Η τρέλα του ήρωα

Δεν μου αρέσει που βιαζόμαστε να ονομάσουμε τον τύπο που εισβάλλει σε δύο τζαμιά και γαζώνει ανθρώπους «ψυχοπαθή» και «τρελό». Δεν μου αρέσει για διάφορους λόγους.

Κατ’ αρχάς δεν μου αρέσει γιατί είναι αυθαίρετο. Ποιοι είμαστε εμείς να βγάζουμε διαγνώσεις, με ποια ιδιότητα, με ποια αρμοδιότητα, με ποια στοιχεία;

Δεν μου αρέσει γιατί είναι μια ευκολία για να κρύψουμε τους δικούς μας φόβους. Μια ευκολία να τον «πετάξουμε» από πάνω μας, να πούμε ότι αυτός δεν έχει καμία σχέση με εμάς, με εμάς που δεν θα το κάναμε αυτό, με εμάς τους «κανονικούς». Τι είναι, άλλωστε, κανονικό; Ποτέ μου δεν το κατάλαβα αυτό το πράγμα.

Και, πάνω από όλα, με ενοχλεί αυτή η ανοησία να κοτσάρουμε μια διάγνωση ψυχικής νόσου, έτσι, γενικά κι αόριστα, στον τύπο που σκοτώνει έτσι, κάνοντας ούτε λίγο ούτε πολύ αυτήν τη σύνδεση, ότι ο επικίνδυνος είναι τρελός κι ο τρελός επικίνδυνος. Είναι ανοησία γιατί δεν έχει καμία πραγματική βάση, γιατί «ψυχική νόσος» δεν είναι ένα πράγμα, ψυχική νόσο έχουν πάρα πολλοί άνθρωποι εκεί έξω, μερικοί το ξέρετε και μερικοί όχι, για μερικούς το ξέρετε και για μερικούς όχι.

Δεν είναι ψυχική νόσος λοιπόν η δολοφονία και το μίσος, έτσι απλά, και πρέπει να αντιμετωπίσουμε κάποια στιγμή το γεγονός πως υπάρχουν άνθρωποι που υπολογίζουν μερικές ανθρώπινες ζωές πολύ φθηνά, από κάποια ιδεολογία που ορίζει τα πράγματα με έναν συγκεκριμένο τρόπο, που δημιουργεί συγκεκριμένες προσδοκίες και επιδιώξεις. Δεν έχουμε οι άνθρωποι έναν ηθικό κώδικα one size που χωράει σε όλους. Γι’ αυτό, στην Ιστορία μας, μερικά πράγματα που οι κοινωνίες και οι άνθρωποι αντιλαμβάνονταν ως τρέλα σήμερα θεωρούνται κανονικά. Και το αντίστροφο.

Τι είναι λοιπόν η τρέλα; Σκεφτείτε την τρομοκρατική επίθεση στο Κράισττσερτς, στη Νέα Ζηλανδία, αλλά ξεχάστε για λίγο τον δολοφόνο. Σκεφτείτε τον ήρωα. Τον Αμπντούλ Αζίζ.

Ο Αμπντούλ ήταν στο Λίνγουντ, στο δεύτερο τζαμί όπου έκανε στάση ο Τάραντ, ο δολοφόνος, και προσευχόταν με άλλους 80 περίπου πιστούς, «αδελφούς» του, όπως τους αποκάλεσε, υπό τον ιμάμη Αλάμπι.

Την ώρα της προσευχής ο Αλάμπι άκουσε φωνές και κοίταξε από το παράθυρο. Είδε έναν άντρα ντυμένο με μαύρα στρατιωτικά ρούχα και κράνος να κρατάει ένα μεγάλο όπλο, είδε δύο πτώματα στο έδαφος και τον άκουσε να φωνάζει βρισιές. Σταμάτησε την προσευχή, είπε στους πιστούς να πέσουν στο πάτωμα και πριν προλάβουν να τον ακούσουν όλοι, μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα δηλαδή, ο πρώτος πυροβολισμός πέρασε από το παράθυρο και έριξε τον έναν κάτω. Ακολούθησαν κι άλλοι.

Ο Αζίζ δεν έτρεξε να κρυφτεί, ούτε έπεσε. Αφησε τους τέσσερις μικρούς γιους του πίσω του να τον παρακαλάνε κλαίγοντας να μείνει εκεί, άρπαξε ένα POS επειδή ήταν μαύρο κι ήταν μπροστά του, και άρχισε να τρέχει προς την έξοδο φωνάζοντας και προκαλώντας τον δολοφόνο να τον ακολουθήσει. Οταν ο Τάραντ πήγε στο αμάξι του να πάρει άλλο όπλο, ο Αζίζ τού πέταξε το POS για να τον αποσυντονίσει. Οταν άρχισε να τον καταδιώκει πυροβολώντας, αυτός άρχισε να τρέχει κάνοντας ζιγκ ζαγκ ανάμεσα στα παρκαρισμένα αυτοκίνητα για να μην τον πετύχει. Βρήκε το πρώτο όπλο, που το είχε πετάξει κάτω νωρίτερα, δοκίμασε να τον πυροβολήσει, αλλά ήταν άδειο.

Ο δολοφόνος εν τω μεταξύ άδειασε έναν ακόμη γεμιστήρα και επέστρεψε στο αυτοκίνητο για μία ακόμη αλλαγή. Τον πλησίασε και του πέταξε το άδειο όπλο στο παρμπρίζ. Τον τρόμαξε. Ο Τάραντ άρχισε να του ουρλιάζει, να τον βρίζει, να τον απειλεί. Εβαλε μπρος να φύγει κι ο Αζίζ έτρεξε πίσω του. Στον δρόμο η αστυνομία τον σταμάτησε και τον συνέλαβε. Ο Αζίζ, λένε, τον καθυστέρησε και τον τάραξε.

Στην πρώτη του στάση ο Τάραντ σκότωσε 41 άτομα. Στη δεύτερη, σε ένα τζαμί με 80 ανθρώπους, 9. Ο Αζίζ έσωσε ζωές, πολλές ζωές.

Ο Αζίζ είναι τρελός; Δεν είναι μια τρέλα; Δεν είναι ο ορισμός της τρέλας να τρέχεις άοπλος να τα βάλεις με τον τύπο που γεμίζει το αμάξι με βαριά κουμπούρια και πυροβολάει όπου δει σκούρο δέρμα στο ψαχνό; Δεν είναι τρέλα η άρση του φόβου και του ενστίκτου της επιβίωσης;