Η επίθεση ως άμυνα

Ολόκληρη η τουρκική ρητορική τους τελευταίους μήνες κινείται στη γραμμή της «υπεράσπισης των δικαιωμάτων της Τουρκίας στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο». Οι αλλεπάλληλες δηλώσεις των τούρκων αξιωματούχων εκπέμπουν μήνυμα προάσπισης τουρκικών κεκτημένων και όχι διεκδίκησης ζωτικού χώρου εις βάρος της Ελλάδος.

Τμήματα της ελληνικής ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας βαπτίζονται τουρκικά. Οπότε κατά συνέπεια η Ελλάδα προβάλλεται από το τουρκικό πολιτικό σύστημα και τα τουρκικά ΜΜΕ ως κράτος που έχει ιδιοποιηθεί και κατέχει παρανόμως νησιά, βραχονησίδες, θαλάσσιες και εναέριες ζώνες. Η Τουρκία καλείται επομένως να «αμυνθεί» απέναντι στην «ελληνική κατοχή». Τη δήθεν αμυντική αυτή ρητορική συνοδεύει «νομική τεκμηρίωση» με χάρτες, συντεταγμένες κ.λπ., τα οποία παραδίδονται επισήμως σε διεθνείς οργανισμούς και στους ίδιους τους ενδιαφερόμενους. Είναι εμφανές ότι η Τουρκία προσπαθεί να διαμορφώσει αυτο-εικόνα κράτους «αδικηθέντος» και «αμυνομένου υπέρ των δικαιωμάτων του». Τόσο για λόγους διεθνούς νομιμοποίησης όσο και για εσωτερική κατανάλωση.

Εχει ταυτόχρονα προηγηθεί μακρά και συστηματική ανθελληνική πλύση εγκεφάλου της τουρκικής κοινής γνώμης. Η Ελλάδα εμφανίζεται ως κράτος που υφαρπάσσει τουρκικά δικαιώματα, που υποθάλπει πραξικοπηματίες και τρομοκράτες, που συνεργάζεται με τους εχθρούς της Τουρκίας και απεργάζεται την υπονόμευσή της και λοιπά εξωπραγματικά. Αλλά ικανά, όταν μάλιστα εκπέμπονται από τα επισημότερα χείλη, για να εξάψουν τα πάθη.

Εχοντας διαμορφώσει αυτό το πλαίσιο, η Τουρκία δεν θα κινηθεί στρατιωτικά με επιχείρηση κατάληψης ελληνικού χώρου. Αντιθέτως θα προβεί σε πράξη άσκησης κυριαρχίας σε σημεία της ελληνικής ΑΟΖ ή σε βραχονησίδες που προηγουμένως έχει διακηρύξει ότι της ανήκουν. Το πιθανότερο είναι μία γεώτρηση εντός της ελληνικής ΑΟΖ.  Και θα αναμείνει την ελληνική αντίδραση. Με αυτόν τον τρόπο θα επιχειρήσει να μεταφέρει την ευθύνη της έναρξης της σύγκρουσης στην Ελλάδα, εάν αυτή αντιδράσει.

Η ελληνική πλευρά, μπροστά σε ένα παρόμοιο ενδεχόμενο, έχει δύο εξίσου δύσκολες επιλογές: η πρώτη είναι να διαμαρτυρηθεί εντόνως, να καταγγείλει, να απευθυνθεί στους διεθνείς οργανισμούς, να επικαλεσθεί τις συμμαχίες της, αλλά να μην αντιδράσει έμπρακτα. Σε αυτήν την περίπτωση, η Τουρκία θα έχει επιτύχει να ασκήσει κυριαρχικά δικαιώματα σε χώρο τον οποίο η ίδια θεωρεί αμφισβητούμενο ή και δικό της. Στη συνέχεια θα εμπεδώσει την de facto κυριαρχία της με περαιτέρω κινήσεις μονιμοποίησης του νέου καθεστώτος κυριαρχίας, π.χ. απαγόρευση ελληνικής προσέγγισης στην περιοχή ή απαίτηση τουρκικής αδειοδότησης ασκήσεων ή πτήσεων στον χώρο κ.λπ.

Η δεύτερη επιλογή της ελληνικής πλευράς είναι να αντιδράσει έμπρακτα αποστέλλοντας στρατιωτική δύναμη στο σημείο τριβής, με σκοπό να παρεμποδίσει την τουρκική κίνηση, γεώτρηση εντός ελληνικής ΑΟΖ ή απόβαση σε βραχονησίδα ή οτιδήποτε άλλο. Σε αυτήν την περίπτωση, υπάρχει σοβαρή πιθανότητα (όχι βεβαιότητα όμως) η κρίση να εξελιχθεί σε θερμό επεισόδιο ή ευρύτερη σύρραξη.

Το ελληνικό πολιτικό σύστημα εν συνόλω πρέπει να σχεδιάσει τις επόμενες κινήσεις του και να κάνει τις επιλογές του. Οποιες και αν είναι αυτές, θα πρέπει να έχουν υπερκομματικό χαρακτήρα, να προετοιμαστούν συστηματικά και ασφαλώς να ενημερωθεί και ο ελληνικός λαός.