Η αποψινή ολική σεληνιακή έκλειψη θα είναι η τελευταία μέχρι την παραμονή της Πρωτοχρονιάς του 2028

Η πλήρης σεληνιακή έκλειψη θα είναι ορατή τον Μάρτιο από την Ανατολική Ασία, την Αυστραλία, τον Ειρηνικό και τη δυτική Βόρεια Αμερική, καθώς η πανσέληνος του μήνα  γνωστή ως «Worm Moon» θα περάσει μέσα από τη σκιά της Γης, αποκτώντας ένα εντυπωσιακό κοκκινωπό-χάλκινο χρώμα για 58 λεπτά. Μετά από αυτή τη θεαματική στιγμή, δεν θα υπάρξει άλλη ολική σεληνιακή έκλειψη για σχεδόν τρία χρόνια, μέχρι την Πρωτοχρονιά του 2028-2029.

Τι είναι η σεληνιακή έκλειψη

Μια σεληνιακή έκλειψη συμβαίνει όταν η πανσέληνος περνά μέσα από τη σκιά της Γης. Η σκιά αυτή έχει δύο τμήματα: την εξωτερική, πιο φωτεινή παρασκιά (penumbra) και την εσωτερική, πιο σκοτεινή σκιά (umbra). Επειδή ο Ήλιος είναι μεγαλύτερος από τη Γη, το φως του φιλτράρεται διαφορετικά, δημιουργώντας τα εντυπωσιακά οπτικά φαινόμενα που συνοδεύουν κάθε έκλειψη.

Ολική σεληνιακή έκλειψη: όταν ολόκληρη η Σελήνη περνά μέσα από τη σκιά της Γης, αποκλείοντας κάθε άμεσο ηλιακό φως. Το μόνο φως που φτάνει στη σεληνιακή επιφάνεια είναι αυτό που διαθλάται από την ατμόσφαιρα της Γης, χαρίζοντας στη Σελήνη το χαρακτηριστικό κόκκινο χρώμα της «αιματόχρωμης σελήνης».

Μερική σεληνιακή έκλειψη: όταν μόνο ένα μέρος της Σελήνης εισέρχεται στη σκιά, με αποτέλεσμα να φαίνεται ότι η σκιά της Γης «διασχίζει» τη σεληνιακή επιφάνεια.

Παρασκιά σεληνιακής έκλειψης: όταν η Σελήνη περνά μόνο μέσα από την παρασκιά, χάνοντας απλώς μέρος της φωτεινότητάς της.

Η έκλειψη της 3ης Μαρτίου 2026

Η ολική σεληνιακή έκλειψη στις 3 Μαρτίου 2026 θα διαρκέσει 58 λεπτά και 18 δευτερόλεπτα, με τη Σελήνη να βρίσκεται πλήρως μέσα στη σκιά της Γης. Το φαινόμενο θα είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακό, καθώς η έντονη πανσέληνος θα μετατραπεί σε σκοτεινό κόκκινο δίσκο, ενώ τριγύρω θα γίνουν ορατά τα αστέρια. Συνολικά, η διαδικασία συμπεριλαμβανομένων των μερικών φάσεων θα διαρκέσει πάνω από πέντε ώρες.

Γιατί θα υπάρξει «παύση» στις ολικές εκλείψεις

Μετά τον Μάρτιο του 2026, δεν θα σημειωθεί άλλη ολική σεληνιακή έκλειψη για περίπου 34 μήνες. Αυτό οφείλεται στην κλίση της τροχιάς της Σελήνης, περίπου πέντε μοιρών σε σχέση με την τροχιά της Γης γύρω από τον Ήλιο. Έτσι, οι περισσότερες πανσέληνοι περνούν πάνω ή κάτω από τη σκιά της Γης, χωρίς να προκαλούν έκλειψη.

Οι εκλείψεις συμβαίνουν μόνο κατά τη διάρκεια των λεγόμενων «εποχών εκλείψεων», όταν η Γη, η Σελήνη και ο Ήλιος ευθυγραμμίζονται. Ωστόσο, ακόμα και τότε, η ολική έκλειψη δεν είναι εξασφαλισμένη — συχνά παρατηρούνται μόνο μερικές ή παρασκιά εκλείψεις.

Οι σεληνιακές εκλείψεις έως το 2028

Από το 2026 έως το 2028 θα σημειωθούν κυρίως μερικές και παρασκιά εκλείψεις:

28 Αυγούστου 2026 — βαθιά μερική έκλειψη (93% της Σελήνης στη σκιά)

20 Φεβρουαρίου 2027 — παρασκιά έκλειψη

18 Ιουλίου 2027 — παρασκιά έκλειψη

17 Αυγούστου 2027 — παρασκιά έκλειψη

12 Ιανουαρίου 2028 — ρηχή μερική έκλειψη

6 Ιουλίου 2028 — μερική έκλειψη (39% της Σελήνης στη σκιά)

Η επιστροφή των ολικών εκλείψεων

Η «ξηρασία» τελειώνει στα τέλη του 2028, όταν οι τροχιακοί κόμβοι της Σελήνης θα ευθυγραμμιστούν ξανά με τη σκιά της Γης. Θα ακολουθήσει μια σειρά από τρεις ολικές σεληνιακές εκλείψεις μέσα σε λιγότερο από έναν χρόνο:

31 Δεκεμβρίου 2028 — ολική έκλειψη διάρκειας 71 λεπτών, ορατή από Αφρική, Ευρώπη, Ασία, Αυστραλία, Καναδά και Αλάσκα

26 Ιουνίου 2029 — ολική έκλειψη διάρκειας 102 λεπτών, ορατή από Αμερική, δυτική Ευρώπη και Αφρική

20 Δεκεμβρίου 2029 — ολική έκλειψη διάρκειας 54 λεπτών, ορατή από Αμερική, Ευρώπη, Αφρική, Μέση Ανατολή και Ασία

Αν και οι ολικές σεληνιακές εκλείψεις δεν είναι σπάνιες, εμφανίζονται κατά περιόδους, όταν η ευθυγράμμιση των σωμάτων το επιτρέπει. Δεν απαιτούν ταξίδι για την παρακολούθησή τους, σε αντίθεση με τις ολικές ηλιακές εκλείψεις, που είναι ορατές μόνο από περιορισμένες περιοχές. Ωστόσο, κάθε παρατηρητής του ουρανού αξίζει να γνωρίζει πότε και πού θα δει την επόμενη «ματωμένη σελήνη».

Πηγή: Space.com