Στέλιος Παπαθανασόπουλος

Τα μικροτσίπ αποτελούν αδιαμφισβήτητα το «νέο πετρέλαιο» της εποχής μας – ο πλέον κρίσιμος και σπάνιος πόρος πάνω στον οποίο στηρίζεται η λειτουργία ολόκληρου του σύγχρονου κόσμου. Σήμερα, η στρατιωτική, οικονομική και γεωπολιτική ισχύς θεμελιώνεται πάνω στους ημιαγωγούς ή μικροτσίπ. Από τους βαλλιστικούς πυραύλους και τα δίκτυα ηλεκτροδότησης μέχρι τα έξυπνα κινητά, τις οικιακές συσκευές, […]

Κάποτε, ο δημοσιογράφος μιλούσε  και το κοινό άκουγε. Επρόκειτο για μια σχέση μονόδρομης επικοινωνίας. Μια σχέση στημένη πάνω σε απόσταση, κύρος και χαρτί. Υστερα ήρθε το Διαδίκτυο. Μετά τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Και στο τέλος, το έξυπνο κινητό, αυτή η μικρή συσκευή  που έβαλε την είδηση στην τσέπη όλων μας και έκανε την απόσταση να […]

Ενας νέος, επαναστατικός ανιχνευτής deepfake έχει επιτύχει την υψηλότερη ακρίβεια που έχει καταγραφεί μέχρι σήμερα στον εντοπισμό πολλαπλών τύπων βίντεο που είτε έχουν υποστεί επεξεργασία είτε έχουν δημιουργηθεί εξ ολοκλήρου από τεχνητή νοημοσύνη. Η καινοτόμος αυτή τεχνολογία αναμένεται να αποτελέσει ένα ισχυρό εργαλείο στην αντιμετώπιση της μη συναινετικής πορνογραφίας, των ψηφιακών απατών και της διάδοσης […]

Μπορούν οι μηχανές να νιώσουν ή έστω να τις διδάξουμε να νιώθουν; Στο ερώτημα που κάποτε στοίχειωνε μόνο τη λογοτεχνία επιστημονικής φαντασίας, η σύγχρονη επιστήμη δίνει μια μάλλον ανησυχητική, αν και διφορούμενη, απάντηση: δεν γνωρίζουμε αν μπορούν να αισθανθούν, αλλά έχουμε ήδη καταφέρει να τις διδάξουμε να ακούγονται τρομακτικά ανθρώπινες. Πρόσφατη έρευνα της Anthropic, του […]

Πριν από πέντε εβδομάδες, η ανθρωπότητα βρέθηκε αντιμέτωπη με μια νέα πραγματικότητα που ξυπνούσε μνήμες από την πετρελαϊκή κρίση της δεκαετίας του 1970. Αυτή τη φορά, όμως, το διακύβευμα υπερβαίνει κατά πολύ τις ουρές αυτοκινήτων στα πρατήρια καυσίμων ή τις διακυμάνσεις στις τιμές της ενέργειας και τις επερχόμενες αυξήσεις στα καταναλωτικά προϊόντα. Αγγίζει τον ίδιο […]

Πολλοί αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ επέκριναν την περασμένη εβδομάδα τα μέσα ενημέρωσης για την κάλυψη του πολέμου στο Ιράν. Μεταξύ αυτών συγκαταλέγονται ο πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Επιτροπής Επικοινωνιών Μπρένταν Καρ, ο υπουργός Αμυνας Πιτ Χέγκσεθ, καθώς και ο ίδιος ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ. Η ήδη διαχρονικά συγκρουσιακή σχέση κυβέρνησης – Μέσων φαίνεται πλέον να επεκτείνεται […]

Κατά τη διάρκεια των πρώτων δέκα ημερών του πολέμου με το Ιράν, αναλυτές και ερευνητές των μέσων ενημέρωσης κατέγραψαν μεγάλο αριθμό βίντεο που έγιναν viral και τα οποία είχαν δημιουργηθεί εξ ολοκλήρου με εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης, σχεδιασμένα να μοιάζουν με αυθεντικά στιγμιότυπα από το πεδίο της μάχης. Συχνά παρουσίαζαν δραματικές εξελίξεις, εκρήξεις, αεροσκάφη ή πυραυλικές […]

Οι θεωρίες συνωμοσίας έχουν πάψει εδώ και καιρό να αποτελούν περιθωριακό φαινόμενο. Σήμερα βρίσκονται παντού: στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, στις πολιτικές αντιπαραθέσεις, ακόμη και στις καθημερινές συζητήσεις. Ολο και περισσότεροι άνθρωποι ερμηνεύουν τον κόσμο μέσα από αφηγήσεις που μιλούν για κρυφά σχέδια, πανίσχυρες ελίτ και σκοτεινές δυνάμεις που κινούν τα νήματα. Το κρίσιμο ερώτημα, όμως, […]

Για χρόνια, οι γίγαντες των κοινωνικών μέσων αρνούνταν ότι οι πλατφόρμες τους επιβαρύνουν την ψυχική υγεία των νεαρών ατόμων. Σήμερα, ωστόσο, καλούνται να υπερασπιστούν τη στάση τους ενώπιον ενόρκων, όπως στην υπόθεση που εκδικάζεται στο Λος Αντζελες και ήδη χαρακτηρίζεται από ορισμένους ως «δίκη του καπνού» για τη βιομηχανία της τεχνολογίας. Η συγκεκριμένη υπόθεση εντάσσεται […]

Η Ελλάδα, όπως και άλλες χώρες, ετοιμάζεται να ακολουθήσει το παράδειγμα της Αυστραλίας, η οποία από τον περασμένο Δεκέμβριο απαγόρευσε τη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από άτομα κάτω των 16 ετών. Σύμφωνα με την αυστραλιανή κυβέρνηση, σχεδόν πέντε εκατομμύρια λογαριασμοί κοινωνικών δικτύων που ανήκαν σε εφήβους έχουν μέχρι σήμερα απενεργοποιηθεί ή διαγραφεί. Το μέτρο […]

Η 22α Ιανουαρίου 2026 θα καταγραφεί ως ημερομηνία – ορόσημο για τον ψηφιακό κόσμο, καθώς ανακοινώθηκε η οριστική συμφωνία για τη σύσταση της TikTok USDS Joint Venture LLC, μιας κοινοπραξίας με πλειοψηφική αμερικανική συμμετοχή, βάζοντας τέλος, τουλάχιστον τυπικά, σε μια αντιπαράθεση μεταξύ Ουάσιγκτον και Πεκίνου. Το TikTok, η παγκοσμίως δημοφιλής εφαρμογή βίντεο μικρής διάρκειας, ανήκει […]

Πώς αναγνωρίζουμε όταν μια τεχνολογία παύει να είναι απλώς εντυπωσιακή και αρχίζει να αποκτά ουσιαστική σημασία για τη ζωή και την εργασία μας; Σε κάθε τεχνολογία που εισέρχεται στην καθημερινότητά μας υπάρχει ένα σημείο καμπής. Στην περίπτωση της τεχνητής νοημοσύνης, αυτό το σημείο είναι η μετάβαση από την «έξυπνη συνομιλία» στην πραγματική εκτέλεση: μοντέλα που […]

Με τον ίδιο τρόπο που συνηθίζουμε τον θόρυβο της πόλης ή το φως των οθονών, συνηθίζουμε και ορισμένες συνήθειες που επαναλαμβάνονται με τέτοια κανονικότητα ώστε παύουμε να τις παρατηρούμε. Η καθημερινότητα μας εκπαιδεύει να αποδεχόμαστε ως «φυσιολογικό» ό,τι επανέρχεται ξανά και ξανά: τις ουρές, την κίνηση, τις διαφημίσεις, τις μικρές τελετουργίες που οργανώνουν τον χρόνο […]

Η συμφωνία για την εξαγορά της Warner Bros από το Netflix έχει ήδη αναγγελθεί, αλλά η υπόθεση μόνο τελειωμένη δεν θεωρείται. Το μεγάλο «εμπόδιο» βρίσκεται πλέον στην Επιτροπή Ανταγωνισμού, η οποία όχι μόνο δεν έχει εγκρίνει τη συμφωνία, αλλά μπορεί να διαρκέσει πάνω από έναν χρόνο. Μέχρι τότε, οι δύο πλατφόρμες θα συνεχίσουν να λειτουργούν […]

Κάποτε η φιλία χτιζόταν μέσα από κοινές εμπειρίες: συναντήσεις, γέλια, σιωπές που μιλούσαν από μόνες τους, συζητήσεις που κρατούσαν ως το ξημέρωμα. Ηταν ο δεσμός που γεννιόταν από την παρουσία, το βλέμμα, τη φωνή του άλλου. Σήμερα, όμως, φαίνεται πως ο «καλύτερος τρόπος για να κρατήσεις επαφή» δεν είναι να συναντηθείς για καφέ ή να […]

Σε μια εποχή όπου η πολιτική επιρροή διαμορφώνεται ολοένα και περισσότερο από την ψηφιακή παρουσία, η προεκλογική εκστρατεία του Ζόραν Μαμντάνι αποτέλεσε ένα νέο μοντέλο οργάνωσης με πρωτοβουλία των νέων και με κινητήρια δύναμη τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Η νίκη του στις πρόσφατες δημαρχιακές εκλογές της Νέας Υόρκης δεν αποτέλεσε απλώς ένα πολιτικό ορόσημο, αλλά […]

Η μελέτη της ιστορίας των μέσων επικοινωνίας αποκαλύπτει εύκολα τον ενθουσιασμό – συχνά συνοδευόμενο από υπερβολές έως και υστερίες – που συνοδεύει κάθε νέα τεχνολογική καινοτομία. Παράλληλα, όμως, παρατηρείται ένας διαχρονικός φόβος. Τα παραδείγματα είναι αμέτρητα και εκτείνονται διαχρονικά: από την έντυπη επικοινωνία, τον κινηματογράφο, το ραδιόφωνο και την τηλεόραση έως, πιο πρόσφατα, το Διαδίκτυο. […]

Η αμεροληψία, δηλαδή η ισορροπημένη και δίκαιη παρουσίαση των γεγονότων, χωρίς προσωπικές προκαταλήψεις, συγκεκριμένες απόψεις ή συμφέροντα, θεωρείται θεμελιώδης αξία της δημοσιογραφίας διεθνώς. Ωστόσο, πόσο πραγματικά την επιθυμεί το κοινό; Και πώς επηρεάζονται οι αντιλήψεις για αυτήν στην εποχή των μέσων κοινωνικής δικτύωσης; Στην ψηφιακή εποχή, αυξάνονται οι ενδείξεις ότι πολλοί πολίτες προτιμούν ειδήσεις που […]

Καθώς έχουμε εισέλθει στην ψηφιακή εποχή, νέες προτεραιότητες και ζητήματα αναδύονται στον χώρο της επικοινωνίας. Ρυθμίσεις που κάποτε, στην αναλογική εποχή, απέδιδαν αποτελεσματικά, σήμερα αποδεικνύονται ανεπαρκείς. Νομίζετε ότι αναφέρομαι για την ελληνική περίπτωση; Οχι· το φαινόμενο είναι ευρύτερο. Σε ανώτερο επίπεδο, όπως αυτό της Ευρωπαϊκής Ενωσης, αναρωτιέται κανείς αν το πρόβλημα είναι η λανθασμένη πρόθεση […]

Μετά τη δολοφονία του Τσάρλι Κερκ, άρχισαν να κυκλοφορούν στο Διαδίκτυο βίντεο που κατέγραφαν τη στιγμή του θανάτου του. Τα περισσότερα ειδησεογραφικά πρακτορεία αρνήθηκαν να τα προβάλλουν, αλλά στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης το υλικό διαδόθηκε αστραπιαία. Το γεγονός αυτό προκάλεσε έντονα ερωτήματα: πρέπει οι πλατφόρμες να παρέμβουν για να περιορίσουν τέτοιο περιεχόμενο ή μήπως κάτι […]

Οι δημιουργοί τηλεοπτικού περιεχομένου πλέον αντιμετωπίζουν ένα νέο είδος κοινού: τους «αφηρημένους» τηλεθεατές. Οι τηλεοπτικοί παραγωγοί γνωρίζουν καλά πως το κοινό σήμερα δεν παρακολουθεί με τον ίδιο τρόπο όπως παλαιότερα. Αν έχετε δει ποτέ μια σειρά ή ταινία λόγου χάρη στο Netflix ενώ παράλληλα κάνατε «κύλιση» (scrolling) στο Instagram, δεν θα πρέπει να σας εκπλήσσει […]

Η Βιομηχανία 4.0, γνωστή και ως Τέταρτη Βιομηχανική Επανάσταση ή 4IR, αντιπροσωπεύει το επόμενο στάδιο ψηφιοποίησης του βιομηχανικού τομέα. Βασίζεται σε επαναστατικές τεχνολογίες, όπως η αυξημένη διαθεσιμότητα δεδομένων, η συνδεσιμότητα, οι προηγμένες αναλύσεις, η διάδραση ανθρώπου – μηχανής και η ρομποτική, οι οποίες ήδη μεταμορφώνουν την παγκόσμια βιομηχανία. Αυτή η μετάβαση, που ξεκίνησε στα μέσα […]

Δεν περνά εβδομάδα χωρίς τη δημοσίευση μίας ή και περισσότερων δημοσκοπήσεων. Η συχνότητά τους έχει γίνει τέτοια ώστε εύλογα μπορεί να υποστηρίξει κανείς ότι δίπλα στην κοινοβουλευτική ή την προεδρευόμενη δημοκρατία έχει παγιωθεί – άτυπα αλλά ουσιαστικά – μια ακόμη μορφή πολιτικής έκφρασης: η «δημοσκοπική δημοκρατία». Τα μέσα ενημέρωσης μας βομβαρδίζουν καθημερινά με αποτελέσματα ερευνών […]