Με αφορμή…

Εδώ και πολλές δεκαετίες, η επιστήμη της Εγκληματολογίας μελετά το φαινόμενο των κατά συρροήν δολοφονιών καταγράφοντας, κατηγοριοποιώντας και ερμηνεύοντας τα αίτια αυτής της ακραίας μορφής εγκληματικότητας, καθώς και τα χαρακτηριστικά των δραστών. Με αφορμή τα πρόσφατα γεγονότα, οι κατά συρροή δολοφόνοι αυτού του είδους σκοτώνουν για τη δική τους ευχαρίστηση και αντλούν σεξουαλική ικανοποίηση από τη βάναυση κακοποίηση των θυμάτων τους, τα οποία επιλέγουν – συχνά έπειτα από συστηματική παρακολούθηση – με βάση συγκεκριμένα επιθυμητά για αυτούς φυσικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά. Στην προκειμένη περίπτωση, νέες γυναίκες μετανάστριες, κοινωνικά απομονωμένες, μακριά από την πατρίδα τους και το συγγενικό περιβάλλον, ευάλωτες σε κάθε είδους εκμετάλλευση. Τραγική προσθήκη: αυτή των δολοφονημένων κοριτσιών, των ανήλικων παιδιών τους.

Πέρα από το τεράστιο και αναμενόμενο ενδιαφέρον που προκαλεί η εξιχνίαση της δράσης του κατά συρροή δολοφόνου στην Κύπρο, το μεγάλο ζητούμενο και η μεγάλη πρόκληση από επιστημονική, κοινωνική και ανθρωπιστική πλευρά είναι η ΠΡΟΛΗΨΗ. Δηλαδή, πώς είναι δυνατόν η κοινωνία, στο πλαίσιο της αντεγκληματικής πολιτικής, της δίωξης και καταπολέμησης του εγκλήματος και της προστασίας των πολιτών, να αναπτύξει μια συνολική στρατηγική όπου με τη συστηματική λήψη μέτρων, με άμεσα αντανακλαστικά σε όλα τα επίπεδα, με την ουσιαστική και συντονισμένη εφαρμογή προγραμμάτων (ευαισθητοποίησης, ενημέρωσης, στήριξης και ενδυνάμωσης, όχι μόνο των εν δυνάμει θυμάτων αλλά και του γενικού πληθυσμού), θα παρεμποδιστεί / περιοριστεί, η διάπραξη των εγκλημάτων και θα ελαχιστοποιηθεί η θυματοποίηση. Μια τέτοια προσέγγιση απαιτεί την ενσωμάτωση της πρόληψης και αντιμετώπισης του φαινομένου της βίας κατά των γυναικών του οποίου, δυστυχώς, η συχνότητα και η σοβαρότητα εξακολουθούν να υφίστανται αμείωτες. Ενδοοικογενειακή βία, σεξουαλική παρενόχληση, βιασμός, trafficking, πορνεία, πορνογραφία, είναι φαινόμενα που καταστρέφουν και απειλούν ζωές, είναι φαινόμενα που αφορούν ένα κομμάτι του γυναικείου πληθυσμού που αγωνίζεται να επιβιώσει μέσα σε ένα εχθρικό περιβάλλον, σε αντίξοες συνθήκες, σε συνθήκες εκμετάλλευσης, σε ένοπλες συγκρούσεις. Τραγική όψη του φαινομένου αποτελεί η σεξουαλική βία και η διαρκής απειλή της που βιώνουν οι γυναίκες και τα παιδιά πρόσφυγες στις υπάρχουσες δομές.

Σήμερα στην Ευρώπη οι στατιστικές δείχνουν ότι μία στις τρεις γυναίκες στην Ευρωπαϊκή Ενωση, και αυτό σημαίνει 62 εκατομμύρια γυναίκες, έχουν υποστεί κάποιας μορφής σωματική ή και σεξουαλική βία μετά την ηλικία των 15 ετών.

Είναι λοιπόν σημαντικό τα θύματα και οι πολίτες να καταγγέλλουν, να ενημερώνουν και να επιμένουν ωσότου εισακουστούν. Αντίστοιχα, είναι ιδιαίτερα σημαντικό οι αρχές να διερευνούν σε βάθος τις καταγγελίες και να ενεργούν ανάλογα εξασφαλίζοντας πάντα την προστασία αυτών που με συνέπεια και θάρρος συμβάλλουν στην προστασία των συνανθρώπων τους. Είναι γεγονός ότι η αδιαφορία και η απάθεια οδηγούν στην επιδείνωση των καταστάσεων.

Η Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για τη Βία κατά των Γυναικών, γνωστή ως Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης, η οποία έχει κυρωθεί και από τη χώρα μας και έχει πλέον ενσωματωθεί στο νομικό της πλαίσιο, είναι αποτέλεσμα της αναγνώρισης της σημασίας του φαινομένου και ένα χρήσιμο εργαλείο με ελεγκτικούς μηχανισμούς που αν εφαρμοστεί σωστά μπορεί να έχει θετικά αποτελέσματα τόσο για την πρόληψη όσο και για την αντιμετώπιση όλων των μορφών βίας κατά των γυναικών, οι  οποίες αποτελούν παραβιάσεις θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Η Ειρήνη Φερέτη είναι εγκληματολόγος, πρόεδρος του Συνδέσμου για τα Δικαιώματα της Γυναίκας και Εμπειρογνώμων του Παρατηρητηρίου για τη Βία κατά των Γυναικών του European Women’s Lobby