Σε μία από τις πλέον πολυσυζητημένες δικαστικές αναμετρήσεις της σύγχρονης τεχνολογικής βιομηχανίας, σώμα ενόρκων στην Καλιφόρνια απέρριψε ομόφωνα τη Δευτέρα την αγωγή του Έλον Μασκ κατά της OpenAI και του διευθύνοντος συμβούλου της, Σαμ Άλτμαν, κρίνοντας ότι ο δισεκατομμυριούχος επιχειρηματίας κατέθεσε τις αξιώσεις του εκπρόθεσμα.
Έχασε την προθεσμία
Η εννεαμελής επιτροπή ενόρκων, η οποία είχε συμβουλευτικό ρόλο στη διαδικασία, αποφάνθηκε ότι ο Μασκ δεν κινήθηκε εντός της προβλεπόμενης τριετούς προθεσμίας για την άσκηση αγωγής. Η δικαστής Ιβόν Γκονζάλες Ρότζερς υιοθέτησε την ετυμηγορία και προχώρησε στην απόρριψη των βασικών αξιώσεων του ιδρυτή της Tesla και της SpaceX.
Η υπόθεση είχε εξελιχθεί σε μείζονα σύγκρουση ισχύος στον χώρο της τεχνητής νοημοσύνης, φέρνοντας αντιμέτωπους δύο από τους πλέον επιδραστικούς επιχειρηματίες της Σίλικον Βάλεϊ: τον Μασκ και τον Άλτμαν.
Κατά τη διάρκεια της τρί εβδομάδων δίκης στο Όκλαντ, κατέθεσαν κορυφαία στελέχη της OpenAI, της Microsoft, καθώς και πανεπιστημιακοί και ειδικοί στο εταιρικό δίκαιο.
Ο Μασκ ζητούσε αποζημίωση ύψους 150 δισ. δολαρίων, καθώς και την απομάκρυνση του Άλτμαν από την ηγεσία της OpenAI. Μία ενδεχόμενη δικαίωσή του θα μπορούσε να ανατρέψει τη δομή λειτουργίας της εταιρείας και να επηρεάσει σοβαρά τα σχέδια δημόσιας εγγραφής της, η οποία εκτιμάται ότι θα πραγματοποιηθεί εντός του έτους.
«Υποκριτική προσπάθεια υπονόμευσης ανταγωνιστή»
Μετά την ανακοίνωση της απόφασης, ο συνήγορος της OpenAI, Γουίλιαμ Σάβιτ, εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση κατά του Μασκ, χαρακτηρίζοντας την αγωγή «υποκριτική προσπάθεια σαμποτάζ ενός ανταγωνιστή».
«Η απόφαση των ενόρκων επιβεβαιώνει ότι αυτή η αγωγή δεν ήταν τίποτε άλλο παρά μια προσπάθεια υπονόμευσης της OpenAI, μετά από χρόνια λανθασμένων προβλέψεων για την πορεία της εταιρείας», δήλωσε έξω από το δικαστήριο.
Όλα ξεκίνησαν το 2015
Η αρχή της αντιπαράθεσης βρίσκεται στην ίδρυση της OpenAI το 2015 ως μη κερδοσκοπικού οργανισμού έρευνας στην τεχνητή νοημοσύνη. Ο Μασκ, ένας από τους συνιδρυτές της εταιρείας, είχε επενδύσει περίπου 38 εκατ. δολάρια στα πρώτα της βήματα, υποστηρίζοντας ότι η αποστολή της ήταν αμιγώς κοινωφελής.
Ωστόσο, το 2019 η OpenAI δημιούργησε θυγατρική κερδοσκοπικού χαρακτήρα, προκειμένου να προσελκύσει επενδύσεις μεγάλης κλίμακας, με σημαντικότερο εταίρο τη Microsoft. Ο Μασκ ισχυρίστηκε ότι η εξέλιξη αυτή συνιστούσε παραβίαση της αρχικής αποστολής της εταιρείας και «ιδιωτικοποίηση μιας φιλανθρωπικής πρωτοβουλίας».
«Δεν είναι αποδεκτό να κλέβεις μια φιλανθρωπική οργάνωση», είχε δηλώσει χαρακτηριστικά κατά την κατάθεσή του.
Καθοριστικός ο ρόλος της Microsoft
Στην αγωγή περιλαμβανόταν και η Microsoft, με τον Μασκ να κατηγορεί τον τεχνολογικό κολοσσό ότι συνέδραμε στην υποτιθέμενη παραβίαση του καταστατικού χαρακτήρα της OpenAI.
Η Microsoft χαιρέτισε την απόφαση του δικαστηρίου, ενώ κατά τη διάρκεια της δίκης αποκαλύφθηκε ότι η συνεργασία της με την OpenAI είχε αποφέρει έσοδα 9,5 δισ. δολαρίων έως τον Μάρτιο του 2025.
Ιδιαίτερο βάρος είχαν και οι καταθέσεις διακεκριμένων νομικών ακαδημαϊκών. Ο καθηγητής του Harvard Τζον Κόουτς υποστήριξε ότι η κερδοσκοπική δομή της OpenAI όχι μόνο δεν ζημίωσε τον μη κερδοσκοπικό οργανισμό, αλλά δημιούργησε αξία που ενδέχεται να ξεπερνά τα 200 δισ. δολάρια.
«Ανάσα για την OpenAI και τις αγορές»
Αναλυτές της Wall Street εκτιμούν ότι η απόφαση αφαιρεί έναν από τους σημαντικότερους νομικούς κινδύνους που βάραιναν την OpenAI. Ο Νταν Άιβς της Wedbush χαρακτήρισε την έκβαση «καθοριστική ανάσα» για την εταιρεία, σημειώνοντας ότι αποφεύχθηκε το χειρότερο δυνατό σενάριο για τη μελλοντική της πορεία.
Η υπόθεση, πέρα από τη νομική της διάσταση, ανέδειξε και τη βαθιά ιδεολογική σύγκρουση γύρω από το μέλλον της τεχνητής νοημοσύνης: αν δηλαδή οι τεχνολογίες αιχμής μπορούν να υπηρετήσουν το δημόσιο συμφέρον υπό εταιρικούς και επενδυτικούς όρους — ή αν η εμπορική τους εκμετάλλευση ακυρώνει αναπόφευκτα τον αρχικό τους σκοπό.
