Σύγχρονες νομισματικές ανοησίες

Την ώρα που η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ φαίνεται να έχει αποκρούσει τις κατηγορίες που εξαπόλυσε μέσω Twitter ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, η νέα μάχη για την ανεξαρτησία της κεντρικής τράπεζας έχει ήδη ξεκινήσει. Και αυτό θα μπορούσε ενδεχομένως να αποσταθεροποιήσει ολόκληρο το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα.

Ορισμένοι κορυφαίοι αμερικανοί προοδευτικοί, οι οποίοι ενδέχεται να βρίσκονται στην εξουσία μετά τις εκλογές του 2020, υποστηρίζουν τη χρήση του ισολογισμού της Fed για τη χρηματοδότηση εκτεταμένων νέων κοινωνικών προγραμμάτων, ιδίως ενόψει του σημερινού χαμηλού πληθωρισμού και των επιτοκίων. Οι διάσημοι υποστηρικτές αυτής της ιδέας, που συχνά αναφέρεται ως «Σύγχρονη Νομισματική Θεωρία» (ή ΜΜΤ), έχουν στο πλάι τους ένα από τα πιο λαμπρά νέα αστέρια του Δημοκρατικού Κόμματος, τη γερουσιαστή Αλεξάντρια Οκάσιο Κορτέζ. Παρόλο που τα επιχειρήματά τους έχουν κάποια αλήθεια, βασίζονται επίσης σε κάποιες θεμελιώδεις παρανοήσεις.

Ο πρόεδρος της Fed Τζερόμ Πάουελ μετά βίας συγκρατήθηκε όταν του ζητήθηκε να σχολιάσει αυτό το νέο προοδευτικό δόγμα. «Η ιδέα ότι τα ελλείμματα δεν έχουν σημασία για τις χώρες που μπορούν να δανειστούν στο δικό τους νόμισμα νομίζω ότι είναι απλά λάθος» επέμεινε ο Πάουελ. Πρόσθεσε ότι το χρέος των ΗΠΑ είναι ήδη πολύ υψηλό σε σχέση με το ΑΕΠ και, ακόμα χειρότερα, αυξάνεται σημαντικά ταχύτερα από ό,τι θα έπρεπε.

Δυστυχώς, η ίδια η Fed είναι υπεύθυνη για μέρος της σύγχυσης με τη χρήση του ισολογισμού της. Στα χρόνια που ακολούθησαν την οικονομική κρίση του 2008, η Fed πραγματοποίησε μαζική «ποσοτική χαλάρωση» (QE). Η «μητρική εταιρεία» της Fed, το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ, θα μπορούσε να έχει επιτύχει το ίδιο πράγμα με την έκδοση χρέους μικρής διάρκειας και η Fed δεν θα χρειαζόταν να παρέμβει.

Ισως όλες οι ανοησίες για τη MMT να εξασθενήσουν. Οι λανθασμένες όμως ιδέες ενδέχεται να φέρουν το ζήτημα της ανεξαρτησίας των κεντρικών τραπεζών των ΗΠΑ στο επίκεντρο, με απρόβλεπτες και δυνητικά σοβαρές συνέπειες. Για όσους έχουν βαρεθεί με τη σταθερή αύξηση της απασχόλησης και τον χαμηλό πληθωρισμό της τελευταίας δεκαετίας, τα πράγματα θα μπορούσαν σύντομα να γίνουν πολύ συναρπαστικά.