Η Τουρκία σε δίλημμα

Αυτές τις ώρες δυο τουρκικά σκάφη με δυνατότητες υποθαλάσσιας γεώτρησης ενεργοποιούνται παράνομα στα κυπριακά ύδατα και το όλο εγχείρημα συνοδεύεται με απειλές και άλλες εκφοβιστικές παραστάσεις. Σε συνδυασμό με διαβήματα τόσο από την Αγκυρα όσο και από την τουρκοκυπριακή πλευρά, στόχος είναι πέραν της οικειοποίησης του φυσικού πλούτου της χώρας μας να παρεισφρήσει στη διαδικασία διαπραγμάτευσης για το Κυπριακό θέμα «συνεκμετάλλευσης» των ενεργειακών αποθεμάτων.

Απομονωμένη διεθνώς, η Τουρκία μόνη δεν αναγνωρίζει την Κυπριακή Δημοκρατία και παρουσιάζεται την ίδια ώρα να διεκδικεί «δικαιώματα» των Τουρκοκυπρίων – επικαλούμενη συμφωνίες με το κατοχικό καθεστώς, το οποίο μόνη εκείνη στον κόσμο θεωρεί ως κράτος – αλλά και μέρος της κυπριακής θάλασσας για την ίδια. Η διεθνής κοινότητα αποδοκιμάζει όμως τις έκνομες τουρκικές ενέργειες, ενώ η Ευρωπαϊκή Ενωση, σε πλήρη αλληλεγγύη με την Κύπρο, συνοδεύει την καταδίκη με κυρώσεις. Ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι και οι ΗΠΑ τοποθετούνται με βάση το διεθνές δίκαιο, καλώντας την Τουρκία να σεβαστεί τα κυριαρχικά δικαιώματα του κυπριακού κράτους.

Αυτές τις κρίσιμες ώρες γίνεται αντιληπτό ότι η μέχρι στιγμής πολιτική διαχείριση του ενεργειακού προγράμματος της Κύπρου – με λογική συνέχειας από διαδοχικές κυβερνήσεις – έχει φέρει την Τουρκία μπροστά σε ένα δίλημμα: είτε να συμπλεύσει με κανόνες διεθνούς δικαίου – και ειδικότερα τη Συνθήκη των ΗΕ για το Δίκαιο της Θαλάσσης – και πρακτικές καλής γειτονίας και συνεργασίας είτε να βρεθεί απομονωμένη, εκτός των πολλά υποσχόμενων ενεργειακών προοπτικών στην Ανατολική Μεσόγειο. Διότι, ως γνωστόν, η Τουρκία όχι μόνο εχθρεύεται την Κύπρο, αλλά δεν συνεργάζεται ούτε με το Ισραήλ ούτε με την Αίγυπτο ή άλλες χώρες της περιοχής.

Η Κύπρος και η Ελλάδα θεωρούνται πλέον ως πυλώνες σταθερότητας και ασφάλειας σε μια ιδιαίτερα ταραγμένη περιοχή που παρουσιάζει μια σειρά από ενεργές ή δυνητικές εστίες έντασης. Υπάρχουν περιθώρια και πρέπει να αξιοποιηθεί αυτή η νέα γεωπολιτική θεώρηση Ελλάδας και Κύπρου ειδικά από τις ΗΠΑ. Ο κοινός σχεδιασμός των δύο κυβερνήσεών μας συνεχίζεται σήμερα τόσο μέσα από συντονισμό για αντιμετώπιση της κλιμάκωσης που προκαλεί η Αγκυρα όσο και για την αξιοποίηση της σημασίας που αποκτά ο άξονας Αθηνών – Λευκωσίας στην εξελισσόμενη γεωπολιτική διάταξη.

Βεβαίως, ριζική λύση και οριστική ανάσχεση των όποιων ηγεμονικών σχεδίων της Αγκυρας θα δοθεί μέσα από μια βιώσιμη και λειτουργική επίλυση του Κυπριακού που θα απαλλάξει τη χώρα μας από την ανάμειξη της Τουρκίας. Οπου, για παράδειγμα, δεν θα χωρεί καθεστώς κηδεμόνευσης της Κύπρου μέσα από «εγγυήσεις», τις οποίες επικαλείται ο τούρκος πρόεδρος κ. Ερντογάν προκειμένου να δικαιολογήσει την «πειρατική» παρουσία τουρκικών σκαφών δίπλα στις κυπριακές ακτές (ξεχνώντας «βολικά» ότι λόγος γίνεται για εγγύηση της Κυπριακής Δημοκρατίας, την οποία ταυτόχρονα δεν αναγνωρίζει!).

Αποκρούοντας την απόπειρα της τουρκικής πλευράς να αναμείξει «ενεργειακά ζητήματα» – που δημιουργεί εκ του μη όντος η ίδια – με τη διαδικασία διαπραγμάτευσης, ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας δίνει το καθαρό μήνυμα ότι η κυβέρνηση της χώρας δεν παραιτείται από τα κυριαρχικά δικαιώματα και ότι η Τουρκία αναμένεται να συγκατανεύσει σε επανέναρξη των διαπραγματεύσεων. Επανέναρξη από εκεί όπου διακόπηκαν προ δύο ετών και με υποχρέωση της Τουρκίας να τοποθετηθεί στα ζητήματα ασφάλειας (στρατός και εγγυήσεις), τα οποία και την είχαν οδηγήσει μπροστά στην τότε σχετική έκκληση του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ κ. Γκουτέρες («Πλαίσιο Γκουτέρες») να δυναμιτίσει τις διαπραγματεύσεις. Το επόμενο διάστημα, και μετά τις εξελίξεις των τελευταίων μερικών ημερών εδώ στην Κύπρο, θα δείξει κατά πόσο η Τουρκία μπορεί να αποφασίσει να προχωρήσει ουσιαστικά σε επίλυση του Κυπριακού, επιτρέποντας να ανοίξουν και δίαυλοι συνεργασίας, ή θα επιμείνει στη μοναχική πορεία της έντασης που τη φέρνει αντιμέτωπη και με τη διεθνή κοινότητα.

Ο Πρόδρομος Προδρόμου είναι
κυβερνητικός εκπρόσωπος της Κυπριακής Δημοκρατίας