Η μάχη κατά της μόλυνσης

Η Μαδρίτη επαινέθηκε ως πόλη πρότυπο για τη δημόσια υγεία τον περασμένο Νοέμβριο, όταν απαγόρευσε την κυκλοφορία των ρυπογόνων αυτοκινήτων στο κέντρο της πόλης. Εφτά μήνες αργότερα ο νέος δήμαρχος ανέστειλε την απαγόρευση. Το δημοτικό συμβούλιο σκόπευε να σταματήσει την επιβολή προστίμων αλλά ένας δικαστής ακύρωσε την απόφασή τους. Το μέλλον της ζώνης καθαρού αέρα μοιάζει αβέβαιο.

Η περίπτωση της Μαδρίτης δείχνει ξεκάθαρα πως μια πόλη δεν μπορεί να αντιμετωπίσει το πρόβλημα της ρύπανσης από μόνη της. Τα μέτρα που λαμβάνει η κάθε πόλη όταν αντιμετωπίζει μόνη της την ατμοσφαιρική ρύπανση είναι πολιτικώς αμφιλεγόμενα και συνεπώς ευάλωτα, επειδή το κόστος καθαρισμού πέφτει στους οδηγούς (που πρέπει να πληρώσουν τέλη ή να πάρουν καλύτερο αμάξι) και όχι σε εκείνους που ουσιαστικά ευθύνονται για τη μόλυνση (τους κατασκευαστές). Οι τοπικές αρχές κάνουν ό,τι μπορούν για να προστατέψουν την υγεία των πολιτών.

Ομως υπάρχει ένα όριο σε αυτά που μπορούν να κάνουν οι δήμοι, το πρόβλημα είναι πολύ μεγαλύτερο από κάθε πόλη. Αναγκάζονται να δράσουν επειδή οι εθνικές κυβερνήσεις έχουν παραμείνει απαθείς. Οι απαγορεύσεις που κρατούν τα ρυπογόνα αυτοκίνητα μακριά από κάποιες περιοχές υπάρχουν, επειδή οι αρχές έχουν αποτύχει να επιβάλλουν τους κανονισμούς και δεν απαιτούν από τις εταιρείες κατασκευής να συμμορφωθούν προς τους διεθνείς κανόνες. Κάνουμε τα πάντα εκτός από το να ζητήσουμε από τους κατασκευαστές να καθαρίσουν τα αμάξια τους. Τέσσερα χρόνια μετά το σκάνδαλο της Φολκσβάγκεν, οι κατασκευαστές αυτοκίνητων ακόμα πουλάνε κινητήρες, οι οποίοι εκπέμπουν διοξείδιο του αζώτου σε επίπεδα πολύ μεγαλύτερα από το επιτρεπτό όριο.

Φυσικά δεν θα έχουμε ποτέ καθαρό αέρα όσο χρησιμοποιούμε ορυκτά καύσιμα. Πρέπει να στραφούμε προς τα ηλεκτρονικά οχήματα, να βελτιώσουμε τα μέσα μαζικής μεταφοράς και να φτιάξουμε υποδομές που θα διευκολύνουν τους ποδηλάτες και τους πεζούς. Η αλήθεια, όμως, είναι πως ο αέρας θα ήταν πολύ πιο καθαρός αν τα αυτοκίνητα απλώς πληρούσαν τις προϋποθέσεις.