια λυγισμένα ή τεντωμένα;

Είναι κάτι που ίσως μόνο ένας επιστήμονας θα μπορούσε αναρωτηθεί και θα προσπαθούσε να απαντήσει: γιατί περπατάμε με τα χέρια τεντωμένα, αλλά τα λυγίζουμε όταν τρέχουμε; Αυτό αναρωτήθηκε ο Αντριου Γιέτζιαν καθώς περπατούσε στην πανεπιστημιούπολη στο Χάρβαρντ και μερικούς μήνες μετά έχει πλέον μέρος της απάντησης.

Ο Γιέτζιαν ζήτησε από εθελοντές να περπατήσουν σε έναν ηλεκτρικό διάδρομο φορώντας μάσκα οξυγόνου και διαπίστωσε ότι καταναλώνουν 11% περισσότερη ενέργεια όταν κάμπτουν τα χέρια τους από όταν τα κρατούν ίσια. Η κάμψη των άνω άκρων αύξησε την ποσότητα οξυγόνου που χρησιμοποιήθηκε από έναν μέσο όρο 643 ml ανά λεπτό σε 712 ml ανά λεπτό, δίνοντας σαφές προβάδισμα στο περπάτημα με τα χέρια ίσια. Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στην Επιθεώρηση Πειραματικής Βιολογίας συμπεριέλαβε οκτώ φοιτητές διαφόρων δρομικών επιπέδων: από έμπειρους μαραθωνοδρόμους έως ανθρώπους που έτρεχαν μόνο δυο φορές την εβδομάδα. Οι συμμετέχοντες ήταν εφοδιασμένοι με ανακλαστικούς δείκτες στους ώμους, τους αγκώνες και τους καρπούς τους για να παρακολουθούνται οι κινήσεις τους. Ο καθένας κλήθηκε να τρέξει και να περπατήσει στον διάδρομο, μια φορά με τα χέρια ευθεία και μια με λυγισμένα.

«Η κάμψη του χεριού μειώνει την ενέργεια που ξοδεύει κανείς στον ώμο, αλλά αυξάνει την ενέργεια που χρειάζεται να σπαταλήσει στον αγκώνα» παρατηρεί ο Γιέτζιαν. Η ομάδα των ερευνητών στην οποία είναι επικεφαλής υποψιάστηκε πως η κάμψη των χεριών θα είναι πιο αποτελεσματική στο τρέξιμο, αλλά η υπόθεση αυτή αποδείχθηκε λανθασμένη. «Το πιο εκπληκτικό ήταν ότι στο τρέξιμο βρήκαμε ίσες δαπάνες ενέργειας με τεντωμένα ή λυγισμένα χέρια» σχολιάζει. Οι ερευνητές παραδέχονται ότι δεν γνωρίζουν γιατί οι δρομείς έχουν την τάση να λυγίζουν τα χέρια τους, αλλά ο Γιέτζιαν είναι πεπεισμένος ότι υπάρχει κάποιο όφελος. Μπορεί να είναι ότι τα λυγισμένα χέρια βοηθούν στη σταθεροποίηση του κεφαλιού όταν κάποιος τρέχει, είπε. Προηγούμενη έρευνα έχει προτείνει ότι μπορεί να βοηθήσει τους δρομείς να κρατούν την ισορροπία τους.

Η έρευνα του Γιέτζιαν εξέτασε μόνο μία ταχύτητα τρεξίματος, οπότε η ενέργεια που ξοδεύει κανείς μπορεί να διαφέρει όταν τρέχει πιο γρήγορα. «Πλέον πιστεύουμε πως η ενέργεια είναι ο λόγος για τον οποίο κρατάμε τα χέρια μας ίσια όταν περπατάμε και πιθανότατα υπάρχει συγκεκριμένος λόγος για την κάμψη τους όταν τρέχουμε» λέει ο ίδιος, ενώ σχεδιάζει να διεξαγάγει περισσότερες έρευνες για το θέμα.

Ο Κρίστοφερ Αρελάνο, επιστήμονας με αντικείμενο την εμβιομηχανική στον αθλητισμό στο Πανεπιστήμιο του Χιούστον (δεν συμμετείχε στη μελέτη), σχολιάζει ότι οι άνθρωποι είναι «πολύ έξυπνοι» στο θέμα της εξοικονόμησης ενέργειας, οπότε η αρχική υπόθεση του Γιέτζιαν ότι η κάμψη των χεριών βοηθά τους δρομείς είναι σωστή. Το συμπέρασμα ότι στην πραγματικότητα η διαφορά ήταν πολύ μικρή αφήνει (προς το παρόν) ένα μεγάλο μέρος του αινίγματος αναπάντητο. «Το ερώτημα παραμένει» παρατηρεί ο Αρελάνο: «Tι πλεονέκτημα έχει η κάμψη των χεριών κατά τη διάρκεια της ανθρώπινου τρεξίματος;»