Κάπου στα ανοιχτά του Ιονίου, εκτυλίσσεται μια εντυπωσιακή σκηνή θαλάσσιας ζωής. Ορισμένες μητέρες φυσητήρες μένουν κοντά στην επιφάνεια, «προσέχοντας» τα μικρά των άλλων θηλυκών της ομάδας, όσο εκείνες καταδύονται βαθιά στα σκοτεινά υποβρύχια φαράγγια αναζητώντας καλαμάρια.
Κατά τη διάρκεια αυτών των καταδύσεων, οι φυσητήρες χρησιμοποιούν ένα εξελιγμένο σύστημα ηχοεντοπισμού, παρόμοιο με σόναρ. Εκπέμπουν ηχητικά σήματα και αναλύουν την αντανάκλασή τους, δημιουργώντας ουσιαστικά μια «ηχητική εικόνα» του περιβάλλοντος ώστε να εντοπίσουν τη λεία τους.
Ο φυσητήρας (Physeter macrocephalus) είναι το τρίτο μεγαλύτερο ζώο στον πλανήτη και διαθέτει τον μεγαλύτερο εγκέφαλο που έχει καταγραφεί ποτέ στο ζωικό βασίλειο. Οι ελληνικές θάλασσες αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα καταφύγιά του. Τα θηλυκά με τα μικρά τους ζουν σε κοινωνικές ομάδες που μπορεί να φτάνουν έως και τα 13 άτομα, ενώ τα αρσενικά περνούν το μεγαλύτερο μέρος της ζωής τους μοναχικά.
Μέσα σε αυτές τις ομάδες αναπτύσσεται μια ιδιαίτερα οργανωμένη κοινωνική δομή: Tα νεαρά ζώα μαθαίνουν να καταδύονται, να εντοπίζουν την τροφή τους, να προστατεύονται από κινδύνους αλλά και να συνεργάζονται μεταξύ τους.
Ωστόσο, η ζωή για τους φυσητήρες δεν είναι εύκολη στη σύγχρονη εποχή. Ως κορυφαίοι θηρευτές της θαλάσσιας τροφικής αλυσίδας και σημαντικοί ρυθμιστές της υγείας των θαλάσσιων οικοσυστημάτων, αντιμετωπίζουν σοβαρές απειλές που προέρχονται από ανθρώπινες δραστηριότητες.
Οι κυριότεροι κίνδυνοι περιλαμβάνουν:
- την αυξημένη ναυτιλιακή κίνηση,
- τη μείωση της διαθέσιμης τροφής,
- την υποβάθμιση των θαλάσσιων οικοτόπων,
- τη ρύπανση από πλαστικά και χημικές ουσίες,
- τον υποθαλάσσιο θόρυβο από σεισμικές έρευνες για εξόρυξη υδρογονανθράκων και στρατιωτικές ασκήσεις.
Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια περίπου το 50% των φυσητήρων που έχουν ξεβραστεί στις ελληνικές ακτές, φέρουν ενδείξεις σύγκρουσης με πλοία.
Η προστασία τους δεν αφορά μόνο ένα εντυπωσιακό θαλάσσιο είδος, αλλά τη διατήρηση της ισορροπίας ολόκληρου του θαλάσσιου οικοσυστήματος της Μεσογείου.
Πηγή: WWF
