Μοντέρνος Νομισματικός Ρεαλισμός

Σε τι συνίσταται η άσκηση νομισματικής πολιτικής κατά τη Μοντέρνα Νομισματική Θεωρία (ΜΜΘ); Σε ένα προνόμιο που ασκούν κατά το δοκούν οι αρμόδιοι κεντρικοί τραπεζίτες ή σε μια «απειλή για το παγκόσμιο χρηματοοικονομικό σύστημα» και στο πεδίο διεξαγωγής «της επόμενης μάχης για την ανεξαρτησία των κεντρικών Τραπεζών»; Ο Ρογκόφ φοβάται ότι οι οπαδοί της ΜΜΘ (οι Δημοκρατικοί) θα καταλάβουν την εξουσία στις ΗΠΑ στις προεδρικές εκλογές του 2020.

Η πρώτη ένσταση έγκειται στο ότι η ΜΜΘ τείνει στη χρησιμοποίηση των κεφαλαίων της Ομοσπονδιακής Τράπεζας (Fed) για τη χρηματοδότηση νέων κοινωνικών προγραμμάτων. Δεύτερον, ο Ρογκόφ και οι άλλοι εχθροί της ΜΜΘ απορρίπτουν την άποψη του προέδρου της Fed, Τζερόμ Πάουελ, ότι «τα ελλείμματα δεν παίζουν κανένα ρόλο για τις χώρες που μπορούν να δανειστούν στο νόμισμά τους».

Ο Ρογκόφ θεωρεί ότι η ίδια η Fed είναι υπεύθυνη για τη σύγχυση που προκάλεσε η δαπάνη τρισεκατομμυρίων δολαρίων από την Τράπεζα για την αγορά δημοσίου και ιδιωτικού χρέους μετά το ξέσπασμα της χρηματοπιστωτικής κρίσης. Υποστηρίζει ότι η ποσοτική χαλάρωση δεν πρόσφερε τίποτα. Επίσης, κατακρίνει το γεγονός ότι τα επιτόκια βρίσκονται σήμερα περίπου στο ήμισυ από το επίπεδο που ήταν το 2010, αν και αναγνωρίζει ότι ο πληθωρισμός παραμένει χαμηλός.

Η ΜΜΘ, ωστόσο, δεν είναι νέα και μοντέρνα. Βασίζεται στην εργασία του Τζον Μέιναρντ Κέινς τα χρόνια του 1930 και περιγράφει απλώς πώς δημουργείται και πώς καταστρέφεται το χρήμα. Οι κυβερνήσεις δημιουργούν ρευστότητα αυξάνοντας τις δαπάνες και το παίρνουν πίσω μέσω της φορολόγησης. Και εξυπακούεται ότι μια μεγάλη χώρα που μπορεί να δανειστεί στο νόμισμά της δεν είναι δυνατόν να οδηγηθεί σε πτώχευση. Να γιατί οι ΗΠΑ δεν είναι Ελλάδα και δεν μπορούν να γίνουν Βενεζουέλα ή Ζιμπάμπουε.

Δηλαδή δεν έχουν καμία σημασία τα ελλείμματα; Ασφαλώς και έχουν. Αλλά το ουσιαστικό ζήτημα είναι οι πραγματικοί πόροι σε μια οικονομία. Εν προκειμένω η εγγύηση της απασχόλησης, που προτείνει η ΜΜΘ, θα κρατούσε τους πραγματικούς πόρους ακριβώς στο επίπεδο που απαιτείται για να υπάρχει πλήρης απασχόληση – ούτε χαμηλότερους, αλλά ούτε υψηλότερους.

Ο Τζέιμς Κ. Γκαλμπρέιθ είναι καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Τέξας, στο Οστιν.